چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۲۱۶) حکم جلوگیری از بارداری در دوران شیرخوارگی

(۳۲۱۶) سوال: با توجه به قرآن کریم می‌دانیم که شیرخوارگی کامل دو سال است؛ آیا این دلیلی بر جایز بودن استعمال اسبابی که مانع بارداری در این دو سال می‌شود، است؟ زیرا می‌دانیم که اگر در اثنای این دو سال زن حامله شود، شیر مادر خشک شده و کودک شیرخوار از اولین حقوقش محروم می‌ماند؛ لطفاً پاسخ دهید، بارک الله فیکم.

جواب:

آیه‌ای که بدان اشاره شد فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ  لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ} [البقرة: ٢٣٣]: (و مادران (باید) فرزندان خود را دو سال تمام شیر دهند (این دستور) برای کسی است که بخواهد دوران شیر خوارگی را تکمیل کند) و این آیه بر استفاده از از قرص‌های جلوگیری از بارداری در این مدت دلالت ندارد؛ زیرا استفاده از قرص جلوگیری شایسته نیست چرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ازدواج با زنی که به شوهرش بسیار محبت می‌کند و زیاد فرزند می‌آورد توصیه نموده‌اند[۱] و بدون شک که کثرت امت باعث عزت، قوت و سربلندی آن است و از این رو الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در فرموده‌اش بر بنی اسرائیل منت نهاد: {وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا} [الإِسراء: ٦]: (و (تعداد) نفرات شما را بیشتر (از دشمن) گردانیم) و شعیب عَلَيْهِ‌السَّلَام نیز به قومش یادآور شد زمانی که فرمود: {وَٱذْكُرُوٓا۟ إِذْ كُنتُمْ قَلِيلًۭا فَكَثَّرَكُمْ} [الأعراف: ٨٦]: (و به یاد آورید زمانی را که اندک بودید و او شما را بسیار گردانید).

لذا بر امت اسلامی شایسته است تا جایی که برایشان ممکن است از اسباب تکثیر نسل استفاده نمایند و اگر که زن در اثنای شیر دادن حامله شود و از شیرش کم شود، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای این کودک جهت دیگری را برای شیر خواری قرار می‌دهد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِنْ تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَى} [الطلاق: ٦]: (و اگر به توافق نرسیدید، پس زن دیگری (به درخواست شوهر) او را شیر دهد) و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بندگانش را از روزی‌اش محروم نمی‌سازد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَاكُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ} [هود: ٦]: (و هیچ جنبنده‌ای در زمین نیست، مگر اینکه روزی‌اش بر (عهده) الله است و (او) قرارگاه و مکان دفنش را می‌داند، همه این‌ها در کتابی روشن (ثبت) است).


[۱] سنن ابوداود: کتاب النکاح، باب النهی عن التزویج من لم یلد من النساء، شماره‌ی (۲۰۵۰) و النسائی: کتاب النکاح، باب کراهیة تزویج العقیم، شماره‌ی (۳۲۲۷) و ابن ماجه: کتاب النکاح، باب ما جاء فی فضل النکاح، شماره‌ی (۱۸۴۶).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن نعلم من القرآن الكريم أن تمام الرضاعة حولان كاملان. فهل هذا دليل على جواز استعمال وسيلة منع الحمل خلال فترة الرضاعة؟ لأننا نعلم أنه إذا حدث حمل أثناء الرّضاعة يجف لبن الأم، وبذلك يُحرم الرضيع من أول حقوقه. أفيدونا بذلك – بارك الله فيكم-.

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الآية الكريمة التي أشار إليها هي قوله -تعالى-: ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَدَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَن يُتِمَّ الرَّضَاعَةُ ﴾ [البقرة: ٢٣٣]. وهذه الآية لا تَدلُّ على أنه ينبغي استعمال حبوب منع الحمل في هذه المدة؛ وذلك لأن استعمال حبوب منع الحمل خلافُ ما ينبغي، فإن رسول الله صلى الله عليه وسلم أمر بتزوج الودود الولود، ولا شك أن كثرة الأمة عزّ لها وقوةٌ ومنعة؛ ولهذا امتَنَّ الله بها على بني إسرائيل في قوله: ﴿وَجَعَلْنَكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا ﴾ [الإسراء: ٦]. وذكر قومه شعيب بها حين قال: ﴿ وَاذْكُرُوا إِذْ كُنتُمْ قَلِيلًا فَكَثَرَكُمْ ﴾ [الأعراف: ٨٦].

فالذي ينبغي للأمة الإسلامية أن تُكثِر من أسباب كثرة النسل ما أمكنها ذلك، وإذا قدر أن المرأة حَمَلَتْ في أثناء الرَّضاع ثم نقص اللبن، فإن الله -تعالى- سيجعل لهذا الطفل جِهَةٌ أخرى يَرْضَعُ منها، قال الله -تعالى-: ﴿ وَإِن تَعَاسَرتم فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخرى ﴾ [الطلاق: ٦] . والله -عز وجل- لا يحرم عباده رزقه؛ لقوله -تعالى-: ﴿وَمَا مِن دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا كُلَّ في كِتَبٍ مُّبِينٍ ﴾ [هود: ٦].

مطالب مرتبط:

(۳۲۳۵) حکم استفاده از بی‌حسی و تسهیل درد زایمان

اگر برای زنی زایمان بسیار سخت است و استفاده از داروهای مباح به او در این کار کمک می‌کنند، اشکالی ندارد و این از باب بهره‌مندی از نعمات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

(۳۲۲۶) حکم شرعی حذف انگشتان اضافه در کودکان

نظرم این است که در این حالت اشکالی ندارد که انگشتان اضافه که باعث زشتی شده، قطع شود اما اگر انگشتانی اضافه است ولی باعث زشتی نشده، شایسته است که بر حالت خود باقی بماند....

ادامه مطلب …

(۳۲۶۴) آیا برای خانواده میت جایز است که از لباس‌های او استفاده کنند؟

بله، هنگامی که میت وفات نمود، هرآنچه ملک میت بوده است دیگر ملک ورثه می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۳۲۲۱) حکم ادامه زندگی با همسر بدرفتار و مسائل مربوط به فرزندان و جلوگیری از بارداری

نظرم بر این است که مادامی که به وسیله‌ی گناهانش از اسلام خارج نشده، از او جدا نشود و به خاطر فرزندان و جدا نشدنشان، صبر و احتساب اجر نماید و لازم است که مکررا شوهرش را نصیحت نماید شاید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را به دست همسرش هدایت نمود.....

ادامه مطلب …

(۳۲۵۸) آیا ارواح مردگان، همدیگر را می‌شناسند؟

برخی از اهل علم یاد کرده‌اند که همدیگر را شناخته و ملاقات و زیارت می‌کنند اما من پیرامون این مسئله دلیلی از قرآن یا سنت به یاد ندارم.....

ادامه مطلب …

(۳۲۲۵) حکم شرعی جراحی برای حذف انگشت اضافه در نوزاد

اشکالی در قطع این انگشت اضافه وجود ندارد؛ زیرا این از باب از بین بردن عیوب است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه