پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۲۷۷۸) حکم ترک نماز جماعت به دلیل خصومت شخصی

(۲۷۷۸) سوال: برخی از مردم نماز را در مسجد نمی‌‌خوانند و هنگامی که از آن‌‌ها پیرامون دلیل این کار می‌‌پرسی، می‌‌گوید: با فلانی خصومت دارد و مادامی که فلانی در این مسجد نماز می‌‌‌‌خواند، در این مسجد نماز نمی‌‌خوانم. آیا این شیوه‌‌ای برای فرار از مسجد و نماز جماعت نیست؟ حکم شریعت در مورد کار این شخص چیست؟

جواب:

اول: سؤال کننده را نصیحت می‌‌کنم بر اینکه سؤال را این‌‌گونه بیان نکند: (حکم شریعت)، زیرا یکی از ما امکان دارد درست بگوید یا به خطا برود و هرگاه به خطا رفت در حالی که سؤال کننده از حکم شریعت می‌‌پرسد، این خطای شریعت می‌‌شود، اما این‌‌گونه بگوید: حکم شریعت از نظرت یا نظرت در این مورد چیست؟ لذا دوست داشتم بر این مساله اشاره کنم، زیرا بسیاری از برادران سؤال‌‌ها را این‌‌گونه بیان می‌کنند.

اما به نسبت تخلف شخص از نماز جماعت در مسجد چون در مسجد کسی که با او خصومت دارد است، کارش حرام بوده و عذر به شمار نمی‌‌آید و در روز قیامت نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی سودی نمی‌‌رساند؛ لذا بر او واجب است که نماز جماعت را در مسجد حاضر شده هر چند که دشمنش آنجا باشد، این اولین کاری که باید انجام است.

اما دوم: شایسته است که بین خود و برادرش صلح ایجاد کند و از خیر خواهانی که نزد او و دوستش جایگاهی دارند بخواهد که بین آن‌‌ها صلح ایجاد کنند چون ایجاد صلح میان یکدیگر از برترین کارها است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ}[انفال: ۱](از الله بترسید و میان خودتان را اصلاح کنید).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الناس ينقطع عن الصلاة في المسجد، وعندما تسأله عن حجته يقول: إن لديه خصومة مع فلان وعلان، وطالما أن فلانا يصلي في المسجد فإنه لن يصلي في هذا المسجد. أليست هذه طريقة للهروب من المسجد وحضور الجماعة ؟ فما حكم الشرع في عمل هذا الرجل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أنصح السائل ألا يوجه السؤال بهذه الصيغة: ما حكم الشرع؛ لأن الواحد منا يخطئ ويصيب، فإذا أخطأ والسائل يسأل عن حكم الشرع صار هذا خطأ الشرع، لكن إما أن يقول: ما ترى في هذا؟ أو: ما رأيك في هذا؟ أو ما هو حكم الشرع في نظرك؟ فأحب التنبيه على هذا؛ لأنه يوجد كثير من الإخوة الذين يوجهون الأسئلة على هذا النحو.

أما بالنسبة لتخلف الرجل عن صلاة الجماعة لأن في المسجد من هو خصيم له، فهذا حرام، وليس بعذر له، ولا ينفعه عند الله يوم القيامة، فالواجب أن يحضر صلاة الجماعة في المسجد ولو كان فيها خصمه، هذه واحدة.

ثانيا: ينبغي أن يصلح ما بينه وبين أخيه، ويطلب من أهل الخير الذين لهم جاه عنده وعند صاحبه أن يصلحوا بينهما، فإن إصلاح ذات البين من أفضل الأعمال، قال الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ ﴾ [الأنفال: 1].

مطالب مرتبط:

(۲۷۶۱) حکم نماز در خانه هنگام نبود مسجد در روستا و وجود خطر در مسیر

اگر نمی‌‌تواند به مسجد برود به خاطر اینکه مریض یا لنگ است یا اینکه نمی‌‌تواند به مسجد برود مگر با سختی زیاد، نماز جماعت از وی ساقط شده و به خاطر عذرش در خانه نماز می‌‌خواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۷۰) حکم شرکت در جماعت همراه با منکرات

بهتر این است که با آن‌‌ها نماز بخوانید و آن‌‌ها به ترک نمودن این اموری بدعی سفارش کنید، حال اگر هدایت شدند، به نفع شما و آن‌‌ها است، اما اگر هدایت نشدند، به نفع شما و به ضرر آن‌‌ها است و در این صورت برای شما عذر وجود دارد که تنهایی نماز بخوانید....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۷) حکم ثواب پیاده‌روی به مسجد دورتر با وجود مسجد نزدیک

جایز نیست که به مسجد دورتری برود، بلکه بر او واجب است که همراه با جماعت در آن مسجد نماز بخواند، زیرا اگر به مکان دور برود، به اندازه‌‌ی مسافت کار از او فوت می‌‌شود .....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۲) عذرهایی که تخلف از نماز جماعت را بر انسان هرچند که اذان را بشنود، مباح می‌کند، چیست؟

بر هر مردی که صدای اذان را می­شنود واجب است که در مسجد حاضر شده و نماز جماعت را همراه مسلمانان بخواند، مگر اینکه عذر شرعی وجود داشته باشد و از جمله عذرهای شرعی، آن چیزی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر نموده است...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۰) حکم ترک نماز جمعه برای کارمند شیفتی به سبب ضرورت شغلی

با این کار گناه‌‌کار نمی‌‌شود. اما برای مسئولین شایسته است که کسانی را که به صورت شیفتی کار می‌‌کنند را به صورت چرخشی قرار دهند طوری که گروهی در این هفته نماز جمعه بخوانند...

ادامه مطلب …

(۲۷۶۵) حکم خواندن نماز جماعت در منزل با فرزندان به‌سبب دُوری منزل از مسجد

برای انسان جایز است در صورتی که برایش سخت است که پیاده به مسجد بیاید، با ماشین بیاید، اما اهل علم می‌‌گویند: این کار برای او واجب نیست مگر خاص برای نماز  جمعه، اما نمازهای دیگر اگر پیاده آمدن برای او سخت است، بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه