سه‌شنبه 25 ذیقعده 1447
۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
12 می 2026

(۲۹۷۵) حکم نماز قصر و جمع برای رانندهٔ شاغل در سفرهای کاری

(۲۹۷۵) سوال: من به عنوان راننده‌‌ی کامیون در اطراف عربستان سعودی کار می‌‌کنم بسیار حریص هستم بر اینکه نمازهای فرض را در اوقاتش ادا کنم اما نمازها را قصر و جمع می‌‌کنم لذا ظهر و عصر را دو رکعت دو رکعت و نماز مغرب را سه رکعت و نماز عشاء را دو رکعت می‌‌خوانم آیا این کار من درست است؟ بارک الله فیکم.

جواب:

مادامی که مسافر هستی عمل تو درست است حتی اگر در حال تردد باشی و در طول و عرض این کشور در حرکت باشی و اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله گفته‌‌اند: راننده تاکسی که همیشه آن را کرایه می‌‌دهد اگر وطن خود را ترک کند مسافر است حتی زمانی که به وطنش برگردد.

اهل علم در اینکه اگر مسافری برای اقامت در مکانی بیش از چهار روز نیت اقامت داشته باشد اختلاف نموده‌‌اند که آیا واجب است نمازش را کامل بخواند یا خیر؟ در این مسأله اختلاف طولانی وجود دارد و قول راجح از اقوال اهل علم این است که محدودیتی برای مدتی که مسافر نیت اقامت وجود ندارد مادامی که نیتش این است هرگاه کارش به پایان رسید به وطنش بر می‌‌گردد و این به خاطر عدم وجود دلیل در قرآن، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اجماع است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعمل سائق شاحنة كبيرة في أنحاء المملكة، وأنا حريص كل الحرص على أن أؤدي فرائض الصلاة في أوقاتها، ولكنني أقوم بقصر الصلاة وجمعها فأصلي الظهر والعصر ركعتين ركعتين، وأصلي ثلاث ركعات للمغرب وركعتين للعشاء، فما صحة عملي هذا بارك الله فيكم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الجواب عملك صحيح ما دمت هذا مسافرا، حتى وإن كنت تتردد وتجوب البلاد طولا وعرضا، وقد نص على ذلك أهل العلم – رحمهم الله – فقالوا: إن صاحب سيارة الأجرة الذي يكون دائما يؤجرها، إذا فارق وطنه فهو مسافر حتى يرجع إلى وطنه.

وإنما اختلف أهل العلم فيما إذا نوى هذا المسافر الإقامة في مكان ما أكثر من أربعة أيام، فهل يلزمه الإتمام أو لا؟ والمسألة فيها خلاف طويل عريض، والراجح من أقوال أهل العلم أنه لا تحديد للمدة التي ينوي المسافر إقامتها، ما دام بنيَّتِهِ أنه متى انتهى عمله أو شغله رجع إلى وطنه، وذلك لعدم الدليل عليه من كتاب الله، أو سُنَّة رسوله صلى الله عليه وسلم، أو الإجماع.

مطالب مرتبط:

(۲۹۷۴) آیا برای کسی که نیت سفر نموده جایز است از قبل از ترک نمودن آبادی از رخصت‌‌های سفر استفاده کند؟

از رخصت‌‌های سفر استفاده نمی‌‌کند مگر زمانی که از شهر خارج شده هر چند که نزدیک باشد حتی اگر بین او و بین محدوده‌‌ی شهر فاصله‌‌ی کمی باشد در این صورت قصر می‌‌کند و در رمضان روزه نمی‌‌گیرد....

ادامه مطلب …

(۲۹۵۴) حکم قصر نمازهای فرض در روز ترویه

نماز تو درست زیرا در مکانی که نماز قصر می‌‌شود کامل خواندی اما سنت بر این است که مسافر نماز چهار رکعتی را قصر می‌‌کند و اگر کامل خواند نمازش ناقص است اما باطل نیست...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۲) حکم جمع تقدیم نماز برای کارگران روزانه با بازگشت پیش از وقت عصر

از نظر من درست نیست زیرا این‌‌ها از لحاظ عرف مسافر نیستند  لذا بر آن‌‌ها جایز نیست که قصر و جمع بخوانند مگر اینکه در صورت ترک نمودن جمع دچار مشقت شوند در این صورت می‌‌توانند به ‌‌خاطر مشقت و نه به خاطر سفر جمع ببندند ...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۳) حکم وجوب شرکت در جماعت برای مسافر در اقامت کمتر از چهار روز

نماز جماعت بر مردان واجب است و نصوصی که در این زمینه وجود دارد مطلق است و مسافران از این نصوص خارج نمی‌‌شوند لذا هرگاه انسان در شهری باشد و برای نماز اذان داده شود او با این اذان فراخوانده می‌‌شود لذا بر او واجب است که اجابت کند ...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۹) آیا نماز در کشتی قصر می‌‌شود؟

بله، مسافرت حدودی ندارد که با آن رخصت‌‌های آن پایان یابد لذا مادامی که انسان مسافر است رخصت‌‌های سفر در حق او ثابت است چه در ماشین، در هواپیما و یا در کشتی باشد....

ادامه مطلب …

(۲۹۹۸) حکم قصر و جمع نماز برای دانشجویی که در ایام تعطیل به شهر خود بازمی‌گردد

بر تو واجب است که نماز را همراه جماعت در مسجد بخوانی در این صورت باید کامل بخوانی و جمع نبندی اما اگر فرض شود که نماز چهار رکعتی از تو فوت شود می‌‌توانی قصر کنی زیرا در حالتی که توصیف نمودی، مسافر هستی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه