یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۲۲۱۸) حکم قرائت آیه‌ای از سوره دیگر در خلال نماز

(۲۲۱۸) سوال: در یکی از نماز های جماعت یکی از مردم برایشان امامت می‌کند و سوره‌ای را بعد از فاتحه می‌خواند و قبل از این که سوره را تمام کند آیه‌ای را در سوره‌ی دیگر غیر از سوره‌ی اولی می‌خواند و سوره‌ی اولی را کامل می‌کند آیا این جایز است؟ یا نمازش باطل است؟ و آیا او دچار وهم است؟ مرا نصیحت کنید جزاکم الله عنی خیرا.

جواب:

قبل از جواب به این سوال دوست دارم دوست دارم واضح کنم که اگر این اسم به طور صحیح نوشته شده است واجب است که این اسم تغییر کند یا به عبدالحمید یا عبد المحمود یا مانند آن از اسماء الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و اما عبد حمود جایز نمی‌باشد برای این که ابن حزم می‌گوید: بر حرام بودن هر اسم معبد به غیر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حرام اتفاق است.[۱]

اما جواب سوال پس می‌گوییم: قطعا قرآن بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ترتیب کلمات و آیات نازل شده است یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که به موضع آیات اشاره می‌کند و ترتیب آیات توقیفی است و برای همین بر این مرد حرام است که آیات را مخلوط بخواند و آیه‌ای را قبل از آیه شروع کند یا آیات دیگر را وارد آیه بعدیش بکند زیرا که این مخالف نظم قرآن است ولی اگر این از روی فراموشی واقع شد و آیه‌ای از سوره‌ای دیگر بین آیات سوره‌ای دیگر آورد حرجی بر او نیست.

و ظاهر این است که این امامی که برای آن قوم امامت می‌داده است و آیه‌ای را بین آیه‌ها سوره‌ دیگر قرار داده است از روی فراموشی بوده است و برای همین نمازش صحیح است و همچنین نماز کسانی که پشت ایشان نماز خوانند.


[۱] مراتب الإجماع (ص۱۵۴)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في إحدى الجماعات كان أحد الناس يؤم الناس، وقرأ سورة بعد الفاتحة، وقبل أن يُتِمَّ السورة تحول إلى آية في سورة أخرى غير السورة الأولى، وأكمل السورة الأولى، فهل هذا جائز؟ وهل بطلت صلاته؟ وهل هو واهم؟ انصحوني جزاكم الله عني خيرا.

فأجاب رحمه الله تعالى: قبل الجواب على هذا السؤال أحب أن أبينَ أنه إذا كانت الكتابة للاسم صحيحة فإن هذه التسمية يجب تغييرها، إما إلى عبد الحميد، أو عبد المحمود، أو ما أشبه ذلك من أسماء الله تبارك وتعالى-، وأما عبد حمود فهذا لا يجوز ، لقول ابن حزم رحمه الله: «اتفقوا على تحريم كل اسم معبد لغير الله»، وهذا إذا قلت: عبد حمود فهو معبد لغير الله.

أما الجواب على السؤال فنقول: إن هذا القرآن نزل على النبي صلى الله عليه وسلم مَرَتَّباً بكلماته ومرتبا بآياته، بمعنى: أن النبي صلى الله عليه وسلم هو الذي يشير إلى موضع الآية من الآية الأخرى، فترتيب الآيات توقيفي، ولهذا يحرم على الرجل أن يُنكس الآيات فيبدأ بآية قبل آية، أو أن يدخل آيات أخرى بين آياتٍ ثانية، لأن ذلك يخالف نظم القرآن الكريم، لكن إن وقع منه على وجه النسيان – بأن قرأ آيةً من سورة بين آيتين من سورة آخرى نسيانا – فإنه لا حرج عليه.

والظاهر أن الإمام الذي قرأ بهؤلاء القوم وأدخل آية بين آيتين من سورة أخرى فعل ذلك نسيانا، وعلى هذا فصلاته صحيحة، وصلاة من خلفه صحيحة أيضًا.

مطالب مرتبط:

(۲۲۰۲) حکم قرائت قرآن به ترتیب در نمازهای فجر و عشاء برای حفظ قرآن و رعایت سنت

نظر من بر این نمی‌باشد زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و همچنین اصحابش چنین چیزی وارد نشده است....

ادامه مطلب …

(۲۱۹۳) حکم صحت نماز جماعت با قرائت جهری در نماز ظهر

شایسته است که نصیحت شود و سنت به او رسانده شود و آن این است که جهر خوانده نمی‌شود ولی حتی اگر جهری خواند نمازش صحیح است و نماز کسانی که در پشت او نماز می‌خوانند نیز صحیح است....

ادامه مطلب …

(۲۱۸۶) حکم ادا کردن نماز جهری به صورت سری

جایز می‌باشد زیرا واجب قرائت فاتحه می‌باشد که واقع شده است ولی افضل جهری خواندن نماز جهری و سری خواندن نماز سری می‌باشد ....

ادامه مطلب …

(۲۲۱۳) حکم خواندن فاتحه و اذکار با صدای بلند در نماز جماعت

برای مأموم جایز نیست که قرائت و دعا طوری جهری بخواند که بر اطرافیانش تشویش ایجاد کند...

ادامه مطلب …

(۲۱۸۹) حکم بلند خواندن پس از ملحق شدن مأموم

اگر شخصی نماز را به‌تنهایی شروع کند سپس فرد یا افرادی به او ملحق شوند، اشکالی ندارد که نیت امامت برای آنان کند و اگر نیت امامت کند، باید مانند امام رفتار کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۱۴) حکم دنبال کردن قرائت امام با مصحف در نماز تروایح

مشروع این است که مأموم به خاطر قرائت امامش ساکت باشد چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن امر کرده است و اگر با نگاه به مصحف امامش را دنبال می‌کند و او را از ساکت ماندن بازنمی‌دارد مشکلی ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه