شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۲۳۲۳) صحت حدیث ذکر «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ» پس از استغفار

(۲۳۲۳) سوال: آیا این قول از رسول الله که بعد از سه بار استغفر الله گفته می‌شود: «اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ» (بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش) ثابت است؟

جواب:

این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است هنگامی که سلام نماز را می‌داد از الله طلب آمرزش می‌کرد پس می‌گفت: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ» (از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش) و وجه آن این است که در نماز انسان تقصیر و کوتاهی وجود دارد پس آن را با استغفار پایان می‌دهد و همچنین اللهم أنت السلام یعنی مانند این است بگویی: بار اللهی تو سلامی و سلام از توست پس در نمازم سلامتی قرار ده و اجر و ثواب آن را برای من تمام بگردان.

پس این دو نوع ذکر از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است: «أستغفر الله، أستغفر الله، أستغفر الله اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ، تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»[۱] (از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، از الله طلب آمرزش می‌کنم، بار الهی! تو سلامی و سلام (پاکی، آرامش، صلح) از توست، خجسته‌ای ای صاحب بزرگی و بخشش).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل ثبت عن الرسول صلى الله عليه وسلم قول: «اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام» بعد الاستغفار ثلاثا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا ثابت عن الرسول -عليه الصلاة والسلام- أنه كان إذا سلم استغفر الله فقال: «أستغفر الله أستغفر الله أستغفر الله»، ثم يقول: «اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام» ووجه ذلك أن الإنسان مهما كان لا بد أن يكون في صلاته تقصير يتمم بالاستغفار، وأيضًا: اللهم أنت السلام يعني كأنك تقول: اللهم أنت السلام ومنك السلام، فيا رب سلم لي صلاتي وأتميم أجرها وثوابها.

فهذان النوعان من الذكر ثابتان عن رسول الله صلى الله عليه وسلم: «أستغفر الله أستغفر الله أستغفر الله اللهم أنت السلام ومنك السلام، تباركت يا ذا الجلال والإكرام».

مطالب مرتبط:

(۲۳۲۶) آیا عدد اذکار به ۳۳ محدود شده است؟

اذکار بعد از نماز انواعی دارد: نوع اول: این که انسان بگوید: ۱۰ بار سبحان الله، ۱۰ بار الحمدلله و ۱۰ بار الله اکبر. نوع دوم: این که بگوید: ۳۳ سبحان الله، ۳۳ الحمدلله و ۳۴ بار الله اکبر. نوع سوم: این که بگوید: سبحان الله، والحمدلله و لا اله إلا الله و الله اکبر را ۳۳ بار بگوید سپس برای بار صدم این را بگوید: لا اله إلا الله وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد و هو علی کل شیء قدیر....

ادامه مطلب …

(۲۳۳۲) اختلاف در قرائت اوراد: جهری یا سری؟

سول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را به جهر نخوانده است ولی اذکار بعد نماز را به جهر خوانده است...

ادامه مطلب …

(۲۳۱۵) تفاوت اذکار پس از نمازهای پنج‌گانه

در همه‌ی آنها مساوی است مگر نماز فجر و مغرب که از بقیه متمایز می‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۳۳۰) افعال و اقوال سنت بعد از نماز عشا

اذکاری که در سنت آمده است را می‌خواند که از آنها: ۳۳بار سبحان الله، ۳۳بار الحمدلله و ۳۴ بار الله اکبر گفتن است.....

ادامه مطلب …

(۲۳۱۶) یا تسبیح پس از نماز باید در همان مکان نماز خوانده شود؟

شرط نیست که اذکار بعد از نمازها در همان مکان باشد...

ادامه مطلب …

(۲۳۲۲) حکم حدیث خواندن آیه الکرسی بعد از نماز

در مورد صحت این حدیث اختلاف وجود دارد که بعضی از اهل علم آن را حسن دانسته‌اند و عمل به آن خوب پنداشه‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه