چهارشنبه 22 رمضان 1447
۲۰ اسفند ۱۴۰۴
11 مارس 2026

(۲۰۶۷) حکم نیت انفرادی در صورت ناتوانی از متابعت امام در نماز جماعت

(۲۰۶۷) سوال: هنگامی که امام نماز را به سرعتی می‌خواند که نمی‌توانم متابعت کنم به گونه‌ای هنوز رکوع نکرده‌ام او سجده کرده است آیا جایز است نیت انفرادی کنم تا نماز را با آرامش بخوانم یا از امام تبعیت کنم؟

جواب:

اگر برای شما امکان متابعت وجود ندارد مگر با نقض طمأنینه در نماز پس واجب است که نمازت را انفرادی بخوانی و از او متابعت نکنی چون که جمع کردن بین طمأنینه و متابعت از این امام محال است و هیچ راهی برای صحت نماز وجود ندارد مگر این که نماز را به صورت انفرادی تکمیل کنی و دلیل این: معاذ رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نماز عشاء را می‌خواند سپس به سوی قومش می‌رفت و برای ایشان نماز می‌داد و در شبی تکبیر گفت و سوره‌ی بقره را آغاز کرد و یکی از نمازگزاران نمازش را به صورت انفرادی ادامه داد و زمانی که این خبر به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رسید به معاذ رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ گفت: «أفتان أنت يا معاذ»[۱] (ای معاذ آیا تو فتنه‌گری؟ ) سپس او را به قرائت {سَبِّحِ ٱسۡمَ رَبِّكَ ٱلۡأَعۡلَى} [سوره اﻷعلى: ۱] و غاشیه و مانند آن راهنمایی کرد.

پس اگر مأموم می‌تواند به دلیل طولانی بودن نماز به صورت  انفرادی بخواند پس کوتاه خواندن امام که امکان با طمأنینه خواندن نماز با او وجود ندارد از باب اولی جایز است که به صورت انفرادی بخواند.

پس جواب این است: اگر متابعت امام به دلیل سرعت خواندنش این امکان را به شما نمی‌دهد که با طمأنینه نماز بخواند پس نیت انفرادی کن چ نماز را با طمأنینه به پایان برسان.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا صلى الإمام وأسرع سرعة بحيث لا أستطيع المتابعة، بحيث لا أركع إلا إذا سجد، فهل أنوي الانفراد وأطمئن في صلاتي، ولو تقدم عني؟ أم أتابع الإمام؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إذا كان لا يمكنك متابعة الإمام إلا بنقص الطمأنينة فالواجب عليك أن تنوي الانفراد وأن لا تتابعه، لأن الجمع بين الطمأنينة ومتابعة هذا الإمام مستحيل، ولا سبيل إلى صحة الصلاة إلا بأن ينوي المأموم الانفراد ويكمل لنفسه. ودليل ذلك: أن معاذ بن جبل رضي الله عنه كان يصلي مع النبي صلى الله عليه وسلم صلاة العشاء، ثم يذهب إلى قومه فيصلي بهم تلك الصلاة، فلما كانت ذات ليلة كَبَّرَ وشرع في سورة البقرة، فانفرد عنه أحد المصلين وصلى وحده، فلما بلغ ذلك النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال لمعاذ: «أفتان أنت يا معاذه»؟ ثم أرشده إلى أن يقرأ بـ  ﴿سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى﴾ [الأعلى: ١]، والغاشية وما أشبه ذلك. فإذا كان المأموم يجوز له أن ينفرد من أجل تطويل الإمام، فجواز انفراده من أجل تخفيف الإمام التخفيف الذي لا يمكن معه الطمأنينة من باب أولى.

وعلى هذا فيكون الجواب إذا كان لا يمكنك متابعة الإمام لكونه مسرعًا فتنوي الانفراد، وتتم لنفسك صلاة بطمأنينة.

مطالب مرتبط:

(۲۰۴۴) حکم کسی که با نیت نماز فجر، با جماعت نماز خسوف بخواند

زمانی که فهمید پس باید از امام جدا شود و نماز را تنهایی تکمیل کند....

ادامه مطلب …

(۲۰۳۹) حکم جاری نمودن نیت بر زبان

این قول صحیح نیست تکلم به نیت در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و عهد سلف صالح معروف نبوده است و آن‌چیزی است که مردم به وجود آورده‌اند که دلیلی نیز برای آن وجود ندارد زیرا که محل نیت قلب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۲۰۶۲) حکم تغییر نیت فریضه به نافله

تغییر فریضه به نافله حداقل مکروه است مگر که برای غرض صحیح باشد و ممکن است حرام باشد اگر که قصد قطع این فریضه را داشته باشد.....

ادامه مطلب …

(۲۰۵۹) حکم انتقال نیت انسان در نماز، از انفراد به امامت

اصل بر جواز است تا زمانی که دلیل آن را منع کند.....

ادامه مطلب …

(۲۰۶۹) حکم ترک نماز به دلیل اذیت ناشی از بوی ناخوشایند در جماعت

اگر نتوانستی که آن را تحمل کنی پس کنار شخص دیگر بایست.....

ادامه مطلب …

(۲۰۶۸) حکم نماز بدون نیت پشت امام همراه جماعت

آیا چنین چیزی امکان دارد رخ بدهد؟! کسی که به سوی مسجد می‌آید و داخل آن شد و در صف ایستاد و برای نماز تکبیر گفت پس حتما او نیت دخول به جماعت را کرده است.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه