سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۴۷۱) حکم عزاداری‌های مکرر پس از درگذشت میت

(۳۴۷۱) سوال: هنگامی که هفت روز از میت می‌گذرد خانواده‌ی او از زنان به قبرستان می‌روند و دوباره گریه می‌کنند و هنگامی که پانزده و چهل روز تکمیل می‌شود نیز این کار را انجام می‌دهند و  بعد از گذشتن یک سال یا بیشتر  ناراحت می‌شوند و کودکان را از بازی و تفریح محروم می‌کنند آیا این کار جایز است یا خیر؟ لطفاً پاسخ دهید

جواب:

این کار جایز نیست زیرا  هنگامی که زن از خانه‌اش به قصد زیارت قبر خارج می‌شود آن زن -پناه بر الله- ملعون است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که  به زیارت قبور می‌روند لعنت نموده است و این زنان به قصد زیارت قبور و نوحه خوانی خارج می‌شوند و ظاهر حال این زنان این است که بر گریه نمودنِ تنها اکتفا نمی‌کنند بلکه به دنبال آن نوحه‌سرایی نیز وجود دارد و «پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زن نوحه‌سرا و کسی که به آن گوش می‌دهد را لعنت نموده است»[۱] همچنین احداد یعنی ترک زینت  برای زن به مدت یک سال از من امور منکری است که جایز نیست، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «لا يحل لإمراة تؤمن بالله واليوم الأخر أن تحدّ على ميت فوق ثلاث الا على زوج فانها تحد عليه اربعة أشهر و عشرا»[۲] يعني: (برای هیچ زنی که ایمان به الله و روز آخرت دارد حلال نیست که بر میتی بیش از سه روز به عده بنشیند مگر بر شوهرش که مدت زمان چهارماه و ده روز به عده می‌نشیند). و غیر از این از ترک زینت و به عده نشستن برای زن حرام است. شخص مومن بداند که زمانی که بر مصیبتی صبر نماید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را ثابت‌قدم می‌کند و مصیبتش را از یادش می‌برد و به او در حالی که امید به اجر و پاداش دارد، پاداش می‌دهد و هرگاه ابراز خشم و ناراحتی نماید مصیبت در قلبش مداوم می‌شود و بر حسرتش افزوده می‌شود، لذا تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را پیشه نماید و به پروردگاری‌اش راضی شود، زیرا برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آنچه می‌گیرد و باقی می‌گذارد حکمتی است و هر چیزی نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ زمان مشخصی دارد.


۱[تخریج آن گذشت.]

۲[اخرجه البخاري: كتاب الجنائز باب احداد المراة على غير زوجها، شماره‌ی (۱۲۸۰). و مسلم: كتاب الطلاق، باب انقضاء عدة المتوفى عنها زوجها وغيرها بوضع الحمل، شماره‌ی (۱۴۸۶)]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الأردن: عندما يمضي سبعة أيام على الميت يقوم أهل الفقيد من النساء بالذهاب إليه في المقبرة، ويقومون بالبكاء مرة أخرى، وعندما يكمل خمسة عشر يوما يكررون نفس الطريقة، ومرة أخرى عندما يكمل الأربعين، ويقومون بالحزن عليه لمدة عام أو أكثر، ويحرمون الصغار من اللعب والمرح، فهل يجوز ذلك أم لا؟ نرجو من فضيلتكم الإفادة أفادكم الله.

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجوز هذا العمل؛ لأن المرأة إذا خرجت من بيتها لزيارة المقابر فإنها ملعونة والعياذ بالله ؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم لعن زائرات القبور، وهؤلاء خرجن لزيارة القبور وللنياحة أيضًا عند القبر؛ لأن الظاهر من حال هؤلاء أن لا يقتصرن على البكاء المجرد ، بل إنهن لا بد أن يكون ثُمَّ نياحة، وقد «لَعَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم النَّائِحَةَ وَالْمُسْتَمِعَةَ». وكذلك الإحداد لمدة عام، كله من المنكر الذي لا يجوز، فإنه «لا يَحِلُّ لِامْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَاليَوْمِ الْآخِرِ، أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيْتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ، إِلَّا عَلَى زَوْجٍ، فَإِنَّهَا تُحِدُّ عَلَيْهِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا».

وما عدا ذلك من الإحداد فكله مُحرَّمُ ولا يجوز، وليعلم المؤمن أنه إذا صبر على المصيبة أعانه الله -عز وجل-، وسدد خطاه، وأنساه مصيبته، وأثابه عليها مع الاحتساب، وإذا تسخط وحَزِنَ استمرت المصيبة في قلبه، وازداد بذلك حسرةً على حسرته، فليتَّقِ الله عز وجل، ولْيَرْضَ به ربا، فإن الله حكمةً فيها أَخَذَ وفيما أبقى، وكل شيء عنده بأجل مُسَمًّى.

مطالب مرتبط:

(۳۴۵۸) حکم زیارت قبور برای زنان و بررسی اختلاف احادیث

زیارت  قبر برای زن حرام است بلکه از از گناهان کبیره است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی که زیارت قبور می‌کنند را لعنت نموده است ...

ادامه مطلب …

(۳۴۵۴) حکم بازگشت روح میت برای پاسخ به سلام زائر قبر

برخی از علمای متأخرین این حدیث را تضعیف نموده و گفته‌‌اند این حدیث از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم صحیح نیست. و الله اعلم...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۴) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام زائران را می‌شنود؟

چیزی که برای من از دلایل شرعی مشخص است اینست که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام او را بر خودش می‌شنود، و اینکه آن سلام به او می‌رسد، و همین‌طور اهل قبور وقتی بر آن‌ها سلام شد آن‌ها نیز می‌شنوند........

ادامه مطلب …

(۳۴۹۶) آیا زیارت قبور و خواندن فاتحه بر اولیای الله جایز است یا خیر؟

از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است که ایشان فاتحه را موقع زیارت قبور بخواند، و بر همین اساس خواندن فاتحه موقع زیارت قبور بر خلاف عمل مشروع از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است....

ادامه مطلب …

(۳۴۶۳) حکم قرائت قرآن و دعا برای اموات هنگام عبور از قبرستان

قرائت سوره‌ی فاتحه، اخلاص و دیگر قرآن از بدعت‌ها است، لذا شایسته نیست که این کار را انجام دهی و باید از آن پرهیز نمایی و سلام کردن و دعاهایی که در سنت وارد شده است کافی است.....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۹) پخش قرآن با بلندگو در عزاداری و حمل میت

میت از این عمل نفع نمی‌برد، سپس اینان که به‌خاطر این تلاوت می‌کنند که چیزی در مقابل به آن‌ها داده شود از اجر محروم هستند؛ زیرا هر انسانی که با عمل اخروی خواستار دنیا باشد، در آخرت بهره‌ای برایش نیست، و نصیبی از اجر ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه