سه‌شنبه 23 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
3 نوامبر 2026

(۳۲۷۶) حکم دفن نوزاد بدون غسل و کفن

(۳۲۷۶) سوال: من دختری مرده را در ماه نهم وضع حمل کردم (و به دنیا آوردم) و بعد از آن مادرم و مادر شوهرم نوزاد را برداشتند و بدون شستن و کفن کردن او را دفن کردند؛ آیا بر آن دو در این مورد چیزی (از گناه) است؟

جواب:

بله در این مورد بر آن دو چیزی‌ (از گناه) است؛ زیرا امر واجبی را ترک کرده‌اند و آن هم شستن و کفن کردن و نماز خواندن بر این بچه‌ای که مرده به دنیا آمده، است و جنین وقتی به چهار ماه رسید، یعنی چهار ماه او را حامله بود و سقط شد، واجب است که غسل و کفن شود و بر او نماز خوانده شود و با مسلمانان دفن شود چنانچه مسلمان باشد؛ چون بعد از چهار ماه روح در او دمیده می‌شود و در حدیث ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده است که می‌گوید: رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که صادق و صادق دانسته شده است به ما خبر داد و فرمودند: «إنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ مَلَكًا فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ، وَ يُقَالُ لَهُ: اكْتُبْ عَمَلَهُ، وَ رِزْقَهُ، وَ أَجَلَهُ، وَ شَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ، ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ، فَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْكُمْ لَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْجَنَّةِ إِلَّا ذِرَاعٌ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ كِتَابُهُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّار، وَ يَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّارِ إِلَّا ذِرَاعٌ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الكِتَابُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الجَنَّةِ»[۱]: (در حقیقت، خلقت یکی از شما در شکم مادرش چنین انجام می‌گیرد که چهل روز به حالت نطفه است، پس از آن به پاره خونی تبدیل می‌شود به قدرِ همان زمان و مدت سپس به پاره گوشتی تبدیل می‌شود به اندازه همان مدت و زمان سپس الله به سوی او ملکی می‌فرستد و به چهار چیز دستور داده می‌شود و به او گفته می‌شود: عملش و روزی‌اش و مدت عمرش و این‌که بدبخت یا نیک‌بخت است را بنویس سپس روح در او دمیده می‌شود و همانا یکی از شما بـه انجام عمل اهل بهشت می‌پردازد تا آن‌ که میـان او و رسیـدن بـه بهشت، فاصله‌ای نمی‌ماند مگر به اندازه یک ذراع، در آن هنگام سرنوشتش بر او پیشی می‌گیرد و بـه انجام عمـل اهل دوزخ می‌پردازد و (یکی از شما) عمل می‌کند تا آن‌ که میان او و رسیدن به دوزخ، فاصله‌ای نمی‌ماند مگر به اندازه یک ذراع و در آن هنگام سرنوشت بر او پیشی می‌گیرد، پس به عمل بهشتیان می‌پردازد)؛ لذا وقتی روح در او دمیده شود، تبدیل به انسان زنده‌ای شده و هرآنچه برای انسان زنده است و بر او نیز می‌باشد، پس وقتی سقط شد در حالی که چهار ماه را کامل کرده باشد واجب است غسل داده و کفن شود و بر او نماز گذارده شود و با مسلمانان دفن شود چنانچه مسلمان باشد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لقد وضعت بنتا ميتةً في شهرها التاسع، وقد أخذت والدتي ووالدة زوجي الطفلة ودفنتاها بدون غسل ولا تكفين، فهل عليهما شيء في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم عليهما في ذلك شيء؛ لأنهما تركتا أمرًا واجبًا، وهو تغسيل هذا السِّقط وتكفينه والصلاة عليه، والسقط إذا بلغ أربعة أشهر -يعني: إذا كان حملا له أربعة أشهر وسقط – فإنه يجب أن يُغَسَّلَ ويُكَفَّنَ ويُصَلَّى عليه، ويُدْفَنَ مع المسلمين، إذا كان مسلما؛ وذلك لأنه بعد أربعة أشهر تنفخ فيه الروح، وهناك حديث لابن مسعود رضي الله عنه قال: حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ الصَّادِقُ المَصْدُوقُ، قَالَ: «إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةٌ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ مَلَكًا فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ، وَيُقَالُ لَهُ: اكْتُبْ عَمَلَهُ، وَرِزْقَهُ، وَأَجَلَهُ، وَشَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ، ثُمَّ يُنْفَخُ فيهِ الرُّوحُ، فَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْكُمْ لَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجَنَّةِ إِلَّا ذِرَاعُ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ كِتَابُهُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، وَيَعْمَلُ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّارِ إِلَّا ذِرَاعُ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ». وإذا نُفِخَ فيه الروح صار حيا، إنسانًا له ما للإنسان الحي وعليه ما عليه، فإذا سقط وقد تمت له أربعة أشهر وجب أن يُغَسَّلَ ويُكَفِّنَ ويُصَلَّى عليه، ويُدْفَنَ مع المسلمين، إذا كان مسلما.

مطالب مرتبط:

(۳۲۹۰) آیا کسی ‌که خارج از شهرش بمیرد شهید است؟

کسی که خارج از شهرش بمیرد، شهید نیست؛ زیرا قول به اینکه مرگ غریب شهادت است هیچ مستندی از شرع ندارد و شهید کسی است که در راه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کشته می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۲۹۱) آیا غسل کردن پس از غسل میت باعث از بین رفتن اجر می‌شود؟

هنگامی ‌که انسان، میت را غسل داد و غسل دادنش را به عهده گرفت، برای او سنت است که خودش نیز بعد از آن، غسل کند و چنانچه بعد از آن غسل کند اجرش ضایع نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۲۸۹) حکم شهادت برای غرق‌شدگان

جایز نیست که برای شخصی گواهی به شهید بودن کسی بدهد جز برای کسی ‌که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای او گواهی داده است....

ادامه مطلب …

(۳۲۷۷) حکم غسل و نماز برای پسر بچه‌ای که پس از یک ماه فوت می‌کند

اگر سوال کننده منظورش از بچه بعد از یک ماه، یک ماه بعد از ولادتش باشد، درست است و در جواب ایشان می‌گوییم: همانا وقتی کودک یک ماه بعد از ولادتش وفات یابد، غسل داده شده و کفن می‌شود و بر او نماز خوانده می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۲۸۷) آیا کسی‌ در تصادف می‌میرد، شهید محسوب می‌شود؟

میت با تصادف از زمره‌ی شهدا می‌شود إن شاء الله؛ برای اینکه او همچون کسی است که با آوار یا غرق شدن و یا مانند آن می‌میرد...

ادامه مطلب …

(۳۲۷۹) حکم گرفتن دستمزد برای غسل دادن و کفن کردن میت

اگر این مزد یا این بخشش بدون شرط باشد، در جایز بودن آن شکی نیست و اشکالی در آن نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه