جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۲۶۷۰) آیا در سجده‌‌ی تلاوت دو سلام به سمت راست و چپ است؟

(۲۶۷۰) سوال: شیخ بزرگوار! آیا در سجده‌‌ی تلاوت دو سلام به سمت راست و چپ است یا اینکه فقط یک سلام به سمت راست است؟

جواب:

اهل علم اختلاف نموده که آیا سجده‌‌ی تلاوت حکم نماز نافله را دارد یا اینکه حکم نماز را ندارد؟

بنابر قول اول: هنگام سجده و هنگام بالا آمدن از آن تکبیر دارد و یک سلام کافی است.

قول دوم: این در آن اعتبار ندارد.

و آنچه از سنت برایم آشکار است این است که فقط یک تکبیر هنگام سجده دارد، اما هنگام بالا آمدن تکبیر و سلام ندارد، مگر اینکه انسان در نماز باشد و آیه‌‌ی سجده را بخواند که در این صورت هنگام رفتن به سجده و هنگام بالا آمدن از آن تکبیر می‌‌گوید، زیرا کسانی که نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را توصیف نموده می‌‌گویند: ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام بالا و پایین آمدن تکبیر می‌‌گفتند.

و معلوم است که ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آیه‌‌ی سجده را در نماز تلاوت نموده و سجده می‌‌کردند و ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوره‌‌ی انشقاق را در نماز عشا خواندند و سجده نمودند.

لذا قول راجح این است که سجده‌‌ی تلاوت اگر از نماز جدا باشد، فقط هنگام رفتن به سجده تکبیر دارد؛ اما اگر در نماز باشد، هنگام رفتن به سجده و بالا آمدن از آن تکبیر دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: فضيلة الشيخ هل سجود التلاوة فيه تسليمتان على اليمين والشمال أم تسليمة واحدة تكون على اليمين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: اختلف أهل العلم هل سجود التلاوة له حكم الصلاة – أي النافلة، أم ليس له حكم الصلاة؟ فعلى القول الأول يكون له تكبير عند السجود، وتكبير عند القيام من السجود، وسلام، ويجزئ فيه سلام واحد.

والقول الثاني لا يعتبر فيه ذلك.

والذي يظهر لي من السُّنَّة أنه ليس فيه إلا تكبيرة واحدة عند السجود، أما عند الرفع منه فلا تكبير ولا سلام، إلا إذا كان الإنسان في صلاة، فإنه إذا كان في صلاة ومر بآية سجدة فإنه يُكَبِّرُ إذا سجد، وإذا رفع، وذلك أن الواصفين الصلاة النبي صلى الله عليه وسلم ما لا يقولون: إنه يكبر كلما خفض ورفع.

ومن المعلوم أنه كان يقرأ السجدة في الصلاة فيسجد، فقد سجد صلى الله عليه وسلم في سورة: ﴿ إِذَا السَّمَاءُ أَنشَقَّتْ ﴾[الانشقاق ١]، قرأها في العشاء فسجد فيها.

فالقول الراجح إذا أن سجود التلاوة إذا كان منفصلا عن الصلاة فليس فيه إلا تكبير عند السجود فقط، وأما إذا كان في داخل الصلاة فإن فيه تكبيرا عند السجود، وعند الرفع من السجود.

مطالب مرتبط:

(۲۶۵۷) حکم سجده‌‌ی تلاوت که در رکعت اول نماز صبح هر جمعه وجود دارد چیست؟

خواندن سوره‌‌ی سجده در رکعت اول نماز صبح روز جمعه و خواندن سوره‌‌ی انسان در رکعت دوم سنت است و این از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است....

ادامه مطلب …

(۲۶۶۷) آیا طهارت شرط سجده‌‌ی تلاوت است؟

نظرم بر این است که به احتیاط نزدیک‌‌تر است که مگر با طهارت سجده نکند....

ادامه مطلب …

(۲۶۶۳) قاری قرآن که از آیات سجده می‌‌گذرد، آیا سجده نمودن بر وی لازم است؟

سجده‌‌ی تلاوت هرگاه انسان آیه‌‌‌‌ی سجده را خواند، سنت است و بر قول راجح واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۲۶۶۲) حکم ترک سجده تلاوت در نماز جماعت هنگام قرائت سوره‌های سجده‌دار

ماموم اگر آیه‌‌ای که در آن سجده وجود دارد را بخواند، سجده نمی‌‌کند، زیرا نمازش مرتبط با نماز امام است، لذا اگر سجده کرد با امام مخالفت نموده...

ادامه مطلب …

(۲۶۵۶) حکم سجده‌‌ی تلاوت چیست؟

سجده‌‌ی تلاوت سنت مؤکده است و شایسته نیست که انسان آن را ترک کند، اما واجب نیست...

ادامه مطلب …

(۲۶۷۱) کیفیت برخاستن از سجده تلاوت و قرار دادن دست بر ران پس از آن

سجده‌‌ی تلاوت فقط سجده است و قبل و بعد از آن قیام و نشستن ندارد، لذا هرگاه شخص آیه‌‌ی سجده را خواند و در حالت نشسته بود؛ سجده می‌‌کند و برخی از علما مستحب دانسته که بایستد، سپس سجده کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه