دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۳۰۶۷) حکم ورود به مسجدالحرام هنگام خطبه جمعه و تقدم طواف یا استماع خطبه

(۳۰۶۷) سوال: شیخ بزرگوار! چه چیزی واجب است که آن را هنگام ورود به حرم مکه هنگامی که امام به خاطر خطبه‌‌ی جمعه بر روی منبر است انجام دهم؟  آیا واجب است که نشسته و به خطبه گوش دهیم یا طواف کنیم سپس برای گوش دادن بنشینیم؟

جواب:

هرگاه انسان وارد مسجد شد در حالی که امام در روز جمعه در حال خطبه بود دو رکعت سبک می‌‌خواند سپس می‌‌نشیند  به دلیل آن چه در صحیح بخاری و مسلم و… ثابت شده که مردی در روز جمعه در حالی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حال خطبه بود وارد مسجد شد سپس نشست پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود: آیا نماز خوانده‌‌ای؟ گفت: نه، فرمود: «قم فصل رکعتین، و تجوز فیهما»[۱]: (بلند شو و دو رکعت نماز به صورت خلاصه بخوان) این واجب است در حق کسی که روز جمعه در حالی که امام در حال خطبه است وارد مسجد می‌‌شود و این بنابر قول به وجوب تحیه‌‌ی مسجد است.

اما بنابر قول به اینکه سنت است می‌‌تواند بنشیند اما بدون شک با مخالف امر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خطر بزرگی است و داخل مسجدالحرام مانند دیگر مساجد است به چیزی جز خواندن دو رکعت تحیه‌‌ی مسجد سبک مشغول نمی‌‌شود و شایسته نیست مشغول طواف شود زیرا مشغول شدن به طواف باعث مشغول شدن از گوش دادن به خطبه می‌‌شود و این بر خلاف مقصود شریعت است.


[۱] تخریج  آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة فضيلة الشيخ ما الواجب أن أفعله عند الدخول إلى الحرم المكي عندما يكون الإمام على المنبر لخطبة الجمعة؟ هل يجب علينا الجلوس والإنصات إلى الخطبة، أم نطوف ثم نجلس للاستماع؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا دخل الإنسان المسجد والإمام يخطب يوم الجمعة فإنه يصلي ركعتين خفيفتين ثم يجلس؛ لما ثبت في الصحيحين وغيرهما أن رجلا دخل المسجد يوم الجمعة والنبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يخطب، فَجَلس، فقال له النبي صلى الله عليه وسلم أَصَلَّيْتَ؟ قال: لا. قال: «قم فصل ركعتين، وتجوز فيها»، هذا هو الواجب على من دخل يوم الجمعة والإمام يخطب، وهو مبني على القول بأن تحية المسجد واجبة.

أما على القول بأنها سُنَّة فإن له أن يجلس لكنه لا شك على خطر عظيم بمخالفته أمر النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وداخل المسجد الحرام كداخل المساجد الأخرى، لا يشتغل إلا بركعتين خفيفتين تحية المسجد، ولا ينبغي له أن يشتغل بالطواف؛ لأن الاشتغال بالطواف يؤدي إلى الاشتغال عن سماع الخطبة، وهو خلاف مقصود الشرع.

مطالب مرتبط:

(۳۱۲۷) حکم نماز اهل عذر هنگام اذان پیش از زوال در روز جمعه

برای کسی که در خانه نماز می‌‌خواند جایز نیست قبل از زوال خورشید نماز بخواند زیرا کسانی که در خانه نماز می‌‌خوانند نماز ظهر بر آن‌‌ها واجب است و وقت نماز ظهر هنگام زوال خورشید است...

ادامه مطلب …

(۳۱۳۱) آیا هر درود بر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پسندیده است؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به درود و سلام فرستادن بر پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در تمام اوقات امر نموده است و آن را خاص روز جمعه قرار نداده است اما شما آن را فقط در روز جمعه قرار دادید....

ادامه مطلب …

(۳۰۶۳) حکم ترک اذان اول جمعه در صورت عدم تحقق مقصود شرعی

برای مردم بهتر است تا اینکه آگاه شوند که جمعه است و برای آن آماده شده و قبل از آمدن امام حاضر شوند این بهتر است اما آنچه در مورد شهرش ذکر نمود اصلی برای آن سراغ ندارم...

ادامه مطلب …

(۳۰۳۹) حکم اقامه‌ی نماز جمعه پس از خروج از دریا و پس از گذشت وقت آن

نماز جمعه جز در مساجد در شهر یا روستا درست نیست ‌‌و از جماعتی که در دریا یا خشکی مشغول باشند درست نمی‌‌شود زیرا از شیوه‌‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبوده که نماز جمعه را در غیر از شهر یا روستا برگزار کند ...

ادامه مطلب …

(۳۰۸۳) برخی بین دو خطبه هنگامی که امام نشست دستانشان را بالا برده و دعا می‌‌کنند حکم این کار چیست؟

در دو حالت خطیب دستانش را در دعا بالا می‌‌برد: هنگام طلب باران و هنگام طلب قطع شدن باران، اما در غیر آن دستانش را بالا نمی‌‌برد...

ادامه مطلب …

(۳۱۲۸) آیا برای خطیب جایز است در روز جمعه سنت تحیه‌‌ی مسجد بخواند؟

هرگاه خطیب در وقتی که می‌‌خواهد خطبه بخواند به مسجد بیاید دو رکعت نمی‌‌خواند بلکه سنت است بر روی منبر بایستد و شروع به خطبه کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه