پنج‌شنبه 30 رمضان 1447
۲۸ اسفند ۱۴۰۴
19 مارس 2026

(۲۳۱۶) یا تسبیح پس از نماز باید در همان مکان نماز خوانده شود؟

(۲۳۱۶) سوال: آیا تسبیح بعد از نماز در همان مکانی که شخص در آنجا نماز خوانده است باید باشد؟ چون من زنی هستم که ازدواج کرده‌ام و فرزندانی دارم و نمی‌توانم بشینم تا این تسبیحاتم را تکمیل کنم پس من در حین این که بلند می‌شوم و به امور افراد خانواده می‌رسم آن را کامل می‌کنم؟

جواب:

شرط نیست که اذکار بعد از نمازها در همان مکان باشد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَإِذَا قَضَیۡتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱذۡكُرُوا۟ ٱللَّهَ قِیَـٰمࣰا وَقُعُودࣰا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمۡۚ} [سوره النساء: ۱۰۳] (پس چون نماز را به پایان رساندید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ایستاده، و نشسته و بر پهلوی خویش (خوابیده) یاد کنید) و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد نماز جمعه می‌فرماید: {فَإِذَا قُضِیَتِ ٱلصَّلَوٰةُ فَٱنتَشِرُوا۟ فِی ٱلۡأَرۡضِ وَٱبۡتَغُوا۟ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَٱذۡكُرُوا۟ ٱللَّهَ كَثِیرࣰا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ} [سوره الجمعة: ۱۰] (پس هنگامی‌که نماز پایان یافت، (برای کسب رزق و روزی) در زمین پراکنده شوید، و از فضل الله طلب کنید، و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید) مهم‌ترین چیزی که باید آن را مراعات کنید حاضر بودن قلبتان هنگام ذکر است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل التسبيح بعد الصلاة يجب أن يكون في نفس المكان الذي يصلي فيه الشخص ؟ لأني امرأة متزوجة ولي أولاد، فلا أستطيع أن أجلس حتى أكمل التسبيح، فأكمله وأنا أقوم بشأن أفراد أسرتي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يشترط في الذكر خلف الصلوات أن يكون في المكان، قال الله -عز وجل-: ﴿ فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَوَةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قيما وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِكُمْ ﴾ [النساء: ۱۰۳] ، وقال -عز وجل- في صلاة الجمعة: ﴿ فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَوةُ فَأَنتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴾ [الجمعة: ١٠ ]، لكن أهم ما يجب أن تُرَاعِيهُ أن يكون قلبها حاضرًا عند الذكر.

مطالب مرتبط:

(۲۳۳۶) آیا بالا بردن دستان در دعا بعد از نماز فرض جایز است؟

از آداب و اسباب اجابت دعا این است که انسان دستانش را هنگام دعا بلند کند ولی شایسته است که بداند بالا کردن دست در هنگام دعا دارای اقسام است: ....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۵) تفاوت اذکار پس از نمازهای پنج‌گانه

در همه‌ی آنها مساوی است مگر نماز فجر و مغرب که از بقیه متمایز می‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۳۳۸) دعا کردن با بالا بردن دست بعد از نماز جایز است یا خير؟

نصوص قرآن و سنت یک‌دیگر را تفسیر می‌کنند پس هنگامی که کلمه‌ی «دبر الصلاة» آمد نظر کردیم: اگر پشت نماز به دعا مقید شده است مراد آخر نماز و قبل از سلام است و اگر به ذکر مقید شده مراد بعد از سلام است....

ادامه مطلب …

(۲۳۲۳) صحت حدیث ذکر «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ» پس از استغفار

این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است هنگامی که سلام نماز را می‌داد از الله طلب آمرزش می‌کرد پس می‌گفت: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»...

ادامه مطلب …

(۲۳۳۲) اختلاف در قرائت اوراد: جهری یا سری؟

سول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را به جهر نخوانده است ولی اذکار بعد نماز را به جهر خوانده است...

ادامه مطلب …

(۲۳۱۴) اذکار و دعاهای پس از نماز

اذکاری برای بعد از نماز وارد شده است متنوع است و انسان هر کدام از آن را بخواند کفایتش می‌کند زیرا عباداتی که به صورت متنوع برای انسان مشروع گشته است انسان بر آن وجوهی که وارد شده است انجام می‌دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه