(۳۳۲۰) حکم اعلام وفات در روزنامه برای نماز میت

(۳۳۲۰) سوال: آیا خبر دادن از وفات شخصی در روزنامه برای اینکه بر او نماز خوانده شود جایز است؟

جواب:

نماز غائب بر میّت غیر مشروع می‌باشد مگر برای کسی که بر او نماز خوانده نشده است چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر هیچ غایبی نماز نخوانده مگر برای نجاشی ^[۱]به این خاطر که نجاشی در سرزمینی بود که اهل آن غیر مسلمان بودند و نمی‌شناسیم که اصحاب بر کسانی که نقشی در اسلام داشته‌اند، نماز غائب خوانده باشند.

و در این مسأله علماء سه قول دارند:

قول اول: برای کسی که بر او نماز خوانده شده است مطلقاً نماز غائب بر او خوانده نمی‌شود، حال او نقشی در اسلام داشته باشد (مثل اینکه عالمی باشد یا تاجری که با مالش به مردم نفع رسانده است) یا نقشی نداشته باشد.

قول دوم: می‌توان برای هر میّتی نماز غائب خواند چه بر او نماز خوانده شده است یا بر او نشده باشد و چه خدمتی به دین کرده باشد یا نکرده باشد حتی بعضی‌ها در این مبالغه کرده‌اند و گفته‌اند شایسته است وقتی که انسان می‌خواهد بخوابد، نماز غائب را برای مسلمینی که در آن روز وفات کرده‌اند به جا بیاورد و این بدعتی در دین است که جایگاهی در دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ندارد.

قول سوم: برای کسانی که با علم‌شان یا ثروتشان که زیاد صدقه داده‌اند و شبیه آن به اسلام خدمت کرده باشند، برای تشویق دیگران تا مثل آن عمل را انجام دهند نماز غائب خوانده می‌شود اما اگر خدمت و نقشی نداشته‌اند بر او نماز غائب خوانده نمی‌شود.

اما چیزی که از سنت برای من ظاهر است این است که نماز غائب فقط برای کسی است که بر او نماز خوانده نشده است.

[۱] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 27

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل الإخبار عن وفاة شخص في الجريدة من أجل أن يُصَلِّى عليه جائز؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الصلاة على الميت الغائب غير مشروعة إلا من لم يُصَلَّ عليه، ويدل لذلك أن النبي صلى الله عليه وسلم لم يكن يُصَلِّى على الغائب إلا على النجاشي فقط؛ لأن النجاشي كان في بلد أهلها غير مسلمين، والصحابة من بعده لا نعلم أنهم إذا مات أحد له دوره في الإسلام غائبا يصلون عليه. وهذه المسألة فيها ثلاثة أقوال للعلماء:

القول الأول: أنه لا يُصَلَّى على غائب قد صلى عليه مطلقا، سواء كان له دور في الإسلام – لكونه عالماً أو تاجرًا ينفع الناس من ماله – أو لم يكن له دور.

والقول الثاني: أنه يُصَلَّى على كل ميت أيا كان، سواءٌ صُلى عليه أو لم يُصَلَّ عليه، وسواء كان له دور في الإسلام أو لا، حتى إن بعضهم بالغ في هذا وقال: إنه ينبغي على الإنسان إذا أراد أن ينام أن يُصَلَّى صلاة الغائب على من مات في هذا اليوم من المسلمين، فابتدع في دين الله ما ليس منه.

والقول الثالث: أنه إن كان له دور في الإسلام بكونه عالما، أو كان غنيًّا كثير الصدقة، أو ما أشبه ذلك فإنه يُصَلَّى عليه تشجيعا لغيره أن يعمل مثل عمله، وإن لم يكن له دور فلا يُصَلَّى عليه.

والذي يظهر لي من السُّنَّة أنه لا يُصَلَّى على غائب إلا من لم يُصَلَّ عليه فقط.