سه‌شنبه 23 ذیحجه 1447
۱۹ خرداد ۱۴۰۵
9 ژوئن 2026

(۲۵۷۰) حکم نمازهای شب تا هنگام اذان صبح و تطبیق آن با تهجّد

(۲۵۷۰) سوال: عادت کردم که یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار شوم، سپس اندازه‌‌ای که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر من نوشته تا اذان صبح نماز می‌‌خوانم، بعد از آن دو رکعت سنت سپس فرض را می‌‌خوانم، بعد از آن دو رکعت سنت سپس فرض را می‌خوانم، آیا این وقت نماز تهجد است؟

جواب:

بله آنچه‌ام خالد انجام می‌‌دهد از تهجد است، زیرا قیام در شب است اما ذکر نکرد که وتر می‌‌خواند و نمازش را با آن به پایان می‌‌رساند، اگر انجام نمی‌‌دهد، پس انجام دهد، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «اجعلوا آخر صلاتکم باللیل وترا»[۱](آخرین نمازتان در شب را وتر قرار دهید) و اگر عادت نموده همانطور که ذکر نمود یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار می‌‌شود، قبل از خواب وتر نخواند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «من طمع أن یقوم آخر اللیل فلیوتر آخر اللیل، فإن صلاة آخر اللیل مشهودة و ذلک أفضل»[۲](کسی که طمع دارد در آخر شب بیدار شود، در آخر شب وتر بخواند، زیرا نماز آخر شب با حضور ملائکه است و این بهتر است).

لذا به‌ام خالد می‌‌گوییم: آخرین نمازت از تهجد را وتر قرار بده به این صورت که هنگام اتمام نمازت یک رکعت بخوان.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة أم خالد: دَأَبَتُ على الاستيقاظ قبل أذان الفجر بساعة كاملة، ثم أصلي ما يكتب الله لي حتى يؤذن لصلاة الفجر، بعدها أصلي ركعتي السنة ثم الفرض، فهل هذا وقت صلاة التهجد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نِعْمَ ما فعلته أم خالد فإنه من التهجد لأنه قيام في الليل ولكنها لم تذكر أنها كانت تُوتِرُ وتختم تهجدها بالوتر، فإن كانت لا تفعل فلتفعل؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «اجعلوا آخر صلاتكم بالليل وترا»، وإذا كان من عادتها كما ذكرت أنها تقوم قبل الفجر بساعة، فإنها لا توتر قبل أن تنام؛ لأن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «من طَمِعَ أن يقوم من آخر الليل فليوتر آخر الليل، فإن صلاة آخر الليل مشهودة، وذلك أفضل».

فنقول لأم خالد: اجعلي آخر صلاتك من التهجد وترا، بأن توتري بركعة عند انتهاء صلاتك.

مطالب مرتبط:

(۲۵۵۴) حکم عدم ختم قرآن توسط امام جماعت در ماه رمضان

اگر برای شخص سخت بود که بین ترتیل و تدبر و بین اتمام ختم جمع ببندد، تدبر و ترتیل و طمانینه در رکوع و سجود بهتر از مراعات ختم نمودن است و چیزی بر او نیست اگر قرآن را برای آن‌‌ها ختم نمود....

ادامه مطلب …

(۲۵۶۵) حکم افزایش رکعات قیام شب در دهه‌ی پایانی رمضان

اگر انسان بر تعدادی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌خواندند اکتفا نماید بهتر و کامل‌‌تر است و کامل‌‌تر از آن زمانی است که در کمیت و کیفیت با قیام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم موافت نماید، اما اگر بر این اضافه نمود اشکالی ندارد، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را محدود نکردند و فرقی ندارد چه در اول و چه در آخر رمضان باشد...

ادامه مطلب …

(۲۵۵۵) آیا دعای ختم در آخرین شب رمضان از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا سلف صالح وارد شده است؟

دعای ختمی که که در آخر رمضان خوانده می‌‌شود، هیچ اصلی نه در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و نه خلفای راشدین ندارد و از هیچ یک از صحابه وارد نشده است و تا الان چیزی را نمی‌‌دانم که آن‌‌ها چنین دعایی را در نماز خوانده باشند....

ادامه مطلب …

(۲۵۵۹) حکم خواندن «وتریه» بعد از اذان عشا در ماه رمضان

این از جمله بدعت‌‌ها است...

ادامه مطلب …

(۲۵۶۱) نماز تهجد و نافله چند رکعت است؟

تهجد همان قیام اللیل است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چه در رمضان و چه در غیر رمضان بیش از یازده رکعت نمی‌‌خواند و گاهی اوقات سیزده رکعت می‌‌خواند، این تعدادی است که شایسته است انسان بر آن اکتفا نماید...

ادامه مطلب …

(۲۵۶۲) حکم استمرار بر نماز شب و ختم قرآن با نظم مشخص

اشکالی ندارد، زیرا قیام اللیل به خود انسان بر می‌‌گردد، اگر نشاط داشت تعداد آن را زیاد و آن را طولانی می‌‌کند و اما اگر کسل باشد بر هر قدر توان دارد اکتفا می‌‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه