شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۳۲۲۵) حکم شرعی جراحی برای حذف انگشت اضافه در نوزاد

(۳۲۲۵) سوال: الحمدلله صاحب فرزند شدم و در دست راستش انگشت اضافه است؛ آیا گناهی دارد اگر این انگشت را قطع کنم؟ با توجه به اینکه برادری دارم که در دستش انگشت  اضافه بود و بعد از مراجعه به پزشک این انگشت اضافه را قطع کرد؛ آیا از نظر شما چنین چیزی در شریعت اشکال دارد؟

جواب:

اشکالی در قطع این انگشت اضافه وجود ندارد؛ زیرا این از باب از بین بردن عیوب است و هر آنچه از باب از بین بردن عیوب باشد، اشکالی ندارد و به همین دلیل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مردی که بینی‌اش قطع شده بود اجازه دادند که بینی‌ای از نقره برای خودش قرار دهد و هنگامی که آن فاسد شد آن را از طلا قرار داد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  آن را تایید کردند[۱] و در اینجا واجب است بدانیم که تفاوت است بین عملی که هدف از آن از بین بردن عیوب باشد و بین عملی که هدف از آن زیبایی بیشتر باشد؛ لذا می‌گوییم عملی که هدف از آن از بین بردن عیوب باشد اشکالی ندارد؛ زیرا مقصود از آن، از بین بردن زشتی است همانطور که اثر سابق بر آن دلالت دارد اما عملی که هدف از آن زیبایی بیشتر باشد، حرام است و به همین دلیل رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از کندن ابرو نهی نمودند بلکه فاعل آن را نیز لعنت نمودند همچنین از خالکوبی، تراشیدن دندان برای زیبایی و وصل کردن مو نهی نمودند؛ زیرا در آن زیبایی بیشتری برای زنان است[۲]؛ لذا هر عملی که هدف از آن زیبایی باشد با قیاس بر کندن ابرو و خالکوبی حرام است و هر عملی که هدف از آن از بین بردن عیب باشد جایز است و اشکالی ندارد با توجه به قیاس بر فعل صحابی که بینی‌ای از طلا برای خود قرار دادند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ایشان را تایید نمودند، بنابراین قطع کردن انگشت اضافه و قطع کردن زگیل و شبیه آن (از آنچه عیبی زشت محسوب می‌شود) اشکالی ندارد اما به شرط اینکه با پزشکان متخصص مشورت کند تا اینکه خودش را در خطر نیاندازد.


[۱] سنن ابو داود: كتاب الخاتم باب ما جاء في ربط الاسنان بالذهب، شماره‌ی(۴۲۳۲) والترمذي: كتاب اللباس، باب ما جاء في شد الاسنان بالذهب، شماره‌ی (۱۷۷۰)، وحسنه، والنسائي: كتاب الزينه، باب من اصيب انفه هل يتخذ انفا من ذهب؟ شماره‌ی(۱۵۶۱) واحمد، شماره‌ی (۱۹۰۰۶) (طبعة الرساله).

[۲] صحیح بخاري: كتاب تفسير القران، باب{و ما آتاکم الرسول فخذوه}، شماره‌ی(۴۸۸۶) ومسلم: كتاب اللباس والزينه، باب تحريم فعل الواصله والمستوصله والواشمه والمستوشمه والنامصه والمتنمصه والمتفلجات والمغيرات خلق الله، شماره‌ی (۲۱۲۵).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لقد رُزِقْتُ بمولود -ولله الحمد-، وفي يده اليمنى إصْبَع زائد، فهل هناك حَرَجٌ لو أزلتُ هذا الإِصْبَعَ؟ رغم أنه كان لي أخ له إِصْبَع زائد في يده، وقد ذهبت إلى الطبيب وأزال هذا الإصبع الزيادة، فهل هناك حَرَجٌ في نظركم في الشرع في هذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى الجواب: ليس هناك حرج في إزالة هذا الإصبع الزائد؛ لأنه من باب إزالة العيوب، وما كان من باب إزالة العيوب فإنه لا بأس به، ولهذا أذن النبي صلى الله عليه وسلم للرجل الذي قطع أنفه أن يتخذ أنفًا من وَرِق أي: من فضة فلما أنتن جعله من ذهب، وأقره النبي صلى الله عليه وسلم على ذلك. وهنا يجب أن نعرف الفَرْقَ بين العملية التي قُصِدَ بها إزالة العيب وبين العملية التي يقصد بها زيادة الجمال، ولهذا نقول: إن العملية التي يُقصد بها إزالة العيب لا بأس بها؛ لأن المقصود بها التخلي مما يُشَوِّه، كما دل على ذلك الأثر السابق، وأما العملية التي يُقصد بها زيادة التجميل فإنها محرمة؛ ولهذا نهى النبي – عليه الصلاة والسلام عن النَّمْص بل لَعَنَ فاعله، وعن الوشم، وعن الوَشْر – وهو: بَرْد الأسنان للتحسين-، ونهي أيضًا عن الوَصْلٍ، وَصْلِ الشعر؛ لأن فيه زيادة جمال للأنثى، فكل عملية يُقْصَدُ بها التجميل فهي محرمةٌ قياسًا على النَّمْص والوشم، وكل عملية يُقصد بها زوال العيب فإنها جائزة ولا بأس بها، قياسا على اتخاذ الصحابي أنفا من الذهب، وإقرار النبي صلى الله عليه وسلم. وعلى هذا فقطع الإصبع الزائدة، وقطع التؤلول وما أشبهه – مما يكون عيبًا مُشَوِّها – لا بأس به، ولكن بشرط أن يُسْتَشَارَ الأطباء المختصون، حتى لا يُعَرِّضَ الإنسان نفسه للخطر.

مطالب مرتبط:

(۳۲۳۶) حکم کالبد شکافی بدن شخص مسلمان

کالبدشکافی جسد شخص مسلمان بعد از وفاتش جایز نیست مگر زمانی که حاجت یا ضرورتی وجود داشته باشد و اگر حاجت یا ضرورتی باشد به اندازه‌ی نیاز کالبدشکافی انجام می‌شود سپس آن جسم به حالت اول برگردانده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۲۲۸) حکم آشکار کردن عورت نزد پزشک برای درمان ناباروری

هرگاه پزشکان زن برای این کار وجود نداشته باشند، اشکالی ندارد که نزد پزشک مرد آن آشکار سازد به خاطر نیازی که در این قضیه وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۳۲۲۴) حکم مصرف قرص‌های تحریک کننده‌ی بارداری

این به مشورت پزشک بستگی دارد، اگر گفت: مصرف قرص‌های تحریک کننده‌ی بارداری ضرری ندارد، شایسته است از آن برای بارداری استفاده شود....

ادامه مطلب …

(۳۲۵۸) آیا ارواح مردگان، همدیگر را می‌شناسند؟

برخی از اهل علم یاد کرده‌اند که همدیگر را شناخته و ملاقات و زیارت می‌کنند اما من پیرامون این مسئله دلیلی از قرآن یا سنت به یاد ندارم.....

ادامه مطلب …

(۳۲۴۲) حکم اهدا عضو

آنچه نزد من ترجیح دارد، این است که جایز نیست هیچ شخصی چیزی از اعضای بدنش را اهدا کند و اگر اهدا کردن جایز نباشد، فروش آن از باب اولی جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۲۳۲) حکم شرعی کوتاه کردن دندان بلند برای اصلاح

اگر به خاطر بلندتر بودن آن درد می‌کشد اشکالی ندارد که مقدار اضافی آن را قطع کند تا اینکه این ضرر از بین برود وگرنه آن را بر حال خودش رها می‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه