چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۲۴۷۱) حکم نماز مأموم در صورت اضافه شدن رکعت توسط امام و فوت یک رکعت از مأموم

(۲۴۷۱) سوال: همراه مردم نماز مغرب خواندم و امام یک رکعت زیاد خواند با وجود این که یک از من فوت شده بود لذا من سه رکعت خواندم، آیا یک رکعت دیگر بخوانم؟

جواب:

اهل علم از این مسئله رکعت زائده تعبیر می‌کنند، آیا آن برای مسبوق حساب می‌شود؟ بین اهل علم در این مورد اختلاف است و قول راجح این می‌باشد که حساب می‌شود، مثلا: اگر در رکعت دوم نماز مغرب به امام رسیدی و امام فراموش کرد و چهار رکعت خواند بنابراین همراه او سلام نماز را می‌دهی زیرا سه رکعت خواندی و وقتی معتقد هستی که آن رکعت چهارم است نمی‌توانی بلند شوی و رکعت چهارم را بخوانی در صورتی که می‌دانی رکعت چهارم است و زیرا این زیادت کردن به نماز از روی عمد و قصد است و امام برای رکعت چهارم معذور است چون که فراموش کرده است اما تو اگر چهار رکعت خواندی معذور نیستی.

و اگر کسی بگوید: این چیزی که ذکر کردید مخالف این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌باشد: «ما ادركتم فصلوا، وما فاتكم فأتموا»[۱]: (هرآنچه را  یافتید نماز بخوانید و آنچه را نیافتید نیز کامل کنید): می‌گوییم: مخالفتی ندارد زیرا قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «و ما فاتكم فأتموا» : (و آنچه را نیافتید نیز کامل کنید): دلالت می‌دهد که این مرد نمازش را تمام نکرده است و الان نمازش را تمام کرده و سه رکعت خوانده است و بعد از اینکه رکعاتی که باید می‌خواند را خوانده است دیگر چه را باید تمام کند؟

در این صورت می‌گوییم: قول راجح این است آن رکعت زائد برای او حساب می‌شود و هنگامی به امام در رکعت دوم رسیده و امام نیز یک رکعت به نماز خود افزوده است پس همراه امام سلام می‌دهد و نمازش تمام شده است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: صليت مع أناس المغرب، فزاد الإمام ركعة مع العلم أني قد فاتتني ركعة، وقد أصبحت صليت ثلاث ركعات، فهل أصلي ركعة أخرى؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذه المسألة يعبر عنها أهل العلم بالركعة الزائدة، هل يعتد بها المسبوق أو لا؟ وفيها خلاف بين العلماء، والقول الراجح أن المسبوق يُعتد بها، وأنها تُحْسَبُ له، فمثلا: إذا دخلت مع الإمام في صلاة المغرب في الركعة الثانية ونسي وزاد ،رابعة، فإنك تُسَلَّمُ معه؛ لأنك أنت صليت ثلاثا، ولا يمكن أن تقوم فتصلى رابعة وأنت معتقد أنها رابعة، عالما بأنها رابعة؛ لأن هذا زيادة في الصلاة عمدا ،وقصدًا، فالإمام معذور بزيادته الرابعة لأنه ناس، أما أنت إذا زدت الرابعة فإنك لست بمعذور.

فإن قال قائل: إن ما ذكرتموه يخالف قول النبي صلى الله عليه وسلم: «ما أدركتم فَصَلُّوا، وما فاتكم فأتموا». قلنا: لا مخالفة؛ لأن قول النبي صلى الله عليه وسلم: «ما فاتكم فأتموا»، يدل على أن هذا الرجل لم تتم صلاته، وهو الآن قد تمت صلاته وصلى ثلاثا، فأي شيء يتمه بعد أن أتم الركعات المطلوبة منه؟

إذا نقول: إن القول الراجح أن المأموم يعتد بالركعة الزائدة، فإذا دخل مع الإمام في الركعة الثانية وزاد الإمام في صلاته فإنه يسلم مع الإمام؛ لأن صلاته انتهت.

مطالب مرتبط:

(۲۴۲۵) سجود سهو چه زمانی که قبل از سلام و چه زمانی بعد از سلام است؟

سجود سهو در نماز در دو موضع بعد از سلام است:...

ادامه مطلب …

(۲۴۵۶) حکم سجده‌ی سهو مأمومین در صورت تأخیر و فوت برخی رکعات نماز

امام را بعد از سلام در سجود تبیعت نمی‌کنند چون معذور می‌باشند و در متابعت امام باید قبل از سجود همراه او سلام اول را نیز بدهند....

ادامه مطلب …

(۲۴۴۰) حکم نماز در صورت ترک یک رکعت به دلیل جهل یا فراموشی

(۲۴۴۰) سوال: اگر کسی یک رکعت از نماز را از روی جهل یا فراموشی نخواند و بلافاصله بعد از سلام از مسجد خارج شود اما وقتی زیادی نمی‌گذرد که برمی‌گردد، آیا الان یک رکعت بخواند و سجده‌ی سهو بکند یا نماز را از اول بخواند؟ جواب: اگر وقت زیادی نگذشته است و زمانی که به […]

ادامه مطلب …

(۲۴۴۲) حکم تکرار نماز به دلیل شک مداوم در رکعات

این شک‌های که بر تو و بر بسیاری از مردم وارد می‌شود وهم و وسوسه‌های شیطان است که به قلب کسی که الله را عبادت می‌کند می‌اندازد تا عبادتش را فاسد کند

ادامه مطلب …

(۲۴۳۸) حکم کسی که فاتحه از روی فراموشی ترک کند

کسی که فاتحه را در رکعتی ترک کند رکنی از نماز را ترک کرده است چون قرائت فاتحه رکنی از ارکان نماز است و نماز بدون آن صحیح نیست....

ادامه مطلب …

(۲۴۶۵) حکم نماز در صورت فراموشی سجده‌ی سهو توسط امام و تأثیر آن بر نماز مأموم

اگر این را بعد از آن که سلام نماز را دادی، گفتی نمازت باطل نیست اما اگر آن را قبل از سلام گفتی، کلام در نماز، آن را باطل می‌کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه