پنج‌شنبه 30 صفر 1448
۲۲ مرداد ۱۴۰۵
13 آگوست 2026

(۲۹۷۵) حکم نماز قصر و جمع برای رانندهٔ شاغل در سفرهای کاری

(۲۹۷۵) سوال: من به عنوان راننده‌‌ی کامیون در اطراف عربستان سعودی کار می‌‌کنم بسیار حریص هستم بر اینکه نمازهای فرض را در اوقاتش ادا کنم اما نمازها را قصر و جمع می‌‌کنم لذا ظهر و عصر را دو رکعت دو رکعت و نماز مغرب را سه رکعت و نماز عشاء را دو رکعت می‌‌خوانم آیا این کار من درست است؟ بارک الله فیکم.

جواب:

مادامی که مسافر هستی عمل تو درست است حتی اگر در حال تردد باشی و در طول و عرض این کشور در حرکت باشی و اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله گفته‌‌اند: راننده تاکسی که همیشه آن را کرایه می‌‌دهد اگر وطن خود را ترک کند مسافر است حتی زمانی که به وطنش برگردد.

اهل علم در اینکه اگر مسافری برای اقامت در مکانی بیش از چهار روز نیت اقامت داشته باشد اختلاف نموده‌‌اند که آیا واجب است نمازش را کامل بخواند یا خیر؟ در این مسأله اختلاف طولانی وجود دارد و قول راجح از اقوال اهل علم این است که محدودیتی برای مدتی که مسافر نیت اقامت وجود ندارد مادامی که نیتش این است هرگاه کارش به پایان رسید به وطنش بر می‌‌گردد و این به خاطر عدم وجود دلیل در قرآن، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اجماع است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا أعمل سائق شاحنة كبيرة في أنحاء المملكة، وأنا حريص كل الحرص على أن أؤدي فرائض الصلاة في أوقاتها، ولكنني أقوم بقصر الصلاة وجمعها فأصلي الظهر والعصر ركعتين ركعتين، وأصلي ثلاث ركعات للمغرب وركعتين للعشاء، فما صحة عملي هذا بارك الله فيكم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الجواب عملك صحيح ما دمت هذا مسافرا، حتى وإن كنت تتردد وتجوب البلاد طولا وعرضا، وقد نص على ذلك أهل العلم – رحمهم الله – فقالوا: إن صاحب سيارة الأجرة الذي يكون دائما يؤجرها، إذا فارق وطنه فهو مسافر حتى يرجع إلى وطنه.

وإنما اختلف أهل العلم فيما إذا نوى هذا المسافر الإقامة في مكان ما أكثر من أربعة أيام، فهل يلزمه الإتمام أو لا؟ والمسألة فيها خلاف طويل عريض، والراجح من أقوال أهل العلم أنه لا تحديد للمدة التي ينوي المسافر إقامتها، ما دام بنيَّتِهِ أنه متى انتهى عمله أو شغله رجع إلى وطنه، وذلك لعدم الدليل عليه من كتاب الله، أو سُنَّة رسوله صلى الله عليه وسلم، أو الإجماع.

مطالب مرتبط:

(۲۹۵۹) آیا جایز است مسافر نماز را کامل بخواند؟

برخی نظرشان بر این است که قصر نمودن سنت مؤکده است و واجب نیست و در صورتی که انسان نماز را کامل بخواند در حالی که مسافر باشد کارش موافق سنت نیست اما نمازش باطل نمی‌‌شود و این قول صحیح‌‌ است...

ادامه مطلب …

(۲۹۵۵) آیا رخصت‌های سفر برای مسافرت‌های راحت امروز هم جاری است؟

رخصت‌‌هایی که برای سفر ثابت شده به صورت اطلاق آمده و قید مشقت در آن نیست...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۴) حکم قصر و جمع نماز برای سربازان در مأموریت‌های طولانی‌مدت

مادامی که در جبهه مسافر هستی جایز است نماز را قصر کنی و این در حق تو مشروع است....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۱) آیا قصر نمودن نماز برای کسی که در خارج از وطنش بیش از یک ماه بماند جایز است؟

کسی که در مکانی اقامت داشته باشد که در آن جا نماز جماعت برگزار می‌‌شود واجب است همراه جماعت نماز بخواند زیرا نماز جماعت از مسافر ساقط نمی‌‌شود بلکه به آن امر شده است...

ادامه مطلب …

(۲۹۷۲) آیا رخصت سفر از آستانه خانه شروع می‌شود؟

رخصت‌‌های سفر جایز نیست مگر در صورتی که انسان از شهرش خارج شود اما مادامی که در شهرش است مسافر نیست زیرا سفر با تصمیم گرفتن آن حاصل نمی‌‌شود مگر زمانی محقق شود و به سفر برود حتی اگر حرکت کند مادامی که در شهر است نماز را قصر نمی‌‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۳) حکم وجوب شرکت در جماعت برای مسافر در اقامت کمتر از چهار روز

نماز جماعت بر مردان واجب است و نصوصی که در این زمینه وجود دارد مطلق است و مسافران از این نصوص خارج نمی‌‌شوند لذا هرگاه انسان در شهری باشد و برای نماز اذان داده شود او با این اذان فراخوانده می‌‌شود لذا بر او واجب است که اجابت کند ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه