سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۱۸۷۳) حکم اختلافات موذنین در بیان طلوع فجر ماه رمضان

(۱۸۷۳) سوال: در ماه رمضان بین امامان مساجد در بیان طلوع فجر اختلاف است با وجود این که در این مساجد تقویم اذان که از علمای فلکیین و معتمدین وزارت اوقاف و ارشاد تنظیم شده است ولی برخی امامان از این تقویم پیروی نمی‌کنند و فقط در مورد نماز فجر اینگونه است و ۱۵ دقیقه از تقویم دیرتر اذان می‌گویند برای این طلوع فجر را به خاطر اسباب زیر مشاهده نمی‌کنند: نور چراغ‌ها، نصیحت شما برای اینها چیست؟ و نظر شما در مورد علمای فلکیین چیست؟ جزاکم الله خیرا

جواب:

بدون شک علمای فلک در علم فلک علم دارند ولی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لَكُمۡۚ وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ حَتَّىٰ یَتَبَیَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَیۡطُ ٱلۡأَبۡیَضُ مِنَ ٱلۡخَیۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ} [سوره البقرة: ۱۸۷] (و بخورید و بیاشامید، تا رشتۀ سپید صبح از رشتۀ سیاه (شب) برای شما آشکار شود) مادامی که فجر آشکار نشده است انسان می‌تواند بخورد و بیاشامد ولی الان مشکل این است که در شهرها و روستاها برق وجود دارد و امکان درک طلوع فجر در ابتدای آن وجود ندارد برای این که نور وجود دارد پس احتیاط آن است که انسان از خوردن و نوشیدن بر اساس تقویم دست بکشد و اما برای نماز احتیاط می‌شود و عجله نمی‌شود و الحمد لله انتظار برای نماز تا دخول وقت محقق گردد تأخیر از اول وقت محسوب نمی‌شود.

پس احتیاط برای روزه این است براساس تقویم دست از خوردن کشید و برای نماز احتیاط این است که تأخیر شود تا فجر آشکار گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في شهر رمضان يتم الاختلاف بين أئمة المساجد في بيان طلوع الفجر، مع العلم بأنه يوجد بهذه المساجد تقويم للأذان من قبل علماء فلكيين ومعتمدين من قبل وزارة الأوقاف والإرشاد، ولكن بعض الأئمة لا يتبعون هذا التقويم، وخاصة في صلاة الفجر فقط، حيث يؤخرون الأذان بمعدل ما يزيد على ربع ساعة عن وقت التقويم، مع العلم بأنه لا يشاهد طلوع الفجر للأسباب التالية، وهي أنوار الكهرباء، فما نصيحتكم لمثل هؤلاء؟ وما هي وجهة نظركم في علماء الفلك مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا شك أن علماء الفلك عندهم علم في الفلك، ولكن الله عز وجل قال: ﴿ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ﴾ [البقرة: ۱۸۷] فما دام الفجر لم يتبين فإن للإنسان أن يأكل ويشرب، ولكن المشكلة الآن أن من كان في المدن أو القرى التي فيها الكهرباء لا يمكن أن يدرك طلوع الفجر من أول ما يطلع، لوجود الأضواء، فالاحتياط أن يمتنع الإنسان عن الأكل والشرب إذا حل وقت الفجر حسب التوقيت، أما الصلاة فيحتاط لها، بمعنى أنه لا يبادر بالصلاة، ينتظر، والحمد الله فانتظاره للصلاة من أجل أن يتحقق دخول الوقت لا يُعَدُّ تأخيرًا للصلاة عن أول وقتها.

فيكون الاحتياط من جهة الصوم أن تُمسك حسب التقويم، ومن جهة الصلاة الاحتياط أن تُؤَخِّر حتى يتبين لك الفجر.

مطالب مرتبط:

(۱۸۸۳) زمانی که مؤذن اذان می‌گوید آیا قرائت قرآنم را ادامه دهم ؟

هنگامی که مؤذن اذان گفت افضل این است که قرائت قرآن را  متوقف کنی و جواب اذان را بدهی زیرا که این ذکر خاص در وقت خاص است و قرائت قرآن در هر زمانی ممکن است...

ادامه مطلب …

(۱۸۶۵) حکم تکرار الفاظ اذان هنگام پخش از رادیو

اگر اذان به صورت مستقیم پخش می‌شود بله، کلمات اذان را تکرار بکن، و اگر به صورت ضبط شده است این کار را نکن زیرا که ضبط، اذان نیست...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۸) حکم رفع اذان در صورتی که مؤذن وضو ندارد

اذان آن صحیح است ولی افضل این است که وضو داشته باشد زیرا که اذان از ذکر الله می‌باشد و در همه‌ی ذکرهای الله افضل این است که انسان بر طهارت باشد...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۴) حکم استفاده ار شخص فاسق به عنوان موذن در مسجد

اگر این مؤذن را نصحیت کرده‌اند و نپذیرفته است پس بر آنها واجب است که به مسؤلین برسانند تا شخصی بهتر را جایگزین کنند زیرا که شایسته نیست چنین شخصی که مجاهر به گناهان خود است العیاذ بالله، مؤذنی باشند

ادامه مطلب …

(۱۸۷۰) حکم تغنی در اذان

اگر تغنی معنی را تغییر دهد جایز نیست و اگر معنی را تغییر ندهد مکروه است...

ادامه مطلب …

(۱۸۹۵) بیان بعضی از بدعت‌های موذنین

این قطعا قول مبتدعی است و برای مؤذن جایز نیست که بدعتی را به صورت عادت بگیرد و همچنین نباید بعضی اوقات نیز آن را بگوید زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین و صحابه‌ی هدایت یافته وارد نشده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه