(۲۹۹۶) سوال: یکی از امامان مسافر بود و نیت سفر نمود سپس به نماز عشاء آمد لذا برای جماعت دو رکعت خواند زیرا خود را از جمله کسانی که قصر می‌‌کنند محسوب کرده بود سپس سلام داد و بعد از او کسانی که برای آن‌‌ها نماز خواند بلند شده و دو رکعت خواندند هر کدام جداگانه آیا این نماز درست است؟ چه زمانی انسان قصر نمودن نماز را در مسافتی که موجب قصر است شروع می‌‌کند؟ آیا هنگام نیت سفر یا هنگام شروع آن؟

جواب:

از نظر ما کار این امام درست نیست زیرا رخصت‌‌های سفر هنگام شروع سفر شروع می‌‌شود زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ}[نساء: ۱۰۱](و چون در زمین سفر کنید گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه (= قصر) کنید) لذا حکم را بر خود فعل معلق کرد یعنی سفر نمودن.

بنابراین برای مسافر جایز نیست مادامی که در شهر است نماز را قصر کند تا اینکه از شهر خارج شود حتی اگر فرض شود تصمیم قطعی گرفته باشد و وسایلش را در ماشین، هواپیما یا کشتی قرار داده باشد مادامی که در شهر است جایز نیست قصر بخواند همچنین جایز نیست در رمضان روزه نگیرد تا اینکه خارج شود اگر فرض شود که با هواپیما یا کشتی سفر کرد و بندر یا فرودگاه خارج از شهر باشد از شهر خارج شده است زیرا اگر فرودگاه یا بندر از شهر دور باشد به شهر نسبت داده نمی‌‌شود لذا از شهر خارج شده و می‌‌تواند مادامی که در انتظار هواپیما یا کشتی است نمازش را قصر کند.

سؤال: حکم نماز امام و مأمومین در این حالت چیست؟

نماز کسانی که چهار رکعت را کامل کردند درست است اما نماز امام از نظر ما درست نیست لذا بر او واجب است که حتی اگر الان باشد آن را دوباره بخواند و اشکالی ندارد.