(۲۲۲۶) سوال: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از قرائت قرآن در رکوع و سجود نهی کرده است پس آیا جایز است که بعضی از دعاهای وارد در قرآن را در رکوع و سجود خوانده شود؟ مخصوصا اگر آن دعاها جامع باشد مثل: ربنا آتنا فی الدنیا حسنة و فی الآخرة حسنة و قنا عذاب النار؟

جواب:

بله رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «وَإِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَاكِعًا أَوْ سَاجِدًا»[۱] (من از قرآن خواندن در حالت رکوع و سجود نهی شده‌ام) و نگفته است: از دعا کردن با قرآن، پس اگر انسان با دعای قرآن دعا کند حرجی بر او نیست مانند آیه‌ای که سوال کننده ذکر کرد: {رَبَّنَاۤ ءَاتِنَا فِی ٱلدُّنۡیَا حَسَنَةࣰ وَفِی ٱلۡـَٔاخِرَةِ حَسَنَةࣰ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ} [سوره البقرة: ۲۰۱] (پروردگارا! به ما در دنیا نیکی عطا کن، و در آخرت (نیز) نیکی (عطا فرما) و ما را از عذاب آتش نگه دار) و مانند قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {رَبَّنَا لَا تُزِغۡ قُلُوبَنَا بَعۡدَ إِذۡ هَدَیۡتَنَا وَهَبۡ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحۡمَةًۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡوَهَّابُ} [سوره آل عمران: ۸] (می‌گویند: پروردگارا! دل‌های ما را، بعد از آنکه ما را هدایت کردی (از راه حق) منحرف مگردان، و از سوی خود، رحمتی بر ما ببخش براستی که تو بخشنده‌ای) ولی اگر قصدش از آن قرائت قرآن باشد مانند این که فاتحه یا کافرون یا مانند آن را بخواند پس این داخل در نهی است و نظیر آن شخص است که جنب شده است و کسی که جنب شده باشد قرآن نمی‌خواند تا این که غسل کند ولی دعا کردن با قرآن اشکالی ندارد و مثلا اگر شخص جنب شده بگوید: بسم الله الرحمن الرحیم و قصدش بسمله باشد و نه قرائت قرآن مشکلی ندارد و اگر بگوید :رَبَّنَا لَا تُزِغۡ قُلُوبَنَا بَعۡدَ إِذۡ هَدَیۡتَنَا وَهَبۡ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحۡمَةًۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡوَهَّابُ، مادامی که قصدش دعا باشد مشکلی ندارد.

[۱] رواه مسلم (۴۷۹).