(۲۵۶۶) سوال: مردی دین دار است و بر نماز جماعت محافظت دارد و در شب صد رکعت نماز می‌‌خواند، و نماز شفع و وتر و نوافل را می‌‌خواند و برای پدر و مادرش دعا می‌‌کند، و بعد از هر نماز (لا اله الا الله وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد و هو علی کل شیء قدیر) را می‌‌گوید، همچنین هشت رکعت نماز ضحی را می‌‌خواند و می‌‌گوید که نابینا است و نشسته نماز می‌‌خواند، زیرا نمی‌‌تواند حرکت کند، لطفا در مورد این اعمال به ما پاسخ دهید که آیا خوب است؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

بر سؤال این مردی که می‌‌گوید: بر نماز، نماز شب، نماز شفع و وتر، نماز ضحی و اذکارش پایبند است جواب می‌‌دهم:

بدون شک قصدش از آنچه انجام می‌‌دهد، خیر و نزدیکی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، اما او را نصیحت می‌‌کنم بر اینکه حریص باشد که عملش موافق هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد، زیرا خیر و پر فضیلت‌‌تر است و از عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رمضان سؤال شد، گفتند: (ایشان چه در رمضان و چه در غیر رمضان بر یازده رکعت اضافه نمی‌‌نمودند) و این را مفصل ذکر نمودم و برخی اوقات سیزده رکعت نیز می‌‌خواندند.

و این عددی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن شب را به قیام می‌‌ایستادند بهتر از صد رکعتی است که سؤال کننده ذکر نمودند، اگر این یازده رکعت یا سیزده رکعت همراه با تانی و طمانینه، ترتیل قرآن و تدبرش باشد همانگونه که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام می‌‌دادند، اما صد رکعت غالبا انسان آن را نمی‌‌خواند مگر با سرعت و عدم طمانینه و عدم تدبر در کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و آنچه از تسبیح، تکبیر و دعا که می‌‌گوید.

اما ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدون شک هرچقدر انسان بر ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مداومت داشته باشد بر خیر است و دارای عدد محدودی نیست که بر آن اکتفا شود، بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسانی را که در حالت ایستاده، نشسته و بر پهلوهایشان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را یاد می‌‌کنند، مدح می‌‌کند. یعنی: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در تمام حالات ذکر می‌‌کنند.

اما سؤالش از اینکه نشسته نماز می‌‌خواند، می‌‌گوییم: اما در نماز فرض برایش جایز نیست که نشسته نماز بخواند در حالی که توانایی ایستادن را دارد. بنابر فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ }[بقره: ۲۳۸](و فروتنانه برای الله به پا خیزید) و قول پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عمران بن حصین رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ : «صل قائما، فإن لم تستطع فقاعدا، فإن لم تستطع فعلی جنب»[۱](ایستاده نماز بخوان، اگر نتوانستی نشسته و اگر نتوانستی بر پهلو نماز بخوان) اما نماز نافله اشکالی ندارد که حتی اگر می‌‌تواند بایستد، نشسته نماز بخواند، اما اگر بدون عذر انجام دهد نصف ثواب اجر ایستاده به او می‌‌رسد، همانطور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است.

از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب مزید فضل و نزدیکی و عبادتش بر بصیرت برای خود و برادرمان می‌‌کنیم.

[۱] تخریج آن گذشت.