پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۲۹۶۸) حکم جمع بین مغرب و عشاء در سفر هنگام رسیدن به مقصد پیش از دخول وقت عشاء

(۲۹۶۸) سوال: از ریاض به قصیم سفر کردم و در اثنای حرکت وقت نماز مغرب رسید لذا توقف نموده و مغرب و عشاء با گمان غالب که قبل از نماز عشاء إن شاء الله خواهیم رسید را خواندیم و در همان هنگام رسیدیم آیا این کار ما درست است؟

جواب:

می‌‌گوییم: برای مسافر جایز است که نماز را از هنگامی که از شهرش خارج می‌‌شود تا زمانی که بر می‌‌گردد نماز را قصر کند اما جمع نمودن جایز نیست مگر زمانی که نیاز باشد اگر نیاز باشد سنت است که جمع بخواند در غیر این صورت بهتر است که جمع نخواند و اگر خواند اشکالی ندارد.

بنابر این قاعده می‌‌گوییم: اگر مسافری به سمت شهرش حرکت کرد و گمان غالبش بر این بود که قبل از دخول وقت نماز دومی یا در اثنای وقت آن به شهرش می‌‌رسد بهتر است که جمع نخواند زیرا در این صورت نیازی به جمع خواندن نیست ولی اگر جمع بست اشکالی ندارد زیرا مسافر است.

بنابراین عمل این سؤال کننده که قبل از اینکه به شهرش برسد بین مغرب و عشاء جمع تقدیم بسته صحیح است اما خلاف راجح است زیرا بهتر است که در این حالت جمع نبندد زیرا گمان غالبش بر این بوده که قبل از وقت نماز دومی یا در اثنای آن به شهرش می‌‌رسد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سافرت من الرياض إلى القصيم، وأثناء السير حان وقت صلاة المغرب، فتوقفنا فصلينا المغرب والعشاء مع غلبة ظننا أننا سنصل إن شاء الله قبل صلاة العشاء، وبالفعل وصلنا مبكرين فهل عملنا صحيح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نقول: إن المسافر يشرع له قصر الصلاة من حين خروجه من بلده إلى أن يرجع إليها من سفره، وأما الجمع فلا يشرع إلا إذا كان في حاجة إليه، فإذا كان في حاجة إليه سُنَّ له أن يجمع، وإلا فالأفضل عدم الجمع، وإن جمع فلا بأس.

وبناءً على هذه القاعدة نقول: إن المسافر لو أقبل على بلده، وكان يغلب على ظنه أنه يصل إليه قبل دخول وقت الصلاة الثانية، أو في أثناء وقتها، فالأفضل ألا يجمع؛ لأنه ليس بحاجة إلى الجمع حينئذ، وإن جمع فلا بأس، لأنه مسافر.

وعلى هذا فعمل هذا السائل الذي جمع بين المغرب والعشاء جمع تقديم قبل أن يصل إلى بلده عمل صحيح، لكنه مرجوح؛ لأن الأفضل ألا يجمع في هذه الحال؛ لكونه يغلب على ظنه أنه يصل إلى بلده قبل وقت الثانية، أو في أثنائها.

مطالب مرتبط:

(۲۹۶۲) معنای حدیث قصر نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در سفر تا زمان بازگشت

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مکه قصر می‌‌‌‌کرد با این وجود که در آن جا ازدواج کرده بود و بیشتر فرزندانش در مکه به دنیا آمدند....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۳) حکم وجوب شرکت در جماعت برای مسافر در اقامت کمتر از چهار روز

نماز جماعت بر مردان واجب است و نصوصی که در این زمینه وجود دارد مطلق است و مسافران از این نصوص خارج نمی‌‌شوند لذا هرگاه انسان در شهری باشد و برای نماز اذان داده شود او با این اذان فراخوانده می‌‌شود لذا بر او واجب است که اجابت کند ...

ادامه مطلب …

(۲۹۹۰) نماز قصر چه احکامی دارد؟

نماز قصر سنت مؤکده است و گفته شده در صورتی که انسان سفر کند و شهرش را ترک کند واجب است.......

ادامه مطلب …

(۲۹۵۶) آیا برای مسافر جایز است فقط قصر کند یا اینکه فقط جمع ببندد؟

قصر نمودن سنت مؤکده است که ترک نمی‌‌‌‌شود و جمع به نسبت کسی که در حال حرکت است سنت است و بر حسب آنچه برای او میسر است جمع  تقدیم یا تأخیر می‌‌بندد....

ادامه مطلب …

(۲۹۶۵) چه موقع نماز قصر و چه موقع جمع خوانده می‌‌شود؟

جمع یک سبب دارد و آن هم مشقت است اما حالات متفاوتی دارد ولی قصر فقط در سفر است....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۴) آیا برای کسی که نیت سفر نموده جایز است از قبل از ترک نمودن آبادی از رخصت‌‌های سفر استفاده کند؟

از رخصت‌‌های سفر استفاده نمی‌‌کند مگر زمانی که از شهر خارج شده هر چند که نزدیک باشد حتی اگر بین او و بین محدوده‌‌ی شهر فاصله‌‌ی کمی باشد در این صورت قصر می‌‌کند و در رمضان روزه نمی‌‌گیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه