جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۳۳۱۶) حکم نماز خواندن بر میّت بعد از دفن آن

(۳۳۱۶) سوال: اگر شخصی وفات کند و دفن کرده شود؛ آیا نماز خواندن بر قبر او جایز می‌باشد؟

جواب:

نماز خواندن بر میّت بعد از دفن آن برای کسی که بر او نماز نخوانده است مشروع می‌باشد به این دلیل که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که بر قبر، بعد از دفن نماز خوانده است [۱]هنگامی که از قبل بر او نماز خوانده نشده است.

 اما آیا این که زمان محدود و معینی وجود دارد که بر روی قبر نماز خوانده شود یا مطلق می‌باشد؟ بعضی از علماء گفته‌اند زمان آن محدود به یک ماه است و اگر از یک ماه گذشت بر آن قبر نماز خوانده نمی‌شود و بعضی دیگر گفته‌اند اگرچه از یک ماه نیز بگذرد نماز خوانده می‌شود و این صحیح می‌باشد به شرط اینکه در زمانی که میّت وفات کرده است نمازگزار از اهل نماز بوده است (یعنی به سن نماز خواندن رسیده باشد) پس اگر میت قبل از از رسیدن سن نمازگزار به هفت سال وفات کرد، بر او نماز نمی‌خواند. بنابراین برای ما مشروع نمی‌باشد که بر اهل بقیع که در زمان‌های دور وفات کرده‌اند نماز بخوانیم. پس صحیح آن است که مقید به زمان نمی‌باشد ولی آن کسی که می‌خواهد بر قبری نماز بخواند باید میّت را درک کرده باشد به عبارت دیگر زمانی که میّت وفات نموده است او هفت سال یا مانند آن را داشته است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا مات الشخص ودُفِنَ هل تجوز الصلاة عليه وهو في القبر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الصلاة على الميت بعد دفنه لمن لم يُصَلِّ عليه أولا مشروعة؛ لأنه ثبت أن رسول الله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- صلَّى على القبر بعد دفن الميت، حيث لم يُصَلِّ عليه من قبل، ولكن هل تُحدد المدة التي يُصَلَّى فيها على القبر، أم هي مطلقة؟

قال بعض العلماء: إنها تحدد. بشهر، وإنه لا يُصَلَّى على القبر بعد مُضِي شهر.

وقال آخرون: بل يُصَلَّى عليه ولو زادت المدة على شهر. وهذا هو الصحيح، بشرط أن يكون هذا الميت مات في زمن يكون فيه المصلي عليه من أهل الصلاة، فإن كان هذا الميت قد مات قبل أن يبلغ المصلى عليه سبع سنوات فإنه لا يُصَلَّى عليه؛ ولهذا لا يشرع لنا أن نصلى على أهل البقيع الذين ماتوا من أزمنة بعيدة، فالصحيح أنها لا تتقيد بمدة، إلا أنه لا بد أن يكون هذا الذي يريد الصلاة على القبر ممن أدرك الصلاة على الميت بمعنى: أن الميت مات وله سبع سنين أو نحوها.

مطالب مرتبط:

(۳۳۱۸) حکم دفن جنین بدون غسل و نماز

کفاره‌ای بر آن نیست مادامی که سقط آن بدون سبب بوده است ولی الان باید بر آن نماز خوانده شود و نماز آن حتی با یک نفر اگر در خانه باشد نیز به جا می‌آید...

ادامه مطلب …

(۳۳۰۲) حکم نماز بر میتی که احتمال بی‌نمازی او وجود دارد

هرچند ظن غالبش بر این باشد که اهل نماز نبوده است اما تا وقتی ‌که به یقین نرسیده، از نماز خواندن بر او خودداری نمی‌کند ولی وقتی که غلبه‌ی ظن، مبنی بر قرینه‌های قوی باشد، دراین‌‌صورت چنانچه خواست برایش دعا کند آن را مقید کرده و بگوید: ....

ادامه مطلب …

(۳۳۱۰) حکم شرکت زنان در نماز میت در مسجد الحرام

بله جایز است که زنان نیز مانند مردان هنگامی که جنازه‌ای حاضر شد بر آن نماز بخوانند و برای زنان نیز اجری مانند اجر مردان می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۳۱۲) آیا سلام دادن در نماز جنازه به سمت راست و چپ می‌باشد یا فقط راست است؟

سلام دادن در نماز جنازه فقط به سمت راست می‌باشد اما اگر با راست و چپ سلام داده شود اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۳۰۶) حکم نماز خواندن بر میت پس از دفن شدن در روز دوم

انسان وقتی که قبل از دفن میت، بر او نماز نخوانده است، جایز است که بر قبر نماز بخواند چرا که این فعل از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۳۳۰۵) آیا برای نماز بر میت وقت مشخصی است؟

نماز بر جنازه وقت مشخصی ندارد و آن هم برای اینکه مرگ وقت مشخصی ندارد، پس هر وقت انسان بمیرد، غسل و کفن می‌شود و در هر وقتی از شب یا روز بر او نماز خوانده می‌‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه