(۲۰۶۹) سوال: زمانی شخصی که کنارم در نماز ایستاده است آروغ می‌زند و بویی آن مرا اذیت می‌کند پس آیا من حق دارم که نماز را ترک کنم چون احساس استفراغ به خاطر آن به من دست می‌دهد؟

جواب:

معلوم است غالبا آروغ ادامه پیدا نمی‌کند و یک بار رخ می‌دهد مگر این که مریض باشد که مکرر انجام دهد و باور دارم که یک بار به این حد نمی‌رسد که انسان به استفراغ برسد و اگر تکرار می‌کند و  اذیتت می‌کند اشکالی ندارد که از او فاصله بگیری و در کنار شخص دیگری بایستی تا این که از آن شخص دور باشی.

و همچنین شخصی کنار نماز خواند که بویی بدی از او می‌آید  نتوانستی که آن را تحمل کنی پس کنار شخص دیگر بایست.

و در این مناسبت دوست دارم که بگویم: هر انسانی که از او بوی بدی می‌آید که مردم را اذیت می‌کند برای او حلال نیست به مسجد بیاید و مردم را اذیت کند و دلیل قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد کسی است که سیر یا پیاز خورده‌ است می‌باشد: «لا یقربن مساجدنا}»[۱] (به مسجد ما نزدیک نشود)  و دلیل آن این است که ملائکه با آنچه بنی آدم اذیت می‌شود، اذیت می‌شود و این حدیث دلالت می‌دهد که هر کسی که بوی بدی از او می‌آید به مسجد در وقت نماز و غیر آن نزدیک نشود زیرا که در وقت نماز ملائکه و بنی آدم اذیت می‌شود و در وقت غیر نماز ملایکه اذیت می‌شود و معلوم است که اذیت مؤمنین حرام است چون که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَٱلَّذِینَ یُؤۡذُونَ ٱلۡمُؤۡمِنِینَ وَٱلۡمُؤۡمِنَـٰتِ بِغَیۡرِ مَا ٱكۡتَسَبُوا۟ فَقَدِ ٱحۡتَمَلُوا۟ بُهۡتَـٰنࣰا وَإِثۡمࣰا مُّبِینࣰا} [سوره اﻷحزاب: ۵۸] (و کسانی‌که مردان مؤمن و زنان مؤمن را بی هیچ گناهی‌که مرتکب شده باشند؛ آزار می‌دهند، به راستی (بار) بهتان و گناه آشکاری را به دوش کشیده‌اند)

بعضی از مردم پیاز و سیر می‌خورند و می‌آیند و بوی آن از دور نیز احساس می‌شود پس وارد مسجد می‌شوند و همراه مردم نماز می‌خوانند و مردم بسیار اذیت می‌کنند و این حرام است و حلال نیست.

و اگر کسی بگوید: آیا جایز است که کسی پیاز و چیزهایی که بویی بدی دارد و در شرع مباح است را بخورد با وجود این که مستلزم ترک مسجد است؟ جواب ما این است: اگر خوردنش برای ترک مسجد باشد حرام است و اگر به خاطر این غرض نمی‌خورد بلکه برای اشتهایی که دارد یا برای منفعتش یا مانند آن می‌خورد حرجی نیست که بخورد هرچند که سبب ترک کردن مسجد شود.

و نظیر آن مردی است که در رمضان سفر می‌کند و سفرش ضروری نیست با وجود این که با سفر رفتنش فطر کردن مباح می‌شود پس آیا می‌گوییم: سفر حرام است چون سبب مباح کردن فطر می‌شود؟ نه این گونه نمی‌گوییم بلکه می‌گوییم سفر کرد و افطار کرد مگر این که به این قصد سفر کند که روزه‌ را بخورد پس در این حالت افطار کردنش حرام است هرچند مسافر باشد بله اهل علم می‌گویند: سفر و افطار کردنش حرام است زیرا که سفر برای غرضی حرام انجام داده است پس چیزی که برای غرضی حرام باشد حرام است.

[۱] رواه البخاری (۸۵۳) و مسلم (۵۶۱).