چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۲۲۲۴) نماز گزار در هنگام رکوع به کجا نگاه کند؟

(۲۲۲۴) سوال: نماز گزار در هنگام رکوع به کجا نگاه کند؟ و  آیا واجب است که در هنگام نشستن بین دو سجده و تشهد کمرش را راست کند؟

جواب:

اکثر علما می‌گویند که نمازگزار در حالت قیام، رکوع و سجده به موضع سجده نگاه می‌کند و اما در حالت تشهد و نشستن بین دو سجده به موضع اشاره‌اش یعنی با انگشتش که اشاره می‌کند و انسان در دعا با انگشتش اشاره می‌کند هنگامی دعا کردن در حالی که برای تشهد نشسته است یا نشستن بین دو سجده، هنگام دعا کردن که انگشتش را بالا می‌برد پس به آن نگاه می‌کند و در غیر این صورت به موضع سجودش نگاه می‌کند.

و بعضی از اهل علم می‌گویند: به روبه رو نگاه می‌کند .

و بعضی دیگر می‌گویند: در هنگام قیام به روبه رو نگاه می‌کند و در هنگام رکوع به دو قدمش نگاه می‌کند.

و همه‌ی این اقوال دلیلی برای آن نمی‌دانم مگر نگاه کردن به موضع سجود یا نگاه کردن به موضع اشاره در تشهد و نشستن بین دو سجده.

و بعضی از اهل علم ذکر کرده‌اند که در مسجدالحرام به سوی کعبه نگاه می‌شود و این نیز دلیلی ندارد و صحیح نیست زیرا علاقه‌ای بین نماز و کعبه نیست و نگاه کردن به کعبه سبب تشویش ذهن می‌شود و چه بسا ذهن انسان به آن پارچه‌ها و آنچه روی آن نوشته شده است و طواف کنندگان مشغول شود  و برای همین می‌گوییم مستحب بودن نگاه کردن به سوی کعبه در حال نماز صحیح نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أين ينظر المصلي أثناء ركوعه؟ وهل يجب عليه أن يقيم الصلب أثناء الجلوس بين السجدتين والتشهد؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أكثر العلماء على أن المصلي ينظر إلى موضع السجود في حال القيام وفي حال الركوع، وفي حال السجود معروف أن نظره إلى الأرض، أما في حال التشهد والجلوس بين السجدتين فإنه ينظر إلى موضع إشارته، أي: إلى إصبعه حين يشير به، والإنسان يشير بإصبعه في الدعاء كلما دعا وهو جالس للتشهدين، أو الجلوس بين السجدتين، كلما دعا رفع إصبعه فينظر إلى الإصبع، وما عدا ذلك فينظر إلى موضع سجوده.

وقال بعض أهل العلم: ينظر إلى تلقاء وجهه.

وقال آخرون ينظر إلى تلقاء وجهه، وعند الركوع ينظر إلى قدميه.

وكل هذه أقوال لا أعلم لها دليلا إلا النظر لموضع السجود، أو موضع الإشارة في التشهد والجلوس بين السجدتين.

وذكر بعض أهل العلم أنه إذا كان في المسجد الحرام ينظر إلى الكعبة، وهذا لا دليل عليه ولا صحة له، لأنه لا علاقة بين الصلاة والكعبة، ثم النظر إلى الكعبة يؤدي إلى أن يَشْرُدَ ذهنه، وربما يفكر في كسوتها من الكتابات، وربما ينظر إلى الطائفين فيتشوش ذهنه لهذا نقول: لا صحة لاستحباب النظر إلى الكعبة حال الصلاة.

مطالب مرتبط:

(۲۲۳۱) دعاها و اذکاری که در رکوع و سجود نماز تهجد گفته می‌شود

از دعاهای وارده در رکوع و سجود این است که بگوید: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}[2] (پروردگارا تو پاک و منزهی و تو را ستایش می‌کنم، بارالهی مرا ببخشای)...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۷) حکم دعا در رکوع در اثنای نماز

دعا کردن در رکوع با آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است مشکلی ندارد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رکوع و سجودش بسیار این دعا را می‌گفتند: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}

ادامه مطلب …

(۲۲۳۳) اذکار مناسب برای رکوع، سجود و نشستن بین دو سجده در نماز تهجد و قیام رمضان

در رکوع پس زیاد تعظیم الله را می‌کند و سبحان ربی العظیم و مانند آن را که دلالت بر تعظیم الله می‌دهند زیاد تکرار می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۳۶) حکم و صحت اذکار پس از رکوع و سجود در نماز

برای انسان جایز است که در نمازش هر دعای را که بخواهد بکند ولی شایسته است که در سجده بسیار دعا کند زیرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان امر کرده است...

ادامه مطلب …

(۲۲۲۹) حکم خواندن آیات قرآن در رکوع یا سجود از روی فراموشی

کسی که فراموشی کند چیزی بر او نیست زیرا تمام محظورات در عبادت اگر انسان آن را از روی فراموشی یا جهل یا اجبار انجام دهد چیزی بر او نیست.....

ادامه مطلب …

(۲۲۲۶) حکم خواندن دعاهای قرآنی در رکوع و سجود نماز

اگر انسان با دعای قرآن دعا کند حرجی بر او نیست

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه