(۳۳۱۸) سوال: جنینی در ماه ششم سقط شده است و رشد این فرزند پسر کامل شده بوده است و بدون اینکه غسل داده شود و نماز بر آن خوانده شود، دفن شده است؛ کفاره‌اش در این حالت چیست؟ و برعهده‌ی مادر است یا پدر؟ الله به شما اجر عطا کند.

جواب:

کفاره‌ای بر آن نیست مادامی که سقط آن بدون سبب بوده است ولی الان باید بر آن نماز خوانده شود و نماز آن حتی با یک نفر اگر در خانه باشد نیز به جا می‌آید، پس بر او نماز جنازه می‌خواند مگر اینکه مکان دفنش را بشناسد که باید به مکان دفنش برود و بر قبر او نماز بخواند زیرا نماز غائب مادامی که نماز بر قبر امکان پذیر باشد، جایز نمی‌باشد و در حدیث وارد شده است: «أَنَّ امْرَأَةً سَوْدَاءَ كَانَتْ تَقُمُّ الْمَسْجِدَ، أَوْ شَابًّا، فَفَقَدَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَسَأَلَ عَنْهَا، أَوْ عَنْهُ، فَقَالُوا: مَاتَ. قَالَ: ” أَفَلَا كُنْتُمْ آذَنْتُمُونِي “. قَالَ: فَكَأَنَّهُمْ صَغَّرُوا أَمْرَهَا، أَوْ أَمْرَهُ، فَقَالَ: ” دُلُّونِي عَلَى قَبْرِهِ “. فَدَلُّوهُ، فَصَلَّى عَلَيْهَا، ثُمَّ قَالَ: ” إِنَّ هَذِهِ الْقُبُورَ مَمْلُوءَةٌ ظُلْمَةً عَلَى أَهْلِهَا، وَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُنَوِّرُهَا لَهُمْ بِصَلَاتِي عَلَيْهِمْ» ^[۱]: (زنی سياه يا جوانی بود که مسجد را نظافت می‌کرد، رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن زن يا آن جوان را نيافت، پس از احوال او پرسيد، گفتنـد: مـرده اسـت، فرمـودند: «چـرا مـرا آگـاه نکرديـد؟» انگار آن‌ها کار آن زن يا جوان را کوچک شمردند؛ لذا فرمودند: «قبرش را به من نشان بدهيد» و قبر او را برايش نشان دادند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر آن نماز گزارند و فرموند: «ايـن قبرهـا بـر صـاحبانش پـر از ظلمـت اسـت و الله بـه برکت نماز خواندن من آن را برایشان روشن می‌سازد») لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر او نماز نخوانده بود بلکه قبر او را نشانش دادند و بر آن نماز خواند و بر همین اساس می‌گوییم: پدرش یا یکی از برادرانش نزد قبرش برود اگر مکان آن را می‌شناسند و بر آن نماز بخوانند.

[۱] تخریج آن گذشت.