سه‌شنبه 15 محرم 1448
۸ تیر ۱۴۰۵
30 ژوئن 2026

(۲۹۸۹) مدت جواز قصر نماز برای مسافر در اقامت‌های میان‌مدت

(۲۹۸۹) سوال: اگر انسانی به شهری غیر از شهری که در اقامت دارد سفر کند و مدتی در آنجا بماند مثلا یک ماه یا نصف ماه در آنجا بماند آیا جایز است نماز را قصر کند؟ مدتی که نماز در آن قصر می‌‌شود چقدر است؟ چه چیزی بهتر است؟

جواب:

هرگاه انسان به شهری برای رفع نیازش مسافرت نمود سپس به شهرش بازگشت بر او واجب است که همراه جماعت نماز بخواند چون نماز جماعت از مسافر ساقط نمی‌شود به دلیل اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نمود که در حال جنگ برای اصحاب نماز بخواند و جنگ غالبا در سفر رخ می‌‌دهد بلکه تا الان سراغ ندارم که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در غیر از حالت سفر، جنگی داشته باشند لذا نماز جماعت بر مسافر، مقیم و هر کسی که در شهری برای رفع نیازش اقامت دارد سپس به شهرش باز می‌‌گردد واجب است. اما اگر نماز از او فوت شد اشکالی ندارد نماز را مادامی که مسافر است قصر کند زیرا دلیلی وجود ندارد که دلالت دهد مدت نماز قصر به روزهایی معین محدود می‌‌شود بلکه مادامی که انسان در شهری برای رفع حاجتش اقامت دارد و هرگاه برطرف شد باز می‌‌گردد مسافر است چه زمان را مشخص کند و چه مشخص نکند این چیزی است که از ادله‌‌ی شرعی برایم آشکار گشت.

برخی از علما نظرشان این است که اگر قصد ماندن بیش از چهار روز داشته باشد حکم سفر در حق او قطع می‌‌شود برخی می‌‌گویند: اگر می‌‌خواهد نوزده روز بماند و برخی می‌‌گویند: در صورتی که می‌‌خواهد پانزده روز بماند. اختلاف در این مسأله زیاد است تا جایی که اهل علم بیش از بیست قول ذکر کرده‌‌اند اما نص صریح و صحیحی برای تعیین مدت به عدد خاصی وجود ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا سافر الإنسان إلى مدينة غير المدينة التي يقيم فيها، ومكث فيها فترة من الزمن، كأن يمكث فيها شهرًا أو نصف الشهر، هل يجوز له أن يقصر الصلاة؟ وكم المدة التي يقصر الصلاة فيها؟ وما هو الأفضل؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الواجب على الإنسان إذا سافر إلى بلد، ونزل فيها لقضاء حاجته ثم يرجع إلى بلده الواجب أن يصلي مع الجماعة؛ لأن الجماعة لا تسقط عن المسافر، بدليل أن الله -عز وجل- أمر نبيه صلى الله عليه وسلم أن يصلي بأصحابه جماعة في حال القتال، وهذا يكون في السفر غالبا، بل إنني لا أعلم حتى الآن أن النبي قاتل في الحضر، فصلاة الجماعة واجبة على المسافرين وعلى المقيمين، وعلى من أقام في بلد لقضاء حاجته ثم يرجع إلى بلده، ولكن إذا فاتته الصلاة فلا حرج عليه أن يقصر الصلاة ما دام مسافرا؛ لأنه ليس هناك دليل يدل على أن مدة القصر تنقطع بأيام معدودة معلومة، بل ما دام الإنسان قد مكث بهذا البلد لقضاء حاجته ومتى انتهت رجع ، فإنه مسافر سواء حدد المدة أم لم يحددها. هذا هو الذي ظهر لي من الأدلة الشرعية.

وبعض العلماء يرى أنه إذا نوى إقامة أكثر من أربعة أيام انقطع حكم السفر في حقه، ووجب عليه الإتمام وبعضهم يرى إذا أقام تسعة عشر يوما، وبعضهم يرى إذا أقام خمسة عشر يوما، والخلاف في هذا كثير، حتى إنه تجاوز عشرين قولا لأهل العلم، ولكن ليس هناك نص صريح صحيح في تحديد المدة بأي عدد كان.

مطالب مرتبط:

(۲۹۹۹) حکم قصر نماز در سفرهای هفتگی بیش از صد کیلومتر

هرگاه شخصی وقت بر او داخل شد در حالی که در شهرش بود سپس قبل از اینکه نماز بخواند برای مسافرت خارج شد آن را به صورت قصر می‌‌خواند...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۷) حکم جمع بین ظهر و عصر برای مسافر در حال بازگشت قبل از خروج وقت نماز

اگر مسافر نیت جمع تأخیر نماید اما قبل از اتمام وقت نماز اولی به شهرش برسد سببی که موجب جمع است یعنی سفر، به پایان رسیده است در این صورت بر او واجب است نماز اولی را در وقتش بخواند و منتظر باشد تا اینکه وقت نماز دومی فرا برسد ...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۹) بررسی حکم قصر و جمع نماز مسافر در صورت رسیدن به شهر پیش از پایان وقت نماز

در این حالت بهتر است که نماز عصر را نخواند زیرا نیازی به خواندن جمع در این حالت نیست و در صورتی که نیازی به خواندن جمع در سفر نباشد بهتر است که به صورت جمع نخواند....

ادامه مطلب …

(۳۰۰۵) مقدار مسافتی که بر مسافر واجب است نماز را به صورت قصر و جمع بخواند چقدر است؟

مسافتی نماز در آن قصر می‌‌شود برخی از علما آن را هشتاد و سه کیلومتر مشخص کرده‌‌اند و برخی آن را طبق عرف مشخص می‌‌کنند...

ادامه مطلب …

(۳۰۰۴) چه زمانی انسان شروع به قصر نمودن نماز در مسافتی که قصر در آن واجب است می‌‌کند؟

انسان هرگاه روستار را ترک نمود نماز را قصر می‌‌کند یعنی از مرز شهری که در آن ساکن است خارج شود هر چند که روستا را ببیند اشکالی ندارد مهم این است که هرگاه از مرز آن خارج شود...

ادامه مطلب …

(۲۹۵۱) احکام قصر نماز در مسافر

نماز را در صورتی که نمازی از او فوت شود یا اینکه در مکان دوری از مساجد باشد که حضور برای او سخت است و می‌‌ترسد اگر مکانش برود کسی جایش را بگیرد و شبیه این‌‌ها از آنچه او را از حضور در نماز جماعت معذور می‌‌سازد قصر می‌‌کند ولی بدون عذر بر او حضور در جماعت واجب است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه