جمعه 7 ربیع‌الثانی 1448
۲۷ شهریور ۱۴۰۵
18 سپتامبر 2026

(۲۴۷۷) محاسبه وقت یک سوم آخر شب با ساعت

(۲۴۷۷) سوال: می­خواهم وقت یک سوم آخر شب را با ساعت بدانم؟

جواب: مشخص نمودن آن با ساعت خاصی ممکن نیست اما هر کسی می­خواهد بداند می­تواند شب را از غروب خورشید تا طلوع فجر به سه قسمت تقسیم نماید و هرگاه دو قسمت اول آن گذشت و آن دو سوم شب است، قسمت سوم آن، یک سوم آخر شب است. در صحیحین(بخاری و مسلم) از حدیث ابو هریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ ثابت است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «ینزل ربنا -تبارک و تعالی- کل لیلة الی السماء الدنیا حین یبقی ثلث اللیل الآخر یقول: من یدعونی فأستجیب له من یسألنی فأعطیه، من یستغفرنی فأغفر له»[۱](پروردگار ما سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هر شب زمانی که یک سوم آن باقی مانده به آسمان دنیا نزول می­کند، سپس می­فرماید: چه کسی است که مرا فرا بخواند تا اینکه او را اجابت نمایم، چه کسی است که از من طلب نماید تا اینکه به او بدهم و چه کسی است که طلب استغفار [S4] نماید تا اینکه او را مغفرت نمایم.) لذا برای انسان شایسته است که این وقت را غنیمت شمارد هر چند قسمت کمی از آن باشد، تا اینکه این فضیلت بزرگ را کسب کند و این بخشش از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به دست آورده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنچه را دعا نموده اجابت نماید.


[۱] [بخاری: کتاب التهجد، باب الدعاء فی الصلاة من آخر اللیل، حدیث شماره­ی (۱۱۴۵)، و مسلم: کتاب صلاة المسافرین و قصرها، باب الترغیب فی الدعاء و الذکر فی آخر اللیل، حدیث شماره­ی (۷۵۸)].

 

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أريد أن أعرف منكم ثلث الليل الأخير -أي: وقته بالساعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يمكن تقدير ذلك بساعة محددة مُعيَّنة، ولكن يمكن لكل إنسان معرفته بحيث يقسم الليل من غروب الشمس إلى طلوع الفجر ثلاثة أقسام، فإذا مضى القسمان الأولان وهما: ثلثا الليل فإن هو الثلث الأخير. وقد ثبت في الصحيحين من حديث أبي هريرة رضي الله عنه:« ينزل ربنا تبارك وتعالى كل ليلة إلى السماء الدنيا حين يبقى ثلث الليل الآخر يقول: مَنْ يَدْعُونِي، فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ، مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ»، فينبغي للإنسان المؤمن أن يغتنم ولو جزءا يسيرًا من هذا الوقت، لعله يدرك هذا الفضل العظيم، لعله يدرك نفحة من نفحات المولى جل وعلا فيستجيب الله له ما دعا به.

نسأل الله التوفيق للجميع.

مطالب مرتبط:

(۲۴۸۱) خواندن نماز وتر در مسجد بهتر است یا در خانه؟

بهتر است همه­­ی نوافل درخانه خوانده شود مگر آنچه خواندنش در مسجد تشریع شده است....

ادامه مطلب …

(۲۴۸۳) آیا می‌توانم شفع و وتر را به بعد از قیام به تاخیر بیندازم؟

تهجد در شب یعنی نماز خواندن در آخر شب بعد از خواب، و سنت است که هرگاه انسان از خوابش بلند شد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر کرده و بگوید:...

ادامه مطلب …

(۲۵۰۱) حکم شروع نمودن قنوت با الحمدلله چیست؟

اشکالی ندارد که قنوت با حمد و ثنای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و صلوات وسلام بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شروع شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۱) کدام‌یک بهتر است، مداومت بر دعای قنوت در وتر یا عدم مداومت بر آن؟

نظرم این است که عدم مداومت بر آن بهتر است، زیرا ظاهر نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر این است که ایشان قنوت نمی‌‌خواند...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۵) آیا در رکعت آخر از نماز وتر فقط سوره‌‌ی اخلاص خوانده می‌‌‌‌شود؟

اگر بر خواندن سوره‌‌ی اخلاص اکتفا کند، کافی است و اگر برخی اوقات سوره‌‌ی فلق و ناس را نیز همراه آن بخواند، اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۲۵۲۴) حکم قنوت در نمازهای فرض

خواندن قنوت در نمازهای فرض از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جز در حالات مخصوص  وارد نشده ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه