دوشنبه 10 ذیقعده 1447
۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
27 آوریل 2026

(۲۰۷۰) حکم قطع نماز برای جلوگیری از سرقت اموال در هنگام نماز جماعت

(۲۰۷۰) سوال: روزی نماز می‌خواندم که همراهم کیفی داشتم که در آن مبلغی از مال در آن بود و آن جلوی خود گذاشتم چون که در جیبم جا نمی‌شد و در اثنای نماز یکی از کسانی که نفس ضعیفی داشت آن را برداشت و با سرعت فرار کرد و من نتوانستم که نماز را قطع کنم تا آن را بگیرم. او را ترک کردم که فرار کند تا اجر نماز جماعت را داشته باشم آیا این عمل من صحیح است یا بر من واجب است که نمازم را قطع کنم و او را بگیرم حتی اگر مال کمی باشد؟

جواب:

در این حالت جواب این است که اگر نماز نفل است که بدون شک برای تو قطع کردنش جایز است برای این که از مالت محافظت کنی و اما اگر نماز فرض می‌باشد همچنین جایز است برای حفظ مالت از این ظالم متجاوز نمازت را قطع کنی و اگر در این حالت نماز را قطع کردی اجر جماعت برای تو می‌باشد زیرا با داشتن عذر نمازت را قطع کردی سپس این ظالم را از این ظلم و دشمنی نجات دهدی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «انصر أخاك ظالماً أو مظلوماً»[۱] (برادر ظالم و مظلومت را یاری کن) و بیان نمود که یاری ظالم این است که از ظلمش منع کنی و اگر این کار را بکنی اولی می‌باشد پس مهم این است که قطع کردن نماز فرض یا نافله در این حالت مشکلی ندارد زیرا که از مالت محافظت کردی و دیگری را از ظلم منع کردی.

سوال کننده: شیخ بزرگوار حتی اگر مال کمی باشد؟

جواب: بله حتی اگر مال کمی باشد زیرا که ضایع کردن مال است اگر ترکش کند و همچنین برای مثل این ظالم است که بار دیگر جسورتر می‌شود و به شخص دیگر تجاوز می‌کند.

سؤال کننده: در این مناسبت گفته شود که چه چیزهای و در چه حالاتی قطع کردن نماز جایز است؟

جواب: حالت‌هایی زیادی است که آز آن‌ها:

اگر نمازش را ادامه دهد ترس این می‌رود که به جانش ضرر برسد.

و ترس تلف شدن مالش برود.

و ترس تلف شخص بی‌گناه برود مثلا این که ببیند که می‌خواهند شخصی را بکشند یا به او تجاوز کنند یا می‌بیند که مار یا درنده یا مانند آن مقابل شخصی قرار دارد پس ر این حالت نمازش را برای نجات آن قطع می‌کند زیرا که نجات انسان بی‌گناه واجب است و اگر نماز را ادامه دهد آن می‌میرد و ادامه دادن نماز نیز واجب است ولی این امکان وجود دارد که بعد از نجات آن از هلاکت آن را درک کنی.


[۱] رواه البخاری (۲۴۴۳) و مسلم (۲۵۸۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنت ذات يوم أصلي وكان معي حقيبة فيها مبلغ من المال، فوضعتها أمامي، لأن جيبي لا يتسع لها، وأثناء الصلاة تقدم إليها أحد ضعاف النفوس وخطفها وهرب بها مسرعًا، ولم أستطع أن أقطع الصلاة للحاق به. فهل تركي له يأخذها ويهرب طمعا في أجر صلاة الجماعة عمل صحيح، أم أنه كان يجب علي أن أقطع الصلاة وألحق به، حتى لو كان المال قليلا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الجواب في هذه الحال: إن كانت الصلاة نفلا فلا شك في أنك يجوز لك قطعها ، لِتُحْرِزَ مالك، وأما إذا كانت فريضة فلك أيضًا أن تقطع الصلاة من أجل الحفاظ على مالك وإحرازه من هذا الظالم المعتدي، وإذا قطعتها في مثل هذا الحال فإن لك أجر صلاة الجماعة، لأنك لم تقطعها إلا لعذر، فلو أنك قطعتها لحميت مالك وحفظته لنفسك، ثم أنجيت هذا الرجل من هذا الظلم والعدوان، لقول النبي عليه الصلاة والسلام: انصر أخاك ظالما أو مظلومًا» ()، وبيَّن أن نصر الظالم أن تمنعه من الظلم، لو أنك فعلت هذا لكان أولى بك. فالمهم أن قطع صلاة الفريضة أو النافلة في مثل هذه الحال لا بأس به، لأنك تحرز مالك، وتمنع غيرك من الظلم.

فضيلة الشيخ: حتى لو كان المال قليلا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم ولو كان المال قليلا، لأن فيه إضاعة للمال لو تركته، وفيه أيضًا إغراء لمثل هذا الظالم أن يعتدي مرة أخرى على غيرك.

فضيلة الشيخ بهذه المناسبة ما هي الأشياء أو الحالات التي يجوز قطع الصلاة لها أو من أجلها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحالات كثيرة، منها:

أن يخاف الضرر على نفسه إذا استمر في صلاته.

ومنها: أن يخاف تلف ماله.

ومنها: أن يخاف تلف معصوم مثل: أن يشاهد شخصا يعتدي على – إنسان ليقتله، أو لينتهك حرمته، أو يرى حية مقبلة على أحد، أو سبعا أو ما أشبه ذلك – ففي هذه الحال يقطع الصلاة لإنقاذ المعصوم، لأن إنقاذ المعصوم واجب، ويفوت إذا استمر في صلاته، أما الصلاة فإن الاستمرار فيها واجب، ولكنه يمكنه تداركها بعد أن ينقذ هذا المعصوم من هذه الهلكة.

مطالب مرتبط:

(۲۰۶۲) حکم تغییر نیت فریضه به نافله

تغییر فریضه به نافله حداقل مکروه است مگر که برای غرض صحیح باشد و ممکن است حرام باشد اگر که قصد قطع این فریضه را داشته باشد.....

ادامه مطلب …

(۲۰۶۸) حکم نماز بدون نیت پشت امام همراه جماعت

آیا چنین چیزی امکان دارد رخ بدهد؟! کسی که به سوی مسجد می‌آید و داخل آن شد و در صف ایستاد و برای نماز تکبیر گفت پس حتما او نیت دخول به جماعت را کرده است.....

ادامه مطلب …

(۲۰۶۵) حکم اقتدا به جماعت نماز تراویح با نیت نماز عشاء

بله جایز است که با نیت فرض با ایشان نماز بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۰۴۴) حکم کسی که با نیت نماز فجر، با جماعت نماز خسوف بخواند

زمانی که فهمید پس باید از امام جدا شود و نماز را تنهایی تکمیل کند....

ادامه مطلب …

(۲۰۵۷) توضیحی در مورد انصراف امام در خلال نماز جماعت به دلیل شرعی

اگر امام در اثنای نماز بی وضو شد پس بر او واجب است که نماز را رها کند و برایش حلال نیست که با حالت بی‌وضویی نماز را تمام کند و بعضی از مردم در این امر خجالت می‌کشند و باقی می‌مانند و نماز را ادامه می‌دهند و این بازی کردن با دین است....

ادامه مطلب …

(۲۰۵۲) جماعتی وارد مسجد می‌شوند و او را امام خود می‌کنند آیا این عمل صحیح است؟

بله این عمل صحیح است و این مرد که اول مأموم بود، امام شد و هنگامی که نمازش پایان یافت و آن کسانی که وارد نماز شدند نمازشان را اگر بعد از رکعت اول را درک نموده‌اند تکمیل می‌کنند.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه