سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۲۵۸۲) حکم قضای رکعت فوت‌شده‌ی نماز صبح و ادای سنت پس از فجر

(۲۵۸۲) سوال: اگر یک رکعت از نماز صبح از من فوت شده و آن را قضا نمودم و بعد از نماز فجر دو رکعت سنت را ادا نمودم، آیا این کار جایز است؟ و اگر این دو رکعت را در خانه قبل از آمدن به مسجد برای نماز صبح بخوانم، حکم آن چیست؟ لطفا پاسخ دهید. بارک الله فیکم.

جواب:

برای انسان جایز است که هرگاه سنت فجر قبل از نماز از وی فوت شد، آن را بعد از نماز قضا کند، هنگامی که از تسبیحات بعد نماز فارغ شد، می‌‌تواند فورا قضا نماید، همچنین می‌‌تواند آن را تا وقت نماز ضحی به تأخیر بیندازد. اما اگر ترسید که فراموش کند یا مشغول شود، آن را بعد از نماز صبح بخواند.

 اما خواندن سنت در خانه‌‌اش قبل از آمدن به مسجد بهتر است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را در خانه‌‌اش می‌‌خواند، بلکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «أفضل صلاة المرء فی بیته إلا المکتوبة»[۱](برترین نماز شخص در خانه‌‌اش است به جز نماز فرض) اما اگر می‌‌دانی نماز اقامه شده، آن را در خانه نمی‌‌خوانی، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «إذا أقیمت الصلاة، فلا صلاة إلا المکتوبة»[۲](هرگاه نماز اقامه شد، هیچ نمازی جز نماز فرض نیست).

لذا اگر دانستی که مسجدی که می‌‌خواهی در آن نماز فرضت را بخوانی، نماز را اقامه نموده است، سنت را نخوان، بلکه به سوی مسجد خارج شو، بنابر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إذا سمعتم الإقامة فامشوا إلی الصلاة، وعلیکم السکینة و الوقار، و لا تسرعوا، فما أدرکتم فصلوا، و ما فاتکم فأتموا»[۳](هرگاه اقامه را شنیدید به سوی نماز بروید، وباآرامش و سنگینی بروید، شتابان و با عجله نروید، هر آنچه از نماز را رسیدید، بخوانید و آنچه را نرسیدید، کامل کنید).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا فاتتني ركعة من صلاة الفجر وقمتُ بقضائها، وبعد صلاة الفجر قمتُ بأداء ركعتي السُّنة، هل هذا جائز؟ وإذا فعلت هاتين الركعتين في البيت قبل حضوري للمسجد لصلاة الفجر فما الحكم؟ أفيدونا بارك الله فيكم.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: يجوز للإنسان إذا فاتته سُنَّةٌ الفجر قبل صلاة الفجر أن يقضيها بعد الصلاة، فإذا انتهى من التسبيح الوارد خلف الصلاة فإن له أن يقضيها في الحال وله أن يؤخر القضاء إلى الضحى، لكن إذا كان يخشى أن يَنْسَى أو يشتغل عنها فإنه يصليها بعد صلاة الفجر.

وأما صلاته إياها في بيته قبل أن يأتي إلى المسجد فهذا هو الأفضل؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم كان يصليها في بيته، بل قد قال النبي صلى الله عليه وسلم: «أفضل صلاة المرء في بيته إلا المكتوبة»، ولكن إذا علمت أن الصلاة قد أقيمت فإنك لا تصليها في البيت؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم يقول: «إذا أقيمت الصلاة، فلا صلاة إلا المكتوبة»، فإذا علمت أن المسجد الذي تريد أن تصلي فيه الفريضة قد أقام الصلاة، فلا تصل النافلة، بل اخرج إلى المسجد ؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إذا سمعتم الإقامة فامشوا إلى الصلاة، وعليكم السكينة والوقار، ولا تسرعوا، فما أدركتم فَصَلُّوا، وما فاتكم فَأَتِتُوا».

مطالب مرتبط:

(۲۶۰۰) اگر نتوانستم سنت قبلیه‌‌ی ظهر را بخوانم، آیا قضای آن بر من لازم است؟

تعبیر نمودن به قضا، در آن اشکالی وجود دارد، زیرا مقتضای حرفش که گفت: آیا بر من قضا لازم است این است که این راتبه واجب است، در حالی که رواتب واجب نیستند، بلکه سنت هستند که نمازهای فرض با آن تکمیل می‌‌گردد....

ادامه مطلب …

(۲۶۴۰) نمازی که بین اذان و اقامه است، سنت است یا بدعت؟

نمازی که بین اذان و اقامه است، سنت است، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ...

ادامه مطلب …

(۲۵۹۰) تعداد رکعاتی که واجب است قبل از نماز صبح بین اذان و اقامه خواند شود، چقدر است؟

رکعات واجبی وجود ندارد که قبل از نماز صبح خوانده شود، زیرا آنچه قبل از نماز صبح خوانده می‌‌شود، سنت راتبه است ....

ادامه مطلب …

(۲۵۹۲) آیا برای نمازگزار جایز است که اگر سنت صبح از او فوت شد آن را در منزلش به جا بیاورد؟

سنت نماز صبح و دیگر سنت‌‌ها بهتر است که در خانه باشد، حتی اگر در مکه باشی نماز نافله در خانه‌‌ات بهتر از نماز در مسجد الحرام است...

ادامه مطلب …

(۲۶۱۸) حکم خواندن دو رکعت بین دو اذان جمعه چیست؟

واندن دو رکعت بین دو اذان در روز جمعه مشروع نیست و اذان اول روز جمعه برای ندا زدن است که شخص خود را آماده نموده و قبل از امام حاضر شود...

ادامه مطلب …

(۲۶۰۶) وقت سنت عصر کی است؟

برای عصر سنت راتبه‌‌ای نیست و سنت‌‌های راتبه فقط برای صبح، ظهر، مغرب و عشا است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه