سه‌شنبه 22 محرم 1448
۱۶ تیر ۱۴۰۵
7 جولای 2026

(۳۰۶۵) آیا جایز است قبل از اینکه امام روی منبر بایستد بلند شده و دو رکعت سنت بخوانم؟

(۳۰۶۵) سوال: آیا جایز است قبل از اینکه امام روی منبر بایستد بلند شده و دو رکعت سنت بخوانم؟ برخی از علما می‌‌گویند: جایز است و برخی می‌‌گویند: جایز نیست.

جواب:

از سؤال او دانسته می‌‌شود که منظورش قبل از آمدن امام در روز جمعه است.

می‌‌گوییم: اگر دارای سبب باشد مانند کسی که کمی قبل از آمدن امام وارد مسجد شده است این شخص نمی‌‌نشیند تا اینکه دو  رکعت نماز بخواند.

اما اگر بدون سبب باشد مانند کسی که زودتر آمده و هنگام نزدیک شدن آمدن امام بلند شده و نمماز می‌‌خواند در این مسئله همان‌‌طور که سؤال کننده گفت بین اهل علم اختلاف وجود دارد برخی می‌‌گویند: از نماز خواندن در روز جمعه کمی قبل از زوال نهی نشده است برخی از علما می‌‌گویند: نهی شده است زیرا احادیثی که در این باب از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده عام است و اسثنا کردن روز جمعه ضعیف است.

اما برخی از اهل علم می‌‌گویند: جایز است زیرا صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم تا آمدن پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نماز می‌‌خواندند و این اقرار در زمان وحی است و اقرار در زمان وحی همان‌‌طور که برای اهل علم معلوم است حجت است.

لذا آن چه به سلامت نزدیک‌‌تر است این است که انسان کمی قبل از زوال در روز جمعه نماز نخواند مگر در صورتی که وارد مسجد شد که در این صورت تا دو رکعت نخواند نمی‌‌نشیند.

بدین مناسبت می‌‌گویم: اگر انسان روز جمعه در حالی که مؤذن اذان می‌‌گفت وارد مسجد شد آیا بهتر است جواب مؤذن را بدهد سپس تحیه‌‌ی مسجد را بخواند یا اینکه تحیه‌‌ی مسجد ر ا بخواند سپس جواب مؤذن را بدهد حال یا در نماز -همان‌‌طور که گفته شده- یا بعد از نماز؟

بهتر این است که هرگاه وارد مسجد شدی و مؤذن در روز جمعه در حال گفتن اذان دوم  بود -که بعد از آمدن خطیب است- دو رکعت تحیه‌‌ی مسجد را بخوانی تا اینکه برای گوش دادن به خطبه فارغ شوی زیرا گوش دادن به خطبه واجب است و فارغ شدن برای واجب بهتر از فارغ شدن برای سنت است و جواب دادن مؤذن مستحب است و بنابر قول صحیح واجب نیست اما گوش دادن به خطبه واجب است به همین دلیل می‌‌گوییم: دو رکعت بخوان تا اینکه به خطبه گوش دهی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز أن أقوم أصلي ركعتين سنة قبل أن يدخل الإمام المنبر؟ وقد قال بعض العلماء: إنه جائز، والبعض قال: ليس بجائز؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يفهم من هذا السؤال أنه يريد قبل مجيء الإمام يوم الجمعة.

 

نقول: إذا كان ذلك لسبب ، كرجل دخل المسجد قبيل مجيء الإمام، فإنه لا يجلس حتى يصلي ركعتين. أما إذا كان لغير سبب كإنسان جاء متقدمًا، ولما قارب مجيء الإمام قام يصلي، فإن هذه المسألة كما قال السائل فيها خلاف بين أهل العلم، فمنهم من يقول: إن يوم الجمعة لا ينهى عن الصلاة فيه قبيل الزوال، ومن العلماء من يقول: إنه يُنْهَى؛ لأن الأحاديث الواردة عن النبي صلى الله عليه وسلم في ذلك عامة، واستثناء يوم الجمعة منها ضعيف.

ولكن بعض أهل العلم قرر الجواز؛ لأن الصحابة رضي الله عنهم كانوا يصلون إلى مجيء النبي صلى الله عليه وسلم، وهذا إقرار في زمن الوحي، والإقرار في زمن الوحي حجة كما هو معلوم لأهل العلم.

فالْأَسْلَمُ أن لا يقوم الإنسان يصلي قبيل الزوال يوم الجمعة، إلا إذا كان قد دخل المسجد، فإنه لا يجلس حتى يصلي ركعتين. وبهذه المناسبة أقول: لو دخل الإنسان يوم الجمعة والمؤذن يؤذن، فهل الأولى أن يجيب المؤذن ثم يصلي تحية المسجد، أو الأولى أن يصلي تحية المسجد، ثم يجيب المؤذن إما في الصلاة كما قيل -به وإما بعد فراغه من الصلاة؟ الأقرب هو أنك إذا دخلت والمؤذن يؤذن يوم الجمعة الأذان الثاني -الذي يكون بعد مجيء الخطيب – أن تصلي تحية المسجد ركعتين؛ لأجل أن تتفرغ لاستماع الخطبة؛ لأن استماع الخطبة واجب، والتفرغ للواجب أولى من التفرغ للمَسْنُونِ، وإجابة المؤذن مستحبة ليست بواجبة على القول الصحيح، وأما استماع الخطبة فإنه واجب، لذلك نقول : صل ركعتين لتستمع إلى الخطبة.

مطالب مرتبط:

(۳۰۴۱) حکم تکلیف به کار رسمی در روز جمعه و تأثیر آن بر وجوب نماز جمعه

اگر مشغول به امر یا شغلی شود که قبل از جمعه پایان می‌‌یابد سپس وقت را درک کند و برای او ممکن نیست از آن رها یابد مگر اینکه ضرر می‌‌کند در این صورت اشکالی ندارد که به آن مشغول شود هر چند که نماز جمعه از او فوت شود زیرا در این حالت معذور است....

ادامه مطلب …

(۳۰۶۲) حکم نماز تحیة‌المسجد هنگام اذان دوم روز جمعه

هرگاه از تحیه‌‌ی مسجد را فارغ شد جواب مؤذن را در صورتی که امام شروع به خطبه نکند بدهد اگر شروع به خطبه نمود گوش دادن به خطبه بهتر است....

ادامه مطلب …

(۳۱۵۴) حکم درسی که قبل از اذان جمعه است چیست؟

اگر عمومی باشد مثل این که در بلندگو پخش شود و بر همه‌‌ی حضار باشد این کار منکر و بدعت است.....

ادامه مطلب …

(۳۱۳۷) اگر عید در روز جمعه باشد آیا نماز جمعه از من ساقط می‌‌شود؟

در صورتی که عید در روز جمعه باشد بر اهالی شهر واجب است نماز جمعه را اقامه کنند لذا نماز جمعه فرض کفایه می‌‌شود و بر کسی که در نماز عید حاضر شده نماز جمعه واجب نیست اما واجب است نماز ظهر را چون فرض وقت است بخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۳۶) آیا نماز جمعه در دوره‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور بوده است؟

چگونه در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم موجود نبوده در حالی که به صورت تواتر خواندن نماز جمع توسط رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده است؟ و این امری است که هیچ کس در آن شک نمی‌‌‌‌کند درست است که مصعب بن عمیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ اولین کسی است که در مدینه قبل از آمدن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به مدینه نماز جمعه را خواند....

ادامه مطلب …

(۳۱۱۸) آیا راهنمایی مسافران در حین خطبه نماز جمعه گناه است؟

اگر چنین اتفاقی رخ داد بهتر است کسی که آن‌‌ها را بر محل آب راهنمایی می‌‌کند از روش اشاره استفاده کند و آن‌‌ها را به محل آب با اشاره راهنمایی کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه