(۲۴۸۴) سوال: حکم نماز وتر چیست؟ آیا واجب است دعای قنوت در آن خوانده شود؟ آیا اگر دعای قنوت خواند، بعد از اتمام دعا صورتش را با دستش مسح می­کند؟

جواب:

نماز وتر سنت مؤکده است، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می­فرماید: «اجعلوا آخر صلاتکم باللیل وترا»[۱](آخرین نمازتان در شب را وتر قرار دهید.) و وقت آن از نماز عشا -هر چند با نماز مغرب جمع تقدیم بسته شود- شروع شده و تا طلوع فجر تمام می­شود. اما آن را آخرین نمازش در شب قرار دهد. اگر از کسانی است که در آخر شب بیدار می­شود وتر را تا آخر شب به تاخیر بیاندازد و انتهای نماز تهجدش قرار دهد اما اگر از کسانی است که بیدار نمی­شود قبل از این که بخوابد وتر را بخواند زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ توصیه نمودند قبل از خواب وتر را بخواند.[۲] علما می­گویند: سبب آن این است ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ دراول شب برای حفظ احادیث پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شب بیداری می­نمود.

اما قنوت در وتر واجب نیست و برای انسان شایسته است که بر آن مداومت نداشته باشد بلکه برخی اوقات قنوت بخواند و برخی اوقات آن را ترک نماید.

اما کشیدن دست بر صورت بعد از دعا: برخی از علما به دلیل ضعف احادیثی که در این زمینه آمده می­گویند: بدعت است. مانند شیخ الاسلام ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله که می­گوید: دعا کننده هرگاه دعایش تمام شد، هر چند دستانش را بالا برده، صورتش را با دستانش مسح نمی­کند، زیرا احادیثی که در این زمینه وارد شده ضعیف است و احادیث صحیح وارد شده از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در دعایش این گونه است که هرگاه دستانش را در دعا بالا می­بردند آن را به صورتش مسح نمی­کردند.

برخی از علما می­گویند: مسح کردن سنت است، زیرا هرگاه احادیث ضعیف زیاد شود، یک‌دیگر را تقویت می­کنند. نظر من این است که مسح کردن سنت نیست اما هر کسی مسح کرد بر وی انکار نمی­شود و هر کسی ترک نمود نیز بر او انکار نمی­شود.

[۱] [تخریج آن گذشت.]

[۲] ترمذی: کتاب الوتر، باب ما جاء فی کراهیة النوم قبل الوتر، شماره­ی (۴۵۵).