پنج‌شنبه 4 ذیحجه 1447
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
21 می 2026

(۲۵۲۷) نظرتان در مورد قنوت نماز صبح چیست؟ صحیح است یا بدعت؟

(۲۵۲۷) سوال: شیخ بزرگوار! نظرتان در مورد قنوت صبح چیست؟ صحیح است یا بدعت؟ زیرا در صحیح بخاری از انس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده که می‌‌گوید: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیوسته در نماز صبح قنوت می‌‌خواند تا این که وفات نمودند. [۱] لطفا پاسخ دهید. الله به شما اجر دهد

جواب:

اولا: حدیثی که به صحیح بخاری نسبت داد در صحیح بخاری یافت نمی‌‌شود و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقط یک ماه قنوت خوانده سپس آن را ترک نمودند.  قنوت نخواندند مگر زمانی که مسلمانان دچار حادثه شدند لذا چه در نماز صبح و چه در سایر نمازها قنوت می‌‌خواندند. همچنین زمانی که در این حادثه قنوت می‌‌خواندند از بین نمازها بیشتر در نماز صبح و مغرب می‌خواند سپس قنوت را ترک نمودند.  

قول صحیح این است که قنوت در نماز صبح سنت نیست اما برخی از علما رَحِمَهُمُ‌الله -که مجتهد هستند و مجتهد اگر قول درست را بگوید دو پاداش و اگر به خطا برود یک پاداش دارد-  از روی اجتهاد قائل به مستحب بودن قنوت در نماز صبح هستند که اگر قول درست را گفتند دو پاداش و اگر به خطا رفتند یک پاداش دارند. اما نظر به حقیقت حکم: آن‌‌ها بر قول درست نیستند، مگر این که کسی پشت سر امامی که قنوت می‌‌خواند نماز بخواند، در این صورت از او جدا نمی‌‌شود بلکه همراهی کرده و بر دعایش آمین می‌‌گوید. این را امام اهل سنت احمد بن حنبل رَحِمَهُ‌الله با این وجود که بر چنگ زدن و عمل به سنت حریص بودند، گفته‌‌ است. ایشان می‌‌گوید: (هرگاه یکی از شما به امامی اقتدا نمود که قنوت می‌‌خواند از او تبعیت نموده و بر دعایش آمین بگوید، زیرا اختلاف شر است).

این حکم این مساله است. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌خواهیم ما را از کسانی قرار دهد که حق را حق ببیند و از آن پیروی نماید و باطل را باطل ببیند و از آن بپرهیزد.


[۱] احمد (۳/۱۶۲)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل ما قول فضيلتكم في قنوت الفجر؟ هل هو صحيح أم بدعة؟ فإنه يوجد في صحيح البخاري عن أنس رضي الله عنه أنه قال: لم يزل رسول الله صلى الله عليه وسلم يقنت في الفجر حتى فارق الدنيا. أفيدونا في هذا مأجورين.

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا هذا الحديث الذي نسبه للبخاري لا يوجد في البخاري، والنبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم إنها قنت شهرًا فقط ثم تركه، ولم يقنت -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- إلا لسبب نازلة نزلت بالمسلمين، فكان يقنت في الفجر وفي غيره من الصلوات، وأكثر ما يقنت في هذه النازلة في الفجر والمغرب، ثم ترك القنوت.

فالصحيح أن القنوت في الفجر ليس بِسُنَّة، لكن ذهب بعض العلماء -رحمهم الله – وهم مجتهدون والمجتهد إن أصاب فله أجران، وإن أخطأ فله أجر إلى استحباب القنوت في صلاة الفجر مجتهدين، فإن أصابوا فلهم أجران، وإن أخطؤوا فلهم أجر ، لكن بالنظر إلى حقيقة الحكم أنهم ليسوا على صواب، إلا أن الإنسان إذا صلى خلف إمام يقنت فلا ينفرد عنه، بل يتابعه ويؤمن على دعائه، قال ذلك إمام أهل السُّنَّة أحمد بن حنبل رحمه الله، مع حرصه على تمسكه بالسُّنَّة وعمله بها، قال: إذا انتم بقانت في صلاة الفجر فليتابعه، بل يُؤَمِّنُ على دعائه؛ لأن الخلاف شر».

هذا هو حكم المسألة، نسأل الله أن يجعلنا ممن رأى الحق حقا واتبعه، ورأى الباطل باطلا واجتنبه.

مطالب مرتبط:

(۲۴۷۹) حداقل و حداکثر رکعات نماز وتر

حداقل آن یک رکعت قبل از نماز فجر و حداکثر ان یازده رکعت است...

ادامه مطلب …

(۲۵۳۰) دعاهایی که در قنوت نوازل خوانده می‌‌شود چیست؟

دعاهایی که در قنوت نوازل خوانده می‌‌شود با توجه به آن نازله است و نمی‌توان آن را به چیز مشخصی مقید نمود زیرا نوازل مختلف هستند....

ادامه مطلب …

(۲۵۱۰) آیا شخصی که قبل از خواب وتر بخواند و در آخر شب نیز بیدار شود باید وترش را دوباره بخواند؟

اگر انسان امید ندارد که در آخر شب بیدار شود و اول شب وترش را خواند سپس برایش میسر شد که بلند شود، دو رکعت دو رکعت می‌‌خواند و وترش را اعاده نمی‌‌کند، زیرا وتر یک رکعت است که آن را خوانده و در یک شب دو وتر خوانده نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۳۱) حکم بلند گریستن در دعای قنوت نماز وتر

بر انسان لازم است صدایش را زمانی که همراه او گروهی باشند، پایین بیاورد تا ایجاد تشویش نکند....

ادامه مطلب …

(۲۵۲۲) آیا خواندن قنوت در نماز صبح جایز است یا خیر؟

صحیح این است که خواندن قنوت مشروع نیست مگر برخی اوقات در نماز وتر یا هنگام نوازل - یعنی زمانی که مسلمانان دچار حادثه‌‌ای شوند - سنت است...

ادامه مطلب …

(۲۵۲۱) حکم خواندن قنوت بعد از رکوع در رکعت آخر نماز صبح

صحیح این است که بدعت است مگر این که سببی داشته باشد مثل اینکه مسلمانان دچار حادثه‌‌ی ناگواری شوند یا شبیه این‌‌ها از امور مهم که در این صورت قنوت خوانده می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه