(۲۹۶۱) آیا پیش از ترک اقامتگاه می‌توان نمازها را با هم و کوتاه‌تر خواند؟

(۲۹۶۱) سوال: آیا برای مسافر هرگاه قصد خروج از مکانی را که در آن مقیم است نمود جایز است که قصر و جمع بخواند مثلا نماز عصر را همراه ظهر بخواند؟

جواب:

برای مسافر رخصت‌‌های مشخصی وجود دارد که عبارت‌‌اند از: قصر نمودن نمازهای چهار رکعتی به دو رکعت لذا برای مسافر جایز نیست قصر نمودن مگر اینکه از شهرش خارج شود بنابراین مادامی که در شهرش است هر چند قصد سر داشته و کالاهایش را حمل نموده جایز نیست که قصر کند تا زمانی که شهر خارج شود.

اما جمع نمودن از خصوصیات سفر نیست بلکه در صورت نیاز جمع نمودن مباح می‌‌شود فرقی ندارد انسان در سفر باشد یا اینکه در سفر نباشد.

بنابراین اگر انسان می‌‌داند که امکان ندارد در سفرش نماز بخواند مثلا به دلیل اینکه در هواپیما است و نمی‌‌تواند در آن نماز بخواند می‌_‌‌‌گوید: با نماز ظهر جمع می‌‌بندم تا اینکه نمازی جز نماز مغرب و عشاء برایم باقی نماند. فرض کنیم که سفر هواپیما شش ساعت طول می‌‌کشد در حالی که الان وقت نماز ظهر است و او در شهرش است لذا بر او واجب است که عصر را با ظهر جمع ببندد سپس نماز مغرب را با عشاء جمع تأخیر ببندد بنابراین نماز ظهر و عصر را با جمع تقدیم (در وقت ظهر) هر چند در شهرش بوده خوانده است و اشکالی ندارد زیرا نمی‌‌تواند نماز عصر را در وقت خودش بخواند زیرا در هواپیما است و به مشقت می‌‌افتد.

در حدیث صحیح از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا ثابت شده که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مدینه جمع بستند در حالی که نه ترس و نه باران بود از ابن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا در این مورد سؤال شد؟ گفت: خواست که امتش را در سختی نیندازد.

بنابراین می‌‌گوییم: این مردی که اگر جمع نبندد دچار سختی می‌‌شود می‌‌تواند جمع ببندد ولی نماز را قصر نمی‌‌کند چون از شهرش خارج نشده است.

تعداد بازدید: 18

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز للمسافر إذا أراد الخروج من مكانه الذي كان مقيما فيه أن يَقْصُرَ ويجمع، مثل العصر مع الظهر إلى آخره؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا: المسافر له رخص معلومة، وهي: قصر الصلاة الرباعية إلى ركعتين، فالقصر لا يجوز للمسافر إلا إذا خرج من بلده، فما دام في بلده – ولو كان عازما على السفر، ولو كان قد حمل متاعه وعفشه فإنه لا يجوز له أن يقصر حتى يخرج من البلد.

وأما الجمع فإنه ليس من خصائص السفر، بل الجمع تبيحه الحاجة إليه، سواء كان الإنسان في السفر، أو كان الإنسان في الحضر.

وعلى هذا: فإذا كان الإنسان يعرف أنه لا يمكنه أن يصلي في سفره؛ لكونه مثلا في طائرة، والطائرة لا يستطيع أن يصلي فيها، فيقول: سأجمع العصر إلى الظهر، حتى لا يبقى عَلَيَّ صلاة إلا المغرب مع العشاء، ولنفرض مثلا أن سفر الطائرة سيكون ست ساعات، وهو الآن في وقت الظهر وهو في بلده، فيجب أن يجمع العصر إلى الظهر، ثم يجمع المغرب إلى العشاء . جمع تأخير، يكون في الظهر والعصر جَمَعَ جَمْعَ تقديم ولو كان في بلده، ولا حرج عليه في هذا؛ لأن صلاة العصر في وقتها لا تتسنى له وهو في الطائرة، ويكون عليه فيه حرج.

وقد ثبت في الصحيح من حديث ابن عباس رضي الله عنه أن الرسول صلى الله عليه وسلم جمع بالمدينة، من غير خوف ولا مطر، وسئل ابن عباس عن ذلك؟ فقال: «أراد ألا يحرج أمته».

فعلى هذا نقول: هذا الرجل الذي يلحقه حرج بترك الجمع له أن يجمع، ولكنه لا يقصر الصلاة؛ لأنه لم يخرج من بلده.