پنج‌شنبه 30 رمضان 1447
۲۸ اسفند ۱۴۰۴
19 مارس 2026

(۲۶۷۱) کیفیت برخاستن از سجده تلاوت و قرار دادن دست بر ران پس از آن

(۲۶۷۱) سوال: برخی از مردم هنگام بالا آمدن از سجده‌‌ی تلاوت، قبل از بالا آمدن مصحف را می‌‌گیرد، آیا بالا آمدن از سجده‌‌ی تلاوت واجب است؟ و آیا مثل نشستن بین دو سجده است، به این صورت که دو کف دستش را بر روی رانش قرار دهد؟ شیخ بزرگوار! نظرتان چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

سجده‌‌ی تلاوت فقط سجده است و قبل و بعد از آن قیام و نشستن ندارد، لذا هرگاه شخص آیه‌‌ی سجده را خواند و در حالت نشسته بود؛ سجده می‌‌کند و برخی از علما مستحب دانسته که بایستد، سپس سجده کند، اما سنت آشکاری در این امر وجود ندارد، بنابراین در حالت نشسته سجده می‌‌کند و هنگام سجده تکبیر می‌‌گوید، اما هنگام بلند شدن تکبیر نمی‌‌گوید و سلام نمی‌‌دهد، مگر اینکه سجده‌‌ی تلاوت در ضمن سجده‌‌ی نماز باشد که در این صورت هنگام پایین رفتن و بالا آمدن تکبیر می‌‌گوید، زیرا همه‌‌ی کسانی که نماز پیامبر  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را توصیف نموده می‌‌گویند: در هر بالا و پایین آمدن تکبیر می‌‌گوید و سجده‌‌ی تلاوت از این استثنا نشده است، در حالی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آیه‌‌ی سجده را در نماز تلاوت نموده و به سجده می‌‌رفتند.

بنابراین می‌‌گوییم: هنگامی که شخص سجده‌‌اش تمام شد و پیشانی‌‌اش را از زمین برداشت، سجده‌‌اش تمام شده است و می‌‌تواند مصحف را قبل از اینکه کامل بایستد، بردارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الناس عند الرفع من سجود التلاوة يأخذ المصحف قبل الاعتدال من السجود، فهل الاعتدال من سجود التلاوة واجب؟ وهل يكون مثل الجلسة بين السجدتين، بأن يضع كفيه على فخذيه؟ وما رأي فضيلتكم بذلك جزاكم الله خيرا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: سجود التلاوة سجود مُجرَّد، ليس قبله قيام ولا قعود، ولا بعده قيام ولا قعود، فإذا مَرَّ الإنسان بآية التلاوة وهو جالس سجد، واستحب بعض العلماء أن يقوم ثم يسجد، لكن ليس هناك سُنَّةٌ واضحة في هذا الأمر، وعليه فيسجد من جلوس ويكبر إذا سجد، ولا يكبر إذا رفع، ولا يسلم، إلا إذا كان سجود التلاوة ضمن سجود الصلاة، فهنا يكبر إذا سجد ويكبر إذا رفع؛ لأن الواصفين لصلاة النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم كانوا يقولون: إنه يكبر كلما خفض ورفع، ولم يستثن من ذلك سجود التلاوة، مع أنه كان يسجد سجود التلاوة إذا قرأ آية سجدة في الصلاة.

وبناء على ذلك نقول: إن الإنسان إذا انتهى من السجود، ورفع جبهته عن الأرض، فقد انتهى السجود، فله أن يأخذ المصحف قبل أن يَسْتَتِم قاعدًا.

مطالب مرتبط:

(۲۶۷۰) آیا در سجده‌‌ی تلاوت دو سلام به سمت راست و چپ است؟

آنچه از سنت برایم آشکار است این است که فقط یک تکبیر هنگام سجده دارد، اما هنگام بالا آمدن تکبیر و سلام ندارد، مگر اینکه انسان در نماز باشد و آیه‌‌ی سجده را بخواند که در این صورت هنگام رفتن به سجده و هنگام بالا آمدن از آن تکبیر می‌‌گوید، زیرا کسانی که نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را توصیف نموده می‌‌گویند: ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام بالا و پایین آمدن تکبیر می‌‌گفتند.....

ادامه مطلب …

(۲۶۶۰) احکام سجده‌های تلاوت

بنابر قول صحیح سجده‌‌ی تلاوت واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۲۶۶۲) حکم ترک سجده تلاوت در نماز جماعت هنگام قرائت سوره‌های سجده‌دار

ماموم اگر آیه‌‌ای که در آن سجده وجود دارد را بخواند، سجده نمی‌‌کند، زیرا نمازش مرتبط با نماز امام است، لذا اگر سجده کرد با امام مخالفت نموده...

ادامه مطلب …

(۲۶۷۲) آیا نمازگزار در سوره‌‌های کوتاه یا بلند سجده کند؟

بله! هرگاه شخص آیه‌‌ی سجده را خواند، چه در اول قرآن و چه در آخر قرآن، یا چه در سوره‌‌های کوتاه و چه در سوره‌‌های بلند باشد، سجده می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۶۶۱) حکم تلاوت سوره‌‌ها یا آیاتی که در آن سجده وجود دارد، در نماز ظهر و عصر چیست؟

اگر امام در نماز سری آیه‌‌ی سجده را خواند و سجده نکرد گناهی بر او نیست، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او فرض نگردانیده است...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۸) حکم ترک سجده تلاوت توسط امام در نماز جماعت

اگر در نماز سری باشد درست است، زیرا اگر سجده کند، نمازگزاران دچار تشویش می‌‌شوند. اما اگر در نماز جهری باشد از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که از سجده‌‌ای گذشت و سجده نمود، لذا شایسته نیست که از رهنمود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خارج شد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه