(۲۹۸۸) سوال: من میخواهم به لندن مسافرت کنم و در آنجا بیست روز میمانم آیا قصر نمودن نماز برای من در آنجا جایز است؟
جواب:
بله، برای تو جایز است مادامی که اقامتت را محدود نکردی در آنجا نماز را قصر کتی زیرا پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم بیست روز در تبوک نماز را قصر میکرد و در مکه در سال فتح به مدت نوزده روز نماز را قصر میکرد همچنین در حجة الوداع به مدت ده روز نماز را قصر میکرد همانطور که از انس بن مالک رَضِيَاللهُعَنْهُ سؤال شد: سال حجة الوداع چقدر در مکه ماندید؟ گفت: در آنجا ده روز ماندیم. [۱]انس بن مالک رَضِيَاللهُعَنْهُ در شام به مدت دو سال اقامت داشت و نماز را به صورت قصر میخواند همچنین ابن عمر رَضِيَاللهُعَنْهُمَا شش ماه اقامت داشت -به دلیل بارش برف- و نماز را به صورت قصر میخواند لذا تو میتوانی نماز را به صورت قصر بخوانی هر چند که میخواهی بیست روز اقامت داشته باشی و در سنت دلیلی وارد نشده بر اینکه مدتی که در آن سفر قطع میشود محدود به چهار روز، پانزده روز همانطور که ابوحنیفه و یارانش میگویند، نوزده روز و یا بیست روز است بلکه حوادثی بوده که اتفاقی رخ داده است و هر آنچه اتفاقی رخ دهد دلالت بر تشریع آن نمیدهد به همین دلیل اگر رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم سوم ذی الحجة به حجة الوداع میآمد حکم تغییر نمیکرد چون در روز چهارم آمده و در صورتی که در روز سوم آمده بود حکم تغییر نمیکرد به این دلیل که اگر به حکم تغییر میکرد امتش را بر آن آگاه میساخت چون رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میداند که برخی از حاجیان قبل از روز چهارم میآیند.
در هر حال قول صحیح در این مسأله آن چیزی است که شیخ الاسلام ابن تیمیه رَحِمَهُالله آن را ترجیح داده و این همان چیزی است که با بررسی ادله برای ما آشکار شد که برای تو جایز است نماز را قصر کنی هر چند که میخواهی بیست روز اقامت داشته باشی زیرا در واقعیت تو در سفر هستی و حاجت باعث شده در آنجا بمانی و هرگاه به پایان برسد به شهر باز میگردی.
[۱] بخاری: کتاب التقصیر، باب ما جاء فی التقصیر و کم یقیم حتی یقصر، شمارهی (۱۰۸۱)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب صلاة المسافرین و قصرها، شمارهی (۶۹۴).