یکشنبه 14 جمادی‌الاول 1448
۳ آبان ۱۴۰۵
25 اکتبر 2026

(۳۱۲۷) حکم نماز اهل عذر هنگام اذان پیش از زوال در روز جمعه

(۳۱۲۷) سوال: برخی اوقات اذان نماز جمعه هنگام بالا رفتن خطیب بر روی منبر ربع ساعت قبل از زوال گفته می‌‌شود؛ سؤال این است: آیا اهل عذر مانند زن و بیمار در این وقت نماز بخوانند؟

جواب:

برای کسی که در خانه نماز می‌‌خواند جایز نیست قبل از زوال خورشید نماز بخواند زیرا کسانی که در خانه نماز می‌‌خوانند نماز ظهر بر آن‌‌ها واجب است و وقت نماز ظهر هنگام زوال خورشید است به همین دلیل برای خطبا شایسته است هنگامی که خورشید زوال کرد به مسجد بیایند تا اینکه اذان بعد از دخول وقت نماز ظهر باشد و این مشکل پیش نیاید.

همچنین حضور آن‌‌ها از جهتی دیگر بهتر است برخی از اهل علم می‌‌گویند: نماز و خطبه‌‌ی جمعه قبل از زوال درست نیست لذا در آمدن آن‌‌ها هنگام زوال مصلحت دومی وجود دارد و آن احتیاط در اختلاف برخی از علما است.

اگر امامان جمعه بر یک وقت مشخص اتفاق نظر کنند برای مردم بهتر است زیرا برخی از مردمی که خواندن نماز جمعه برای آن‌‌ها مهم نیست مغازه‌‌های خود را قبل از این که نماز جمعه در این مسجد تمام شود باز می‌‌کنند و اگر به آن‌‌ها گفته شود چرا؟ می‌‌گویند ما در مسجد دیگری نماز خوانده‌‌ایم لذا نظرم این است که امامان جمعه بر حضور هنگام زوال اتفاق نظر کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أحيانًا يؤذن لصلاة الجمعة قبل الزوال بربع ساعة حين صعود الخطيب المنبر والسؤال: هل يجوز أن يصلي أهل الأعذار المرأة والمريض في هذا الوقت؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يحل لمن يصلي في البيت أن يصلي قبل الزوال؛ لأن الذين يصلون في بيوتهم تجب عليهم صلاة الظهر، وصلاة الظهر لا يدخل وقتها إلا إذا زالت الشمس، ولهذا كان الذي ينبغي لأئمة الجوامع أن لا يحضروا إلى الجمعة إلا إذا زالت الشمس حتى إذا أذن يكون بعد دخول وقت صلاة الظهر حتى لا تحصل هذه المشكلة.

وحضورهم بعد الزوال أفضل من وجه آخر، حيث إن بعض أهل العلم يقول: الجمعة لا تصح قبل الزوال لا صلاتها ولا خطبتها، فيكون في تأخير مجيئه إلى الزوال مصلحة ثانية، وهي الاحتياط من خلاف بعض العلماء.

ثم إن أئمة الجوامع إذا اجتمعوا على وقت معين صار هذا أضبط للناس، فإن بعض الناس الذين لا يهمُّهُمْ أن يصلوا الجمعة يفتحون دكاكينهم قبل أن تنتهي الجمعة في هذا المسجد، وإذا قيل لهم : لماذا ؟ قالوا إنا صلينا في مسجد آخر. فالذي أرى أن يتفق أئمة الجوامع على الحضور عند الزوال.

مطالب مرتبط:

(۳۱۱۷) حکم جواب دادن خطیب در روز جمعه در صورتی که در آیه یا حدیثی اشتباه کند

در صورتی که امام در خواندن آیه‌‌‌‌ای اشتباه کرد جواب او داده می‌‌شود و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۳) برخی بین دو خطبه هنگامی که امام نشست دستانشان را بالا برده و دعا می‌‌کنند حکم این کار چیست؟

در دو حالت خطیب دستانش را در دعا بالا می‌‌برد: هنگام طلب باران و هنگام طلب قطع شدن باران، اما در غیر آن دستانش را بالا نمی‌‌برد...

ادامه مطلب …

(۳۰۹۱) حکم ذکر جمعیِ «لا إله إلا الله» پس از پایان خطبهٔ جمعه

شایسته نیست خطیب این را به عنوان سنت همیشگی قرار دهد بدین معنا که هر جمعه خطبه را با آن به پایان رساند زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است ...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۵) حکم ترک نماز جمعه برای چوپانِ دور از شهر در صورت عدم اجازه‌ی کارفرما

بر این سؤال کننده گناهی نیست زیرا نمی‌‌تواند به خاطر دور بودن مکانش به نماز جمعه برسد اما اگر همان‌‌جا نماز خواند دو رکعت نخواند بلکه چهار رکعت به عنوان نماز ظهر بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۷۱) آیا نماز جمعه یک خطبه دارد؟

نماز جمعه باید دو خطبه داشته باشد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای نماز جمعه دو خطبه می‌‌خواندند...

ادامه مطلب …

(۳۰۴۸) حکم نماز جمعه برای کسی که از محل اقامه‌ی آن فاصله‌ی زیادی دارد

اگر خارج از شهر در مکان دوری باشد لازم نیست که به شهر بیاید زیرا به خاطر دور بودنش به اجابت این اذان فرا خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه