سه‌شنبه 5 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۱۱۸) آیا راهنمایی مسافران در حین خطبه نماز جمعه گناه است؟

(۳۱۱۸) سوال: مسافر بودیم و از روستایی برای خواندن نماز جمعه عبور کردیم و در اثنای جست‌‌وجوی آب یکی از مردم از مسجد خارج شد و در حالی که امام خطبه می‌‌خواند ما را راهنمایی کرد؛ آیا صحبت کردن او حرام است یا خیر؟

جواب:

برای انسان درست نیست که در اثنای خطبه با کسی جز در حالت ضرورت صحبت کند مثل این که شخصی را ببیند که در خطر است یا مثل آن، در آن صورت به او خبر می‌‌دهد تا در خطر نیفتد.

این صورتی که سؤال کننده ذکر نمود یعنی آن‌‌ها به دنبال آب بودند لذا فردی در حال خطبه از مسجد خارج شد و آن‌‌ها را به مکان آب راهنمایی کرده شبیه به ضرورت است زیرا آن‌‌ها برای طهارت به آب نیاز داشتند اما اگر این فرد سکوت می‌‌کرد و با اشاره آن‌‌ها را راهنمایی می‌‌کرد بین عدم صحبت کردن و بین راهنمایی برادرانش به محل آب جمع می‌‌بست لذا بهتر از این است که با آن‌‌ها با سخنانی که ترس آن می‌‌رود در آن چه ممنوع است وارد شود صحبت کند.

بنابراین می‌گوییم: اگر چنین اتفاقی رخ داد بهتر است کسی که آن‌‌ها را بر محل آب راهنمایی می‌‌کند از روش اشاره استفاده کند و آن‌‌ها را به محل آب با اشاره راهنمایی کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنا مسافرين ومررنا بقرية لنصلي الجمعة، وأثناء بحثنا عن الماء خرج أ أحد الناس من المسجد ودلنا عليه والإمام يخطب فهل کلامه هذا يعتبر حراما أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: لا يجوز للإنسان حال خطبة الجمعة أن يتكلم مع أحد إلا عند الضرورة، مثل أن يرى شخصا يقع في مهلكة أو نحو ذلك، فيُنَبِّهه لئلا يقع في المهلكة.

وهذه الصورة التي ذكرها السائل : أنهم كانوا يبحثون عن الماء، فخرج أحد الرجال من المسجد والإمام يخطب ودلهم على موضع الماء، شبيهة بالضرورة؛ لأن هؤلاء محتاجون إلى الطهارة بالماء، ولكن لو أن هذا الرجل سکت وصار يرشدهم بالإشارة لَجَمَعَ هنا بين عدم الكلام وبين دلالة إخوانه على موضع الماء، فيكون هذا أحسن من كونه يتكلم معهم كلاما يخشى أن يقع في المحظور.

إذا نقول: إذا حصلت مثل هذه الحادثة فإن الأولى والأفضل أن يسلك الدليل الذي دلهم على الماء في دلالتهم طريق الإشارة، فيرشدهم إلى المكان بالإشارة.

مطالب مرتبط:

(۳۰۸۵) حکم استعمال تعبیر «حبیب‌الله» برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطبه جمعه

بدون شک رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حبیب الله است اما بهتر از حبیب الله این است که خلیل الله بگوییم زیرا خلّت بالاترین درجه‌‌ی محبت است...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۴) وقتی خطیب جمعه نیامد، نمازگزاران چه کنند؟

یک نفر بلند شده و برای آن‌‌ها دو خطبه بخواند که با آن کفایت حاصل شود سپس نماز جمعه را بخوانند اما خواندن نماز ظهر در حالی که امکان اقامه‌‌ی نماز جمعه وجو دارد بر آن‌‌ها حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۰۵۶) حکم دو اذان در نماز جمعه و سنت خلیفه راشد عثمان رضی‌الله‌عنه

اذان اولی نماز جمعه در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور نبوده است بلکه اذان در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، ابوبکر و عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا یک اذان بوده است اما در زمان عثمان رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ اذان اولی اضافه شد لذا نماز جمعه دارای دو اذان شد...

ادامه مطلب …

(۳۰۷۰) آیا برای امام جمعه شرط است که بر روی مکان مرتفع خطبه بخواند؟

شرط نیست که در مکان مرتفع باشد بلکه جایز است در محراب بر روی زمین باشد اما در مکان مرتفع بهتر است...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۷) حکم نماز اهل عذر هنگام اذان پیش از زوال در روز جمعه

برای کسی که در خانه نماز می‌‌خواند جایز نیست قبل از زوال خورشید نماز بخواند زیرا کسانی که در خانه نماز می‌‌خوانند نماز ظهر بر آن‌‌ها واجب است و وقت نماز ظهر هنگام زوال خورشید است...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۵) آیا بعد از نماز جمعه نماز ظهر خوانده می‌‌شود؟

کسی که نماز جمعه را همراه امام خوانده باشد نماز ظهر را نمی‌‌خواند بلکه اعاده‌‌ی نماز جمعه با نماز ظهر از جمله‌‌های بدعت‌‌های نوظهوری است که در زمان صحابه مشهور نبوده....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه