شنبه 5 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
20 ژوئن 2026

(۲۷۵۱) حکم ترک جماعت در مسجد به‌علت اشتغال و دوری مکان از مسجد با وجود شنیدن اذان

(۲۷۵۱) سوال: مشغول به کاری است که ساعت کاری آن از نماز صبح شروع شده و تا بعد از نماز ظهر چه بسا عصر ادامه دارد و محل کارش از مسجد حدود دو کیلومتر فاصله دارد، صدای اذان را می‌‌شنویم ولی کار طوری است که باید در محل کار باقی بمانیم، حکم نماز فرض در این مکان چیست؟ آیا نماز صحیح است یا اینکه باید در مسجد با جماعت حضور داشته باشیم؟

جواب:

بر انسان واجب است که در نماز همراه با جماعت مسلمانان حضور داشته باشد، اما اگر در محل کار است همان‌‌طور که سؤال کننده گفت و نمی‌‌تواند برای نماز به مسجد برد؛ در محل کارش همراه با دوستان و همکارانش نماز جماعت می‌‌خواند، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ :  {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا}[تغابن: ۱۶](پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید)، همچنین: { وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ}[حج: ۷۸](و در دین برای شما هیچ سختی (و تنگنایی) قرار نداد).

و این سؤال کننده و هر کسی جوابم را می‌‌شنود، بدانند که نماز جماعت فرض عین است و در آن پاداش زیادی نهفته است، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن می‌‌فرماید: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفرد بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت به نسبت نماز فردی بیست و هفت درجه بهتر است) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قصد نمودند که متخلفین از نماز را بسوزانند؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة -أو قال لا یشهدون الجماعة- فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۲](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه يعمل في عمل يتطلب منه الاستمرار من صلاة الفجر إلى بعد صلاة الظهر إن لم يكن العصر، ومكان العمل يبعد عن المسجد بحوالي اثنين كيلو متر، ونَسْمَعُ الأذان، ولكن العمل يتطلب أن نبقى في محلنا، فما حكم صلاة الفريضة في ذلك المكان؟ وهل الصلاة صحيحة أم لا بد من الحضور مع صلاة الجماعة بالمسجد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الإنسان أن يحضر الصلاة في المسجد مع جماعة المسلمين، ولكن إذا كان في عمل كما قال السائل لا يمكن معه أن يذهب إلى الصلاة في المسجد، فليُصَلِّ جماعة في مكانه مع إخوانه وزملائه؛ لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى: ﴿ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ﴾ [الحج: ۷۸].

وليعلم هذا السائل، ومن سمع جَوَابِي هذا أن صلاة الجماعة واجبة فرض على العيان وأن فيها أجرًا عظيما، قال فيها رسول الله -صلى الله علية وسلم-« صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفرد بسبع وعشرين درجة»، وهم أن يُحرق المتخلفين، فقال – صلى الله علية وسلم-: «لقد هَمَمَتُ أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا أن يصلي بالناس، ثم أنطلق معي برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة أو قال: لا يشهدون الجماعة فَأَحَرقَ عليهم بيوتهم بالنار».

مطالب مرتبط:

(۲۷۵۶) حکم تأخیر نماز صبح از وقت فضیلت و ترک جماعت به سبب خواب

کسی که نماز را بدون عذر از وقت آن به تأخیر بیندازد، از او قبول نمی‌‌شود هر چند که آن را بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۵) حکم خواندن نماز جماعت در منزل با فرزندان به‌سبب دُوری منزل از مسجد

برای انسان جایز است در صورتی که برایش سخت است که پیاده به مسجد بیاید، با ماشین بیاید، اما اهل علم می‌‌گویند: این کار برای او واجب نیست مگر خاص برای نماز  جمعه، اما نمازهای دیگر اگر پیاده آمدن برای او سخت است، بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۲۷۵۳) صحت نماز در مسجد ساخته‌شده در زیرزمینِ ساختمان تجاری

اصل بر این است که نماز در همه جا درست است، مگر جاهایی که دلیل بر منع آن وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۰) حکم ترک نماز جمعه برای کارمند شیفتی به سبب ضرورت شغلی

با این کار گناه‌‌کار نمی‌‌شود. اما برای مسئولین شایسته است که کسانی را که به صورت شیفتی کار می‌‌کنند را به صورت چرخشی قرار دهند طوری که گروهی در این هفته نماز جمعه بخوانند...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۵) حکم نماز خواندن در محل کار در صورت منع از رفتن به مسجد برای نگهبانی

اگر مسجد از تو دور است و صاحب مزرعه مانع رفتن تو می‌‌شود، زیرا بر نگهبانی از مزرعه و چهارپایان تأثیر دارد، اشکالی ندارد که در مزرعه نماز بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۷۶۴) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به‌ سبب بُعد مسافت و سختی دسترسی

برای انسان جایز نیست با وجود اینکه امکان دارد در مسجد نماز بخواند، در خانه‌‌اش نماز بخواند. اگر برای او خواندن نماز در مسجد به خاطر دور بودن و... سخت است و به صورت جماعتی در خانه خواند، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه