(۳۴۳۰) سوال:

جواب:وقتی یک نفر در بعضی شهرهای مصر وفات کند، اهل آن متوفَّى، به توزیع صدقه از نانی یا میوه‌ای در قبرستان می‌پردازند، منتها یکی از ائمه (و امامان مسجد) آن‌ها را از این کار منع کرد و به آن‌ها گفت: بهتر است که این را در مسجد توزیع کنید، نظر جناب‌عالی در این‌باره چیست؟

همه این‌ها بدعت است، منظورم این است که صدقه بر میت موقع وفاتش از بدعت‌هاست، چه در قبرستان بر فقیران حاضر در آنجا صدقه دهد یا در مسجد باشد. و من گفتم: بدعت است زیرا صدقه ما را به الله عَزَّوَجَلَّ نزدیک می‌کند، و آنچه ما را به الله عَزَّوَجَلَّ نزدیک کند عبادت است و ممکن نیست برای انسان که عبادت را انجام دهد مگر با اجازه‌ای از شرع، و از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده که برای میت موقع مرگش صدقه دهد، و نه از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم وارد شده است طبق آن چیزی که من می‌دانم، نه در مسجد و نه در قبرستان و نه در خانه شخص متوفَّی، و ما تنها به پیروی از رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و منهج سلف صالح دستور داده شده‌ایم، الله عَزَّوَجَلَّ می‌فرماید: {اتَّبِعُوا مَا أُنزِلَ إِلَيْكُم مِّن رَّبِّكُمْ} [الأعراف: ٣] ترجمه: (آنچه از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده، پيروی کنيد). و الله عَزَّوَجَلَّ می‌فرماید: {وَأَنَّ هَذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ} [الأنعام: ١٥٣]  ترجمه: (و اين راه مستقيم من است، پس از آن پيروی کنيد). و الله عَزَّوَجَلَّ می‌فرماید: {فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ} [الأعراف: ١٥٨] ترجمه: (پس به الله و فرستاده‌اش آن پیامبر «أمّی» -درس ناخوانده- که به الله و کلماتش ایمان دارد، ایمان بیاورید، واز او پیروی کنید). و الله عَزَّوَجَلَّ می‌فرماید: {قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ} [آل عمران: ٣١]  ترجمه: (بگو: اگر الله را دوست می‌دارید، پس از من پیروی کنید، تا الله شما را دوست بدارد). و شریعت و نزدیک شدن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با ذوق (و سلیقه) و هوای نفس نمی‌باشد، بلکه با چیزی‌ست که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را آورده است.

بر این اساس نصیحت من به کسانی‌ که به آن عادت دارند -یعنی: صدقه برای میت به هنگام مرگش در قبرستان یا مسجد- که این عمل را ترک کنند، و آن را با دعا برای میت در نماز بر او در مسجد تغییر دهند، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وقتی مردم از دفن میت فارغ می‌شدند بر قبرش می‌ایستاد و می‌فرمود: «اسْتَغْفِرُوا لأَخِيکُمْ وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ فَإِنَّهُ الآنَ يسْأَلُ» [تخریج آن گذشت]  یعنی: (برای برادرتان طلب آمرزش کنید و برای او از الله عَزَّوَجَلَّ تقاضای استقامت نمائید چرا که اکنون مورد بازخواست قرار می‌گیرد).