شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۴۵۷) وظیفه مأموم در صورت ترک رکعت توسط امام در نماز جماعت

(۲۴۵۷) سوال: هنگامی که امام سهوا رکعتی را ترک کند و یکی از نماز‌گزاران بگوید: سبحان الله و این را چندین بار تکرار کند و او کاملا مطمئن است که امام رکعتی را ترک کرده است، در این صورت چه چیزی بر مأموم واجب است؟ آیا هنگامی که امام سلام داد، سلام داده شود؟ یا رکعتی که مطمئن است امام آن را فراموش کرده است بخواند؟ یا سلام دهد و همراه امام در این مورد مناقشه کند؟ و اگر حرف او را قبول نکرد آیا بعد از آن که با مناقشه کرد آن رکعتی که فراموش کرده است را بخواند؟ و چگونه آن را به جا آورد؟

جواب:

اگر مأموم یقین دارد که امامش نماز را ناقص خواندن و تسبیح گفته اما برنگشت در این حالت واجب است که از او جدا شود.

و مسئله‌ای برای سوال کننده پیش آمده: امام برای تشهد آخر نشسته و سلام داده و مأموم برای این تسبیح گفته ولی امام بلند نشد بنابراین مأموم باید بلند شود و از امام شود و همراه او نشیند و یک رکعت را بخواند و هنگامی که رکعتش را خواند دیگر چیزی بر گردن او نیست و در این حالت جایز نیست که از امام تبعیت کند زیرا او معتقد است که نماز امام به سبب نخواندن یک رکعت باطل است با وجود این که نماز امام که خودش فکر می‌کند درست خوانده نمازش صحیح است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیشتر از طاقت کسی چیزی بر او تکلیف نمی‌کند و طاقت امام آن‌چیزی است که به آن معتقد است و طاقت مأموم نیز آن‌چیزی است که به آن معتقد می‌باشد و برای انسان لازم نیست چیزی را که دیگران معتقد هستند (و آنها معتقد هستند که او اشتباه می‌کند) بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا سها الإمام وذلك بأنه ترك ركعة، وقال أحد المصلين سبحان الله، وكرر ذلك لعدة مرات، وهو متأكد تمام التأكد من أن الإمام قد ترك ركعة، فماذا يجب على المأموم ؟ هل يُسَلِّمُ إِذا سَلَّمَ الإمام؟ أم يقوم بإتيان هذه الركعة التي هو متأكد من أن الإمام قد نسيها؟ أو يُسَلِّمُ ويتناقش مع الإمام في ذلك؟ وإذا لم يجبه في ذلك فهل يأتي بهذه الركعة التي نسيها الإمام بعد النقاش معه فيها؟ وما صفة الإتيان بها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا تيقن المأموم أن إمامه قد نقص، وسَبَّحَ به ولم يرجع، فإن الواجب عليه مفارقته في هذه الحال.

وفي المسألة التي عرضها السائل وهي أن الإمام جلس ليتشهد التشهد الأخير ويُسَلَّم، فسبح به هذا المأموم فلم يقم، فإن على المأموم أن يفارقه ويقوم، ولا يجلس معه، ثم يأتي بركعته، فإذا أتى بركعته فلا شيء عليه، ولا يجوز أن يتابع الإمام في هذه الحال؛ لأنه صار يعتقد أن صلاة الإمام باطلة بسسبب نقصانه الركعة، ومع ذلك فصلاة الإمام إذا كان الإمام يعتقد أنه على صواب فصلاته صحيحة؛ لأن الله تعالى لا يكلف نفسا إلا وسعها، ووسع الإمام ما يعتقده، ووسْعُ المأموم ما يعتقده ولا يُلزم الإنسان أن يأخذ بما يعتقده غيره مما يراه خطا.

مطالب مرتبط:

(۲۴۶۰) حکم نماز افرادی که دو رکعت آخر را نرسیده‌اند و سجده‌ی سهو را پس از نماز انجام نمی‌دهند

کم نماز این دو صحیح است و نمازشان باطل نیست نزد کسی که می‌گوید: اتباع از امام در سجده‌ی سهو بعد از سلام لازم است و همچنین نزد کسانی که می‌گویند: لازم نیست، نمازشان باطل نیست زیرا که آن دو جاهل بوده و جاهل نیز از ترک آنچه بر او واجب است معذور می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۲۴۶۹) حکم نماز در صورت شک در تعداد رکعات

ماز شما صحیح است زیرا که این را از روی جهل انجام داده است....

ادامه مطلب …

(۲۴۷۲) حکم نماز در صورت شک در قرائت فاتحه و فراموشی سجده‌ی سهو

اگر این نماز‌گزار بسیار شک می‌کند یعنی دائما شک دارد این شک او اعتبار ندارد و آن را رها کند به طوری که اصلا بر قلب او وارد نشده است ....

ادامه مطلب …

(۲۴۱۸) حکم سجده‌ی سهو در نماز فرض و نفل

آنچه موجب سجده‌ی سهو می‌شود و محل آن در نماز فرض و نفل یکی است....

ادامه مطلب …

(۲۴۳۱) حکم نماز در صورت یادآوری سهو پس از دو رکعت

اگر نداند که سجده‌ای را ترک کرده است مگر بعد از سلام نماز، اگر زیاد نگذشته است یک رکعت می‌خواند سپس سجده‌ی را به جا می‌آورد و سلام می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۲۴۵۱) حکم شک در تعداد سجده‌ها هنگام نماز

اگر این حالت بسیار رخ می‌دهد اعتباری ندارد یعنی اگر این شک همیشه برایش رخ می‌دهد اعتباری ندارد و آن‌چیزی را بگیرد که اول در قلبش می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه