جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۲۵۸۲) حکم قضای رکعت فوت‌شده‌ی نماز صبح و ادای سنت پس از فجر

(۲۵۸۲) سوال: اگر یک رکعت از نماز صبح از من فوت شده و آن را قضا نمودم و بعد از نماز فجر دو رکعت سنت را ادا نمودم، آیا این کار جایز است؟ و اگر این دو رکعت را در خانه قبل از آمدن به مسجد برای نماز صبح بخوانم، حکم آن چیست؟ لطفا پاسخ دهید. بارک الله فیکم.

جواب:

برای انسان جایز است که هرگاه سنت فجر قبل از نماز از وی فوت شد، آن را بعد از نماز قضا کند، هنگامی که از تسبیحات بعد نماز فارغ شد، می‌‌تواند فورا قضا نماید، همچنین می‌‌تواند آن را تا وقت نماز ضحی به تأخیر بیندازد. اما اگر ترسید که فراموش کند یا مشغول شود، آن را بعد از نماز صبح بخواند.

 اما خواندن سنت در خانه‌‌اش قبل از آمدن به مسجد بهتر است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را در خانه‌‌اش می‌‌خواند، بلکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «أفضل صلاة المرء فی بیته إلا المکتوبة»[۱](برترین نماز شخص در خانه‌‌اش است به جز نماز فرض) اما اگر می‌‌دانی نماز اقامه شده، آن را در خانه نمی‌‌خوانی، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «إذا أقیمت الصلاة، فلا صلاة إلا المکتوبة»[۲](هرگاه نماز اقامه شد، هیچ نمازی جز نماز فرض نیست).

لذا اگر دانستی که مسجدی که می‌‌خواهی در آن نماز فرضت را بخوانی، نماز را اقامه نموده است، سنت را نخوان، بلکه به سوی مسجد خارج شو، بنابر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إذا سمعتم الإقامة فامشوا إلی الصلاة، وعلیکم السکینة و الوقار، و لا تسرعوا، فما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۳](هرگاه اقامه را شنیدید به سوی نماز بروید، وباآرامش و سنگینی بروید، شتابان و با عجله نروید، هر آنچه از نماز را رسیدید، بخوانید و آنچه را نرسیدید، کامل کنید).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا فاتتني ركعة من صلاة الفجر وقمتُ بقضائها، وبعد صلاة الفجر قمتُ بأداء ركعتي السُّنة، هل هذا جائز؟ وإذا فعلت هاتين الركعتين في البيت قبل حضوري للمسجد لصلاة الفجر فما الحكم؟ أفيدونا بارك الله فيكم.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: يجوز للإنسان إذا فاتته سُنَّةٌ الفجر قبل صلاة الفجر أن يقضيها بعد الصلاة، فإذا انتهى من التسبيح الوارد خلف الصلاة فإن له أن يقضيها في الحال وله أن يؤخر القضاء إلى الضحى، لكن إذا كان يخشى أن يَنْسَى أو يشتغل عنها فإنه يصليها بعد صلاة الفجر.

وأما صلاته إياها في بيته قبل أن يأتي إلى المسجد فهذا هو الأفضل؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم كان يصليها في بيته، بل قد قال النبي صلى الله عليه وسلم: «أفضل صلاة المرء في بيته إلا المكتوبة»، ولكن إذا علمت أن الصلاة قد أقيمت فإنك لا تصليها في البيت؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم يقول: «إذا أقيمت الصلاة، فلا صلاة إلا المكتوبة»، فإذا علمت أن المسجد الذي تريد أن تصلي فيه الفريضة قد أقام الصلاة، فلا تصل النافلة، بل اخرج إلى المسجد ؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا سمعتم الإقامة فامشوا إلى الصلاة، وعليكم السكينة والوقار، ولا تسرعوا، فما أدركتم فَصَلُّوا، وما فاتكم فَأَتِتُوا».

مطالب مرتبط:

(۲۶۰۷) چه زمانی سنت قبلیه‌‌ی عصر به نسبت زن پایان می‌‌یابد؟

نماز عصر سنت قبلیه و بعدیه ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۶۳۰) حکم خواندن نماز سنت به‌صورت نشسته برای فرد سالم

بله، خواندن نماز سنت به صورت ایستاده بهتر است...

ادامه مطلب …

(۲۶۱۵) چگونگی ادای سنت‌های نماز ظهر و عصر هنگام جمع‌کردن نمازها در فصل زمستان

وقت ظهر تا دخول وقت عصر ادامه دارد، لذا بین آن‌‌ها مسافت زمانی وجود ندارد، بلکه هنگامی که وقت ظهر خارج شد وقت عصر داخل می‌‌شود و اگر این دانسته شود، واضح می‌‌شود که اگر انسان نماز ظهر را در آخر وقتش نزدیک عصر بخواند، بین این دو جمع نبسته است، بلکه هر کدام را در وقت خود خوانده است، در این صورت می‌‌گوییم: اگر نماز ظهر را خواندی راتبه را بعد از آن قبل از نماز عصر بخوان....

ادامه مطلب …

(۲۶۳۷) حکم جابجایی پس از نماز فرض برای ادای سنت

انتقال شخص از مکان نماز فرضش به مکانی دیگر مشروع است...

ادامه مطلب …

(۲۵۸۵) حکم خواندن بیش از دو رکعت پیش از نماز صبح در مسجد

اگر چهار رکعت با دو سلام باشد، این بر خلاف سنت است، زیرا بهتر این است که بین اذان و اقامه در نماز صبح جز سنت صبح خوانده نشود، اما اگر سنت را در خانه‌‌اش خواند سپس به مسجد آمد، به او می‌‌گوییم: تا دو رکعت سنت تحیه‌‌ی مسجد را نخواند، ننشین....

ادامه مطلب …

(۲۵۷۱) تعداد رکعات سنت‌های رواتب

سنت‌‌هایی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را قبل و بعد از نمازها می‌‌خواندند ده رکعت بودند همانطور که در حدیث ابن عمر آمده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه