پنج‌شنبه 16 رمضان 1447
۱۴ اسفند ۱۴۰۴
5 مارس 2026

(۳۴۰۴) حکم اهدای ثواب طواف برای میت

(۳۴۰۴) سوال: زمانی که در مکه‌ی مکرمه بود خبر وفات یکی از خویشاوندان به من رسید لذا هفت بار دور کعبه طواف نموده و به او هدیه کردم. آیا این کار جایز است؟ لطفاً پاسخ دهید.

جواب:

جایز است هفت بار طواف کرده و ثوابش را برای هر کسی از مسلمانان که خواستی قرار دهی‌. این همان قول مشهور از مذهب امام احمد رَحِمَهُ‌الله است که هر عبادتی که مسلمان انجام دهد و ثوابش را برای مسلمان مرده یا زنده‌ای قرار دهد به آن شخص سود می‌رساند و فرقی ندارد این عبادت، عمل بدنی محض مانند نماز و طواف باشد یا عمل مالی محض مانند صدقه باشد یا عمل بدنی-مالی مانند قربانی کردن باشد. اما شایسته است دانسته شود بهتر است انسان اعمال صالح را برای خودش قرار دهد و از مسلمانان هر کس را خواست به صورت خاص دعا کند زیرا این کار همان چیزی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این فرموده‌اش بدان ارشاد نموده‌اند: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ»[۱] يعني: (هرگاه انسان بمیرد عملش قطع می‌شود مگر از سه جهت: صدقه‌ی جاریه، علمی که از آن سود برده شود یا فرزند صالح و شایسته‌ای که برایش دعا کند).


) [تخریج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندما كنت في مكة المكرمة وصلني نبأ أن قريبة لنا قد تُوُفِّيَتْ، فطفت لها سبعا حول الكعبة وأهديتها لها، فهل يجوز ذلك؟ أرجو بهذا إفادة.

فأجاب – رحمه الله تعالى -: يجوز لك أن تطوفي سبعا تجعلين ثوابه لمن شئت من المسلمين، هذا هو المشهور من مذهب الإمام أحمد رحمه الله، أن أي قربة فعلها المسلم وجعل ثوابها المسلم ميت أو حي فإن ذلك ينفعه، سواء كانت هذه القربة عملا بدنيا محضًا كالصلاة والطواف، أم ماليا محضا كالصدقة، أم جامعا بينهما كالأضحية. ولكن ينبغي أن يُعْلَمَ أن الأفضل للإنسان أن يجعل الأعمال الصالحة لنفسه، وأن يخص من شاء من المسلمين بالدعاء له؛ لأن هذا هو ما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم في قوله: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

مطالب مرتبط:

(۳۴۴۰) حکم توزیع صدقه در قبرستان برای میت

همه این‌ها بدعت است، منظورم این است که صدقه بر میت موقع وفاتش از بدعت‌هاست، چه در قبرستان بر فقیران حاضر در آنجا صدقه دهد یا در مسجد باشد...

ادامه مطلب …

(۳۴۴۱) حکم اهدای ثواب ختم قرآن به میت

قول راجح اینست که اهدای قربات به اموات مسلمانان جایز است، فرقی نمی‌کند از نزدیکان انجام دهنده این عمل باشد یا از طرف کسانی غیر از نزدیکانش باشد...

ادامه مطلب …

(۳۴۳۳) حکم شام والدین در رمضان، پنج‌شنبه و دوشنبه

شامی که شام والدین در رمضان نامیده می‌شود اصلی از قرآن سنت و عمل سلف صالح ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۴۳۷) حکم اهدای ثواب صدقه از مال همسر برای والدین متوفی

چنانچه شوهر بدان اجازه دهد و راضی باشد، حرجی نیست....

ادامه مطلب …

(۳۴۴۲) حکم ختم مصحف بر روح میت

اقرب (به صواب و ارجح) اینست که جایز است کل قرآن یا قسمتی از آن را بخواند و ثوابش را برای میت نیت کند، ولی این امر مطلوب و مستحبی نیست که از انسان درخواست شود آن را انجام دهد، بلکه بهتر چنانچه می‌خواست به میت نفع برساند اینست که برایش دعا کند...

ادامه مطلب …

(۳۴۳۶) حکم ولیمه دادن به نیت مردگان

نظر من این است اگر با درهم‌هایی که به فقیران صدقه داده شود بهتر از این کار است، زیرا نفع بیشتری برای فقیران دارد، اما این ولیمه که همچون ولیمه خوشحالی قرار داده می‌شود، و دوستان و خویشان به آن دعوت می‌شوند، صدقه از این ولیمه -اگر هم خیری در آن باشد- بهتر است.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه