یکشنبه 12 جمادی‌الثانی 1448
۱ آذر ۱۴۰۵
22 نوامبر 2026

(۲۹۶۵) چه موقع نماز قصر و چه موقع جمع خوانده می‌‌شود؟

(۲۹۶۵) سوال: چه موقع نماز قصر و چه موقع جمع خوانده می‌‌شود؟

جواب:

برای قصر فقط یک سبب وجود دارد و آن هم سفر است لذا هرگاه انسان مسافر باشد قصر می‌‌خواند فرقی ندارد که سفر کوتاه یا طولانی باشد اما اگر همراه امامی نماز خواند که کامل می‌‌خواند بر او واجب است که کامل بخواند و اگر در شهر بود واجب است که در نماز جماعت حاضر شده و کامل بخواند.

سبب جمع خواندن مشقت است لذا هرگاه مشقت حاصل شد جایز است برای هر سببی جمع بخواند حتی علما رَحِمَهُمُ‌الله می‌‌گویند: برای زن حامله اگر دچار مشقت شود که هر نماز را در وقت آن بخواند، برای شیر دهنده اگر نوزاد روی او ادرار می‌‌کند و برای او دشوار است که برای هر نماز لباسش را بشوید و شبیه این‌‌ها جایز است به صورت جمع بخواند.  

نتیجه گیری می‌‌شود که جمع یک سبب دارد و آن هم مشقت است اما حالات متفاوتی دارد ولی قصر فقط در سفر است.

اگر فرض شود شخصی در بیمارستان بیمار باشد در صورتی که برای او دشوار باشد هر نماز را در وقتش بخواند می‌‌تواند به صورت جمع بخواند اما قصر نمی‌‌کند و اگر در بیمارستان در شهر دیگری باشد می‌‌تواند به صورت قصر و جمع بخواند زیرا مسافر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: متى يكون الجمع في الصلاة؟ ومتى يكون القصر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: القصر ليس له إلا سَبَب واحد وهو السفر، فمتى كان الإنسان مسافرًا فإنه يقصر، سواء طالت المدة أم قصرت، لكن إذا صَلَّى مع إمام يتم وجب عليه الإتمام، وإذا كان في بلد وجب عليه أن يحضر الجماعة ويتم.

وأما الجمع فسببه الْمَشَقَّةُ، فمتى حصلت مشقة بترك الجمع جاز الجمع لأي سبب من الأسباب، حتى إن العلماء -رحمهم الله – قالوا: إنه يجوز الجمع للحامل إذا شق عليها أن تصلي كل صلاة في وقتها، وللمرضع إذا كان صَبيها يبول عليها، ويشق عليها غسل ثيابها لكل صلاة، وما أشبه ذلك.

فالحاصل أن الجمع له سبب واحد وهو المشقة، لكن صوره كثيرة، وأما القصر فليس له إلا السفر فقط.

لو فرض أن إنسانًا مريضًا في المستشفى، فله أن يجمع بين الصلاتين إذا شَقّ عليه إفراد كل صلاة في وقتها، ولكنه لا يقصر؛ لأنه في بلده، ولو كان في مستشفى في بلد آخر جاز له أن يجمع ويقصر؛ لأنه مسافر.

مطالب مرتبط:

(۳۰۰۵) مقدار مسافتی که بر مسافر واجب است نماز را به صورت قصر و جمع بخواند چقدر است؟

مسافتی نماز در آن قصر می‌‌شود برخی از علما آن را هشتاد و سه کیلومتر مشخص کرده‌‌اند و برخی آن را طبق عرف مشخص می‌‌کنند...

ادامه مطلب …

(۳۰۱۰) ادای نماز در سفر هوایی: در هواپیما، هنگام فرود یا پس از آن؟

هرگاه وقت نماز فرا رسید و از جمله نمازهایی بود که با نماز بعدی جمع می‌‌شود در حالی که در هواپیما بودی آن را به تأخیر بینداز تا اینکه به فرودگاه برسی و پیاده شوی سپس جمع تأخیر بخوانی....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۹) مدت جواز قصر نماز برای مسافر در اقامت‌های میان‌مدت

اختلاف در این مسأله زیاد است تا جایی که اهل علم بیش از بیست قول ذکر کرده‌‌اند اما نص صریح و صحیحی برای تعیین مدت به عدد خاصی وجود ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۹۷۳) آیا می‌توان پیش از ترک شهر، نماز را به نیت سفر به تأخیر انداخت؟

اسباب جمع فقط در سفر خلاصه نمی‌‌شود بلکه سفر سببی از اسباب جمع است و گرنه اسبابی غیر از سفر وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۶) حکم جمع و قصر نماز در سفر دو هفته‌ای

هرگاه انسان از شهر خود به شهر دیگری مسافرت کند و در آن دو یا سه هفته یا بیشتر اقامت کند و نیتش این باشد که هرگاه کارش تمام شد به شهرش بر گردد او مسافر است و جایز است هر آنچه مسافرین انجام می‌‌دهند انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۸) حکم شریعت در مورد نماز مسافر چیست؟

برخی از علما نظرشان بر این است که تو مسافر هستی و این‌‌ها کسانی هستند که سفر را با مسافت مشخص می‌‌کنند زیرا مسافت سفر هشتاد و سه کیلومتر و سیصد و ده و اندی متر است و تو بیش از این مسافت می‌‌روی لذا می‌‌توانی نماز را قصر کنی هر چند که به محل اقامتت برمی‌‌گردی و شب را آنجا سپری می‌‌کنی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه