(۳۳۳۵) سوال: حکم قرائت قرآن بر میت، قبل و بعد از دفن چیست؟ آیا جایز است سوره‌ی یس را به سبب این که از سکرات مرگ بر میت می‌کاهد و عذاب قبرش را تخفیف می‌دهد بر وی بخوانم؟

جواب:

قرائت بر میت بدعتی است که طبق آنچه می‌دانیم اصلی از سنت و عمل خلفای راشدین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ندارد و بعد از مرگ میت فقط برایش دعا می‌شود همان‌گونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که بر ابوسلمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وارد شد در حالی که چشمش خشک و روحش خارج شده بود، ایشان چشمش را بست سپس فرمود: «إِنَّ الرُّوحَ إِذَا قُبِضَ تَبِعَهُ الْبَصَرُ» فَضَجَّ نَاسٌ مِنْ أَهْلِهِ، فَقَالَ: «لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ إِلَّا بِخَيْرٍ، فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ» ثُمَّ قَالَ: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأَبِي سَلَمَةَ، وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ فِي الْمَهْدِيِّينَ، وَاخْلُفْهُ فِي عَقِبِهِ فِي الْغَابِرِينَ، وَاغْفِرْ لَنَا وَلَهُ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ، وَافْسَحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ، وَنَوِّرْ لَهُ فِيهِ»^[۱] : (هرگاه روح قبض شود چشم آن را دنبال می‌کند، افرادی از خانواده‌اش بی تابی و شیون کردند، لذا فرمودند: بر خودتان فقط دعای خیر کنید زیرا ملائکه بر آنچه شما می‌گویید آمین می‌گویند سپس فرمودند: بارالها! ابوسلمه را مغفرت کن، درجه‌اش را نزد هدایت‌شدگان بالا ببر و بعد از او برای بازماندگانش جایگزین قرار بده، ‌ای پروردگار جهانیان! ما و او را بیامرز و قبرش را فراخ و نورانی بگردان) این تشویق به دعا کردن برای میت هنگام مرگش است اما قرائت قرآن بر میت اصلی ندارد ولی قرائت سوره‌ی یس بر شخصی که در حالت احتضار است مسئله‌ای اختلافی و مبنی بر حدیثی است که در این مورد وارد شده زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آنچه از ایشان روایت می‌شود فرموده‌اند: «اقرءُوا يس علَى موتاكُم»^[۲]: (بر کسانی از شما که در حال مرگ هستند یس بخوانید) همچنین اهل علم از جمله فواید قرائت آن چنین ذکر کرده‌اند که جان کندن را برای میت آسان تر می‌کند و نمی‌دانم کسی گفته باشد عذاب قبر را کاهش می‌دهد و بعضی از اهل علم نیز این حدیث را تضعیف کرده‌اند و اگر حدیث ضعیف باشد حجتی در آن نیست و در صورتی که قائل به استحباب قرائت این سوره بر میت باشیم: هرگاه انسان بداند میت شخصی قوی و شجاع است با صدایی که شنیده شود آن را بخواند اما اگر می‌ترسد بیماری که در حالت احتضار است اگر قرائت یس را بشنود نگران و مضطرب می‌شود آن را با صدای پایین بخواند.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] سنن أبوداود: كتاب الجنائز، باب القراءة عند الميت، رقم )٣١٢١( و ابن ماجه: كتاب الجنائز، باب ما يقال عند المريض إذا حُضر، رقم) ١٤٤٨.(