جمعه 7 ربیع‌الثانی 1448
۲۷ شهریور ۱۴۰۵
18 سپتامبر 2026

(۲۴۷۵) منظور از نماز وتر چیست؟

(۲۴۷۵) سوال: منظور از نماز وتر چیست؟ آیا واجب است؟ کیفیت خواندن آن چگونه است؟

جواب: منظور از نماز وتر، نمازی است که به وسیله­ی آن نماز شب با یک یا سه یا هفت یا نه یا یازده رکعت به پایان می­رسد.

نماز وتر سنت مؤکده است تا جایی که برخی از علماء می­گویند نماز وتر واجب است و امام احمد رَحِمَهُ‌الله می­گوید: (کسی که نماز وتر را ترک نماید شخص بدی است و شایسته نیست که شهادتش قبول شود.)[۱] لذا شایسته­ی انسان مسلمان نیست که نماز وتر را ترک نماید و هرگاه از آن مقداری که برایش نوشته شده از نماز شب را خواند  آن را با یک یا سه یا پنج رکعت بر طبق نشاط و آمادگی­اش خاتمه دهد. صفت آن متفاوت است: اگر سه رکعت وتر خواند، می­تواند دو رکعت اول را جدا بخواند و سلام دهد و یک رکعت را جدا بخواند همچنین می­تواند هر سه رکعت را با یک سلام و یک تشهد بخواند. اگر پنج رکعت وتر خواند همه را با یک سلام و یک تشهد می­خواند. همچنین اگر با هفت رکعت وتر خواند و اگر با نه رکعت وتر خواند، در رکعت هشتم برای تشهد می­نشیند و سلام نمی­دهد سپس برای رکعت نهم بلند می­شود و تشهد می­خواند و سلام می­دهد. و  اگر خواست با یازده رکعت وتر بخواند، دو رکعت دو رکعت می­خواند و در پایان یک رکعت وتر می­­خواند.

وقت نماز وتر از بعد از نماز عشاء شروع می­شود. هرگاه نماز عشاء و سنت بعدیه­ی آن را خواند -هر چند با نماز مغرب جمع تقدیم بخواند- وقت نماز وتر تا طلوع فجر داخل می­شود . اگر فجر طلوع نمود و کسی وتر نخواند ، در روز وتر نمی­خواند، اما وترش را به صورت شفع(جفت) می­خواند ، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هرگاه خواب یا درد بر ایشان غلبه می­کرد و نماز وتر را نخوانده بودند، در روز دوازده رکعت می­خواند­. این چکیده­ی نماز وتر بود.


[۱] بدائع الفوائد اثر ابن قیم (۴/۱۱۱)، المغنی اثر ابن قدامه(۲/۱۳۳-۱۳۴)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما المقصود بصلاة الوتر ؟ وهل هي واجبة؟ وكيف يؤديها المسلم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صلاة الوتر المقصود بها ختم صلاة الليل بركعة، أو بثلاث، أو بخمس، أو سبع، أو تسع، أو إحدى عشرة.

فالوتر سنة مؤكدة، حتى إن بعض العلماء يقول بوجوبه، والإمام أحمد رحمه الله قال: «من ترك الوتر فهو رجل سوء، لا ينبغي أن تقبل له شهادة»، فلا ينبغي للمسلم أن يَدَعَ صلاة الوتر، إذا انتهى مما كتب له من صلاة الليل فليصل ركعة، أو ثلاثا، أو خمسا كما يكون نشاطه، إلا أن صفته تختلف: فإذا أوتر بثلاث، فإن شاء سلم في الركعتين الأوليين وأفرد الثالثة، وإن شاء جمعها – أي: جمع الثلاثة جميعًا بتسليم واحد-، وتشهد واحد، فإن أوتر بخمس جمع الجميع بتسليم واحد وتشهد واحد ، وكذلك إذا أوتر بالسبع، وإن أوتر بالتسع فإنه يصلي ثمانيا، ويجلس في الثامنة ويتشهد ولا يُسَلِّمُ، ثم يقوم فيصلي التاسعة يتشهد ويسلم، وإن أوتر بإحدى عشرة صلى ركعتين ركعتين وأوتر بواحدة.

ووقت الوتر من بعد صلاة العشاء، إذا صَلَّى العشاء وسنتها الراتبة – ولو مجموعة إلى المغرب جمع تقديم – فإنه يدخل وقت الوتر إلى طلوع الفجر، وإذا طلع الفجر والإنسان لم يوتر فإنه لا يوتر في النهار، ولكن يقضي وتره شفعا، فإن النبي صلى الله عليه وسلم كان إذا غالبه نوم، أو وجع ولم يصل من الليل صلى من النهار ثنتي عشرة ركعة، هذا هو خلاصة الوتر.

مطالب مرتبط:

(۲۵۳۱) حکم بلند گریستن در دعای قنوت نماز وتر

بر انسان لازم است صدایش را زمانی که همراه او گروهی باشند، پایین بیاورد تا ایجاد تشویش نکند....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۶) وقت سحر کی شروع می‌شود؟

وقت سحر در آخر شب است. اما محاسبه نمودن یک سوم آخر شب بدین صورت است که شب را از غروب خورشید تا طلوع فجر به سه قسمت تقسیم نموده و دو سوم اول آن را حذف می­کنیم و آنچه باقی ماند، یک سوم آخر شب است...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۹) قنوت در هنگام نوازل (حوادث) فقط در نماز مشخصی خوانده می‌شود یا در همه‌‌ی نمازها خوانده‌ می‌شود؟

خواندن قنوت در هنگام نوازل در تمام نمازها مشروع است همان طور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است و خاص نماز صبح و مغرب نیست همان طور که خاص شب یا روز معینی از هفته نیست بلکه به نسبت تمام روزهای هفته و در تمام نمازها عمومیت دارد....

ادامه مطلب …

(۲۴۹۶) حکم زیادت بر دعای وتر که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده چیست؟

هیچ اشکالی در زیادت بر آنچه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پیرامون قنوت وتر وارد شده نیست...

ادامه مطلب …

(۲۵۱۷) آیا جایز است شفع و وتر را در غیر از نماز تراویح با جماعت خواند؟

شفع و تر و تهجد نیز برخی اوقات - نه همیشه - جایز است با جماعت خوانده شود...

ادامه مطلب …

(۲۵۰۶) حکم خواندن نماز شب بعد از وتر

کسی که می‌‌ترسد بلند نشود در اول شب وترش را بخواند تا اینکه وتر از او فوت نشود..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه