(۲۴۴۵) سوال: شخصی در رکوع رکعت اول به امام ملحق می‌شود و هنگامی که امام سلام می‌دهد او به گمان این که یک رکعت را نرسیده است بلند می‌شود اما هنگامی که بلند می‌شود به یاد می‌آورد که او همه‌ی رکعات را رسیده است پس در این حالت چه کند؟ و شخص دیگری نیز همین مسئله برای آن پیش آمده است اما هنگامی که به یاد آورده است که همه‌ی رکعات را خوانده است رکعت پنجم را تکمیل می‌کند و بعد از سجده‌ی سهو سلام می‌دهد پس حکم آن چیست؟ و همچنین اگر از روی فراموشی رکعت پنجم را تکمیل کند و به یاد نیاورد مگر بعد از تمام شدن نماز، حکم آن چیست؟

جواب:

برای انسان اگر مأموم باشد همانطور که در سوال می‌باشد و غیر مأموم باشد اگر برای رکعت زیادی در نمازش بلند شد هر زمانی که به یاد آورد بر گردد حتی اگر در رکوه باشد بشیند یا اگر از رکوع بالا آمده بود نیز بشیند یا اگر در هنگامی که به یا آورد در قیام قبل از رکوع بود، می‌نشیند حتی اگر شروع به قرائت کرده بود.

بر همین مبنا در جواب سوال اول می‌گوییم: شخصی که رکوع را با امام دریافت سپس بعد بلند شد به گمان اینکه این رکعت را درک نکرده است سپس به یاد می‌آورد پس بر او واجب است که بشیند و سلام دهد چون چیزی از نمازش فوت نشده است و در این حالت ممکن است امام سجده‌ی سهو او را متحمل شود چون او مسبوق نیست و هنگامی که مأموم مسبوق نباشد سهوش را امام متحمل می‌شود.

اما سوال دوم: کسی که برای رکعت اضافی بلند شده سپس به یاد آورده است اما باز هم ادامه داده و بعد از سلام نماز سجده‌ی سهو کرده است، می‌گوییم: اگر این کار را از روی عمد کرده است نمازش باطل است زیرا از روی عمد چیزی به نماز زیاد کرده است و اگر از روی عمد نبوده است بلکه گمان کرده وقتی که بلند شده باید آن رکعت را کامل کند نمازش صحیح است و بر او واجب نیست که نمازش را اعاده کند.

و اما سوال سوم: به یاد نیاورد که یک رکعت را اضافه کرده مگر در تشهد پس این آن‌طور که سوال کننده ذکر کردند تشهد‌ش را تمام می‌کند و بعد از سلام دو سجده‌ی‌ سهو را به جا می‌آورد و نمازش تمام می‌شود.