(۲۰۶۴) سوال: هنگامی که نماز جمع است و بعضی با تأخیر حاضر می‌شوند و نیتشان با نیت امام فرق است پس آیا نمازشان صحیح است؟ آیا نماز عصر از ایشان ساقط می‌شود اگر جمع کرده‌اند با نماز ظهر؟

جواب:

هنگامی که نماز جمع بود و بعضی با تأخیر آمدند و ایشان در نماز دوم بودند پس با ایشان با نیتشان وارد نماز شوند یعنی نیت کسانی که حاضر شدند پس اگر جماعت دارند نماز عشاء را می‌خوانند و ایشان با نیت مغرب وارد نماز شدند پس اگر از رکعت اول با ایشان همراه شدند زمانی که امام برای رکعت چهارم بلند شد نیت مفارقت می‌کنند و سلام می‌دهند سپس هرآنچه از نماز باقی مانده است را از نماز عشاء می‌خوانند و همچنین در مورد نماز عصر گفته می‌شود اگر آمدند و جماعت نماز عصر را می‌خواند و ایشان نماز ظهر را نخوانده بودند پس با نیت ظهر با ایشان نماز بخوانند و طبق قول راجح اختلاف نیت اشکالی در نماز وارد نمی‌کند زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إنما جعل الإمام لیؤتم به فلا تختلفوا علیه فإذا کبر فکبروا، ولا تکبروا حتی یکبر»[۱] (امام برای این قرار داده شده است که از او پیروی شود پس بر آن اختلاف نکنید هنگامی که تکبیر گفت تکبیر بگویید و تکبیر را تا او نگفته است نگویید) و با این قول تفسیرش می‌کند: «فإذا کبر فکبروا، واذا رکع فارکعوا» (پس هنگامی که تکبیر گفت پس تکبیر بگویید و هنگامی که رکوع کرد رکوع کنید) تا آخر حدیث یعنی در افعال و متابعت اختلاف نکنید و مراد اختلاف در نیت نیست وگرنه می‌گفت: {فلا تختلفوا عنه} پس اختلاف بر چیزی به معنی اختلاف در ظاهر افعال است.

[۱] رواه البخاری (۳۷۸) و مسلم (۴۱۱).