(۲۴۵۰) سوال: حکم کسی که نماز عشا را سه رکعت بخواند سپس سلام دهد و کمی صحبت کند یا کمی راه برود سپس به یاد آورد که سه رکعت خوانده است، چیست؟ آیا نماز را اعاده کند؟ یا برگردد و ادامه‌ی نماز را بخواند سپس سجده‌ی سهو کند؟

جواب:

بر او واجب است که نماز را کامل کند همانطور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حدیثی که عِمران بن الحُصَیْن رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت می‌کند انجام داده است: «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الْعَصْرَ، فَسَلَّمَ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ، ثُمَّ دَخَلَ مَنْزِلَهُ، فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ : الْخِرْبَاقُ، وَكَانَ فِي يَدَيْهِ طُولٌ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَذَكَرَ لَهُ صَنِيعَهُ، وَخَرَجَ غَضْبَانَ يَجُرُّ رِدَاءَهُ حَتَّى انْتَهَى إِلَى النَّاسِ، فَقَالَ : ” أَصَدَقَ هَذَا ؟ ” قَالُوا : نَعَمْ، فَصَلَّى رَكْعَةً، ثُمَّ سَلَّمَ، ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ»[۱]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نماز عصر خواند و در رکمت سوم سلام داد و به منزلش داخل شد؛ مردی به نام خرباق که دارای دستان درازی بود برخاست و گفت: ای رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سپس ماجرا را به عرض ایشان رساند. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خشمگین بیرون آمد و ردایش را بر زمین می‌کشید تا این که به مردم رسید سپس فرمود: «آیا وی راست می‌گوید؟» گفتند: بله، پس یک رکعت نماز خواند و سپس سلام داد. بعد دو بار سجده کرد و سپس سلام داد): سپس سلام می‌دهد همانطور که رسول الله انجام داد و ایشان فرموده است: «صلوا كما رأيتموني أصلي»[۲]: (نماز بخوانید همانطور که می‌بینید من نماز می‌خوانم).

[۱] رواه مسلم (۵۷۴).

[۲] رواه البخاري (٦٣١) و مسلم (٦٧٤).