دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۳۲۳) صحت حدیث ذکر «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ» پس از استغفار

(۲۳۲۳) سوال: آیا این قول از رسول الله که بعد از سه بار استغفر الله گفته می‌شود: «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ» (بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش) ثابت است؟

جواب:

این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است هنگامی که سلام نماز را می‌داد از الله طلب آمرزش می‌کرد پس می‌گفت: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ» (از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش) و وجه آن این است که در نماز انسان تقصیر و کوتاهی وجود دارد پس آن را با استغفار پایان می‌دهد و همچنین اللهم أنت السلام یعنی مانند این است بگویی: بار اللهی تو سلامی و سلام از توست پس در نمازم سلامتی قرار ده و اجر و ثواب آن را برای من تمام بگردان.

پس این دو نوع ذکر از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»[۱] (از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل ثبت عن الرسول صلى الله عليه وسلم قول: «اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام» بعد الاستغفار ثلاثا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا ثابت عن الرسول -عليه الصلاة والسلام- أنه كان إذا سلم استغفر الله فقال: «أستغفر الله أستغفر الله أستغفر الله»، ثم يقول: «اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام» ووجه ذلك أن الإنسان مهما كان لا بد أن يكون في صلاته تقصير يتمم بالاستغفار، وأيضًا: اللهم أنت السلام يعني كأنك تقول: اللهم أنت السلام ومنك السلام، فيا رب سلم لي صلاتي وأتميم أجرها وثوابها.

فهذان النوعان من الذكر ثابتان عن رسول الله صلى الله عليه وسلم: «أستغفر الله أستغفر الله أستغفر الله اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام».

مطالب مرتبط:

(۲۳۳۹) وقت بلند کردن دستان برای دعا در نماز

آخر نماز قبل از نماز و دستانت را بالا نبر لذا ظاهر سنت این است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دستانش را در دعای نماز جز در قنوت بالا نبرده است...

ادامه مطلب …

(۲۳۲۸) ذکر ده‌گانه پس از نماز مغرب و صبح

این از سنت نمی‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از سلام دادنش رو به قبله نمی‌نشست مگر به اندازه‌ی گفتن: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۹) حکم استغفار بعد از نماز

فقط در مورد نمازهای فرض است زیرا کسانی که همراه رسول الله نماز شب را خواندند ذکر نکردند که بعد از پایان نماز این اذکار را بخوانده باشند....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۸) بعد از این که نماز فرض تمام شد آیا نماز سنت را بخوانم یا تسبیح؟

افضل این است که انسان آنچه از اذکار برای مشروع شده را بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۶) یا تسبیح پس از نماز باید در همان مکان نماز خوانده شود؟

شرط نیست که اذکار بعد از نمازها در همان مکان باشد...

ادامه مطلب …

(۲۳۲۲) حکم حدیث خواندن آیه الکرسی بعد از نماز

در مورد صحت این حدیث اختلاف وجود دارد که بعضی از اهل علم آن را حسن دانسته‌اند و عمل به آن خوب پنداشه‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه