دوشنبه 22 جمادی‌الاول 1448
۱۱ آبان ۱۴۰۵
2 نوامبر 2026

(۳۳۸۴) حکم گفتن اذان در داخل قبر هنگام دفن میت

(۳۳۸۴) سوال: هنگامی که میّتی نزد ما وفات نمود و قبر او کنده شد و داخل لحد گذاشته شد شخصی در قبر او اذان می‌گوید آیا این اذان مقابل میّت جایز است؟ و چه عملی در این جایگاه می‌باشد؟ لطفا پاسخ دهید و الله از جانب ما به شما جزای خیر بدهد.

جواب:

هنگام داخل کردن میت به قبرش اذان دادن هیچ اصلی ندارد بلکه میت در قبرش داخل می‌شود و به پهلوی راست و به سمت قبله گذاشته می‌شود و سپس لحد بر او قرار داده می‌شود و هنگامی که با خاک، قبر او پر شد و دفن او پایان یافت بر او ایستاده می‌شود و از الله برای او ثبات و بخشش خواسته می‌شود همانگونه که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است که هنگامی که از دفن میّت فارغ می‌شد بر او می‌ایستاد و می‌گفت: {اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ؛ فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ}[۱] يعني: (برای برادرتان طلب استغفار کنید و برای او ثبات بخواهید که او الان سوال می‌شود).


[۱] [تخریج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الدمام: إذا مات عندنا الميت، وحُفِرَ قبره، وأدخلوه اللحد يُؤَذِّنُ الشخص في القبر، فهل يجوز الأذان أمام الميت؟ وما العمل في ذلك؟ أفيدونا جزاكم الله عنا خير الجزاء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا أصل للأذان عند إدخال الميت إلى قبره، بل إنما يُدخل الميت إلى قبره ويُوضَعُ على جنبه الأيمن مُسْتَقْبِلَ القبلة، ثم يُلْحَدُ بعد ذلك، فإذا سُوِّي التراب عليه وانتهي من الدفن فإنه يُوقَفُ عليه ويُسْأَلُ له التثبيت ويُسْتَغْفَرُ له، كما جاء ذلك عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، أنه كان إذا فُرغَ من دفن الميت وقف عليه وقال: «اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسأل».

مطالب مرتبط:

(۳۳۵۴) حکم ماندن کنار قبر پس از دفن و استغفار برای میت

در مورد ایستادن در کنار قبر و طلب استغفار و تثبیت برای میت از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که هرگاه از دفع نمودن میت فارغ می‌شدند کنار قبر می‌ایستادند و می‌فرمودند: «استغفروا لأخيكم وسلوا له بالتثبيت فإنه الآن يسأل»...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۹) حکم نوشتن نام و مشخصات متوفی بر روی قبر

قبرستان جایگاه مردگان است نه جایگاه انسان‌های زنده که  تزیین و آرایش شود و سیمان کاری بشود و بر روی آن جملات مرثیه و مداحی نوشته شود اما واجب است که منزل مردگان بر حالت خودش باقی بماند تا انسانی که از آن عبور می‌کند را بیدار سازد ....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۶) حکم عبور انسان‌ها و حیوانات از میان قبرستان

واجب بر آن‌ها که این قضیه را به والیان امر برای اتخاذ آنچه در حمایت و حفظ آن نیاز است خبر دهند و تا اینکه راه‌های کنار آن را هموار سازند تا مردم از آن مسیرها عبور نمایند...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۸) حکم نبش قبر بر اساس خواب

حکم این کار حرام است و خواب‌هایی که در خواب دیده می‌شود اگر مخالف شرع باشد باطل است و از جمله چیزهایی است که شیطان در آن دخیل است و از وحی شیطان است؛ لذا اجرا کردن آن هرگز جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۱) حکم از بین بردن قبر قدیمی و جابجایی آن

اگر قبر خارج از خانه و ساختمان بود بهتر است آن را به حال خودش رها کنی زیرا صاحب قبر مالک آن است حتی اگر خاک و استخوان پوسیده باشد اما اگر این کار از تو سر زده واجب است به سوی الله توبه کرده و از او مغفرت و آمرزش بخواهی...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۹) حکم موعظه نزد قبر یا هنگام دفن

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی این کار را انجام می‌داد اما به روش خطبه نبود بدین صورت که بایستد و با صدای بلند مردم را پند دهد. ...نصیحت

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه