شنبه 5 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
20 ژوئن 2026

(۲۳۳۲) اختلاف در قرائت اوراد: جهری یا سری؟

(۲۳۳۲) سوال: امام در نزد ما اوراد را بعد از نماز با نماز‌گزاران بلند می‌خواند ولی بعضی از نماز‌گزاران بلافاصله بلند می‌شدند و سنت را می‌خوانند و هنگامی که امام این را دید به ما گفت: قرائت اوراد با صدای بلند برای نماز‌گزاران تشویش ایجاد می‌کند و چون رسول فرموده است: قرائت کننده بر نمازگزار تشویش ایجاد نکند، از قرائت این اوراد منع کرد و به ما گفت: هر کسی خودش آن را به صورت سری بخواند ولی بعد از این بین امام و مأمومین خلاف بزرگی پیش آمد و در مسجد از جانب نماز‌گزاران بی‌نظمی ظاهر شد و از امام خواستند که دوباره اوراد را به صورت جهری بخوانند ولی امام بر سری خواندن آن اصرار دارد، پس صحیح در این‌باره چیست؟ عمل امام یا مأمومین؟

جواب:

عمل امام به قرائت اوراد بعد از سلام نماز بدعت است و عمل امام به قرائت اوراد بعد از سلام نماز بدعت است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را به جهر نخوانده است ولی اذکار بعد نماز را به جهر خوانده است عبدالله بن عباس رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ می‌فرماید: «كان الناس في عهد النبي يجهرون بالذكر بعد الصلاة على عهد النبي»، و قال: «ما كنا نعرف انقضاء صلاة رسول الله إلا بالتكبير»[۱] (مردم در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اذکار بعد از نماز را به صورت جهر می‌گفتند) و گفت: (ما تمام شدن نماز را نمی‌فهمیدیم مگر با تکبیر) یعنی با تکبیری که همراه ذکر است زیرا ذکر شامل: سبحان الله، الحمدلله و الله اکبر می‌باشد ولی اوراد و دعاها را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم جهری نمی‌خواند.

و همچنین بلافاصله بعد از تمام شدن نماز راتبه خواندن، خلاف سنت است و سنت بعد از نماز این است که انسان مشغول اذکار وارده در سنت شود سپس از سنت است که بین فریضه و نافله فاصله اندازد زیرا که مردم امر شده‌اند که نمازی را با نمازی نخوانند مگر این که از آن خارج شوند یا صحبت کنند ( وصل نکنند).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كان الإمام عندنا يقرأ الأوراد بعد كل صلاة مع المصلين، ولكن بعض المصلين يقومون مباشرة ويُصَلُّون السُّنَّة، وعندما رأى ذلك الإمام قال لنا: إن قراءة الأوراد جهرا فيها تشويش على المصلين؛ لقول الرسول صلى الله عليه وعلى آله وسلم: ( لا يشوش القارئ على المصلي)، وامتنع عن قراءة هذه الأوراد، وقال لنا: اقرؤوها سِرًّا كل واحد على حدة، ولكن بعد ذلك حصل خلاف كبير بين الإمام والمأمومين، وظهرت الفوضى في المسجد من قِبَلِ المصلين وطالبوا الإمام بإعادة قراءة الأوراد جهرا، ولكن الإمام أصر على الإسرار بها، فما هو الصحيح ؟ عمل الإمام أم عمل المأمومين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: عمل الإمام – وهو : قراءته الأوراد جهرا بعد السلام- بدعة، فإن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم لم يكن يجهر بها، ولكنه – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- كان يجهر بالأذكار بعد الصلاة، قال عبد الله بن عباس رضي الله عنهما: «كان الناس في عهد النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم يجهرون بالذكر بعد الصلاة على عهد النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم»، وقال: «ما كنا نعرف انقضاء صلاة رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – إلا بالتكبير» ، أي: بالتكبير الذي يكون مع الذِّكْرِ؛ لأن الذكر مشتمل على قول سبحان الله، والحمد لله، والله أكبر، وأما الأوراد والأدعية فلم يكن صلى الله عليه وعلى آله وسلم يجهر بها.

وأما صلاة المأمومين الراتبة بعد انقضاء الصلاة فورًا فهذا أيضًا خلاف السنة، إذ إن السُّنَّة بعد الصلاة أن يشتغل الإنسان بالأذكار الواردة عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، ثم إنه من السنة أن يفصل الإنسان بين الفريضة والنافلة فإن الناس كانوا يؤمرون ألا يصلوا صلاة بصلاة حتى يخرجوا أو يتكلموا.

مطالب مرتبط:

(۲۳۳۸) دعا کردن با بالا بردن دست بعد از نماز جایز است یا خير؟

نصوص قرآن و سنت یک‌دیگر را تفسیر می‌کنند پس هنگامی که کلمه‌ی «دبر الصلاة» آمد نظر کردیم: اگر پشت نماز به دعا مقید شده است مراد آخر نماز و قبل از سلام است و اگر به ذکر مقید شده مراد بعد از سلام است....

ادامه مطلب …

(۲۳۳۵) حکم مسح صورت بعد از نمازهای فرض و سنت

مسح صورت با دو دست بعد از دعا در مورد مستحب بودن آن بین علما اختلاف است بعضی گفتند مستحب است و بعضی نیز گفته‌اند بدعت است....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۶) یا تسبیح پس از نماز باید در همان مکان نماز خوانده شود؟

شرط نیست که اذکار بعد از نمازها در همان مکان باشد...

ادامه مطلب …

(۲۳۱۸) بعد از این که نماز فرض تمام شد آیا نماز سنت را بخوانم یا تسبیح؟

افضل این است که انسان آنچه از اذکار برای مشروع شده را بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۳۳۴) حکم شرع در مورد خواندن نماز پشت امامی با ذکر صلوات خاص

اگر این را در نماز می‌خواند چیزی که برای من ظاهر گشت نماز او باطل است چون که این دعا نزدیک است که شرک باشد...

ادامه مطلب …

(۲۳۲۱) دلیل خواندن آیه الکرسی بعد از هر نماز فرض

حدیثی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است که می‌فرماید: «من قرأ آية الكرسي دبر كل صلاة لم يمنعه من دخول الجنة إلا الموت»[1] ( کسی که بعد از هر نماز آیه الکرسی را بخواند چیزی او را از وارد شدن به بهشت منع نمی‌کند مگر مرگ)...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه