سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۲۶۷۰) آیا در سجده‌‌ی تلاوت دو سلام به سمت راست و چپ است؟

(۲۶۷۰) سوال: شیخ بزرگوار! آیا در سجده‌‌ی تلاوت دو سلام به سمت راست و چپ است یا اینکه فقط یک سلام به سمت راست است؟

جواب:

اهل علم اختلاف نموده که آیا سجده‌‌ی تلاوت حکم نماز نافله را دارد یا اینکه حکم نماز را ندارد؟

بنابر قول اول: هنگام سجده و هنگام بالا آمدن از آن تکبیر دارد و یک سلام کافی است.

قول دوم: این در آن اعتبار ندارد.

و آنچه از سنت برایم آشکار است این است که فقط یک تکبیر هنگام سجده دارد، اما هنگام بالا آمدن تکبیر و سلام ندارد، مگر اینکه انسان در نماز باشد و آیه‌‌ی سجده را بخواند که در این صورت هنگام رفتن به سجده و هنگام بالا آمدن از آن تکبیر می‌‌گوید، زیرا کسانی که نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را توصیف نموده می‌‌گویند: ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام بالا و پایین آمدن تکبیر می‌‌گفتند.

و معلوم است که ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آیه‌‌ی سجده را در نماز تلاوت نموده و سجده می‌‌کردند و ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوره‌‌ی انشقاق را در نماز عشا خواندند و سجده نمودند.

لذا قول راجح این است که سجده‌ی تلاوت اگر از نماز جدا باشد، فقط هنگام رفتن به سجده تکبیر دارد؛ اما اگر در نماز باشد، هنگام رفتن به سجده و بالا آمدن از آن تکبیر دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: فضيلة الشيخ هل سجود التلاوة فيه تسليمتان على اليمين والشمال أم تسليمة واحدة تكون على اليمين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: اختلف أهل العلم هل سجود التلاوة له حكم الصلاة – أي النافلة، أم ليس له حكم الصلاة؟ فعلى القول الأول يكون له تكبير عند السجود، وتكبير عند القيام من السجود، وسلام، ويجزئ فيه سلام واحد.

والقول الثاني لا يعتبر فيه ذلك.

والذي يظهر لي من السُّنَّة أنه ليس فيه إلا تكبيرة واحدة عند السجود، أما عند الرفع منه فلا تكبير ولا سلام، إلا إذا كان الإنسان في صلاة، فإنه إذا كان في صلاة ومر بآية سجدة فإنه يُكَبِّرُ إذا سجد، وإذا رفع، وذلك أن الواصفين الصلاة النبي صلى الله عليه وسلم ما لا يقولون: إنه يكبر كلما خفض ورفع.

ومن المعلوم أنه كان يقرأ السجدة في الصلاة فيسجد، فقد سجد صلى الله عليه وسلم في سورة: ﴿ إِذَا السَّمَاءُ أَنشَقَّتْ [الانشقاق ١]، قرأها في العشاء فسجد فيها.

فالقول الراجح إذا أن سجود التلاوة إذا كان منفصلا عن الصلاة فليس فيه إلا تكبير عند السجود فقط، وأما إذا كان في داخل الصلاة فإن فيه تكبيرا عند السجود، وعند الرفع من السجود.

مطالب مرتبط:

(۲۶۶۳) قاری قرآن که از آیات سجده می‌‌گذرد، آیا سجده نمودن بر وی لازم است؟

سجده‌‌ی تلاوت هرگاه انسان آیه‌‌‌‌ی سجده را خواند، سنت است و بر قول راجح واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۶) حکم سجده‌‌ی تلاوت چیست؟

سجده‌‌ی تلاوت سنت مؤکده است و شایسته نیست که انسان آن را ترک کند، اما واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۲۶۶۸) آیا رو به قبله نمودن در سجده‌‌ی تلاوت شرط است؟

برخی از اهل علم نظرشان بر این است که سجده‌‌ی تلاوت از نماز نیست، بلکه عبادت مستقلی است؛ لذا استقبال قبله و طهارت در آن شرط نیست، اما آنچه به احتیاط نزدیک‌‌تر است این است که رو به قبله و با طهارت سجده کند.....

ادامه مطلب …

(۲۶۶۷) آیا طهارت شرط سجده‌‌ی تلاوت است؟

نظرم بر این است که به احتیاط نزدیک‌‌تر است که مگر با طهارت سجده نکند....

ادامه مطلب …

(۲۶۵۸) حکم ترک سجده تلاوت توسط امام در نماز جماعت

اگر در نماز سری باشد درست است، زیرا اگر سجده کند، نمازگزاران دچار تشویش می‌‌شوند. اما اگر در نماز جهری باشد از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت شده که از سجده‌‌ای گذشت و سجده نمود، لذا شایسته نیست که از رهنمود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خارج شد...

ادامه مطلب …

(۲۶۷۳) آیا بر حاضرین واجب است که همراه با شخصی که به سجده‌‌ی تلاوت می‌‌رود، سجده بروند؟

سجده‌‌‌‌ی تلاوت نه بر قاری و نه بر شنونده واجب نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه