چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۱۸۵۹) حکم خواندن نماز در مسجد بدون اذان

(۱۸۵۹) سوال: امام وارد مسجد شد و اذان داده نشده است و این امام نماز را اقامه کرد بدون اذان دادن. نظر شما در مورد این چیست؟

جواب:

اگر در آن بلد مؤذنینی وجود دارند که صدا را به همه جا می‌رسانند پس اذان فرض کفایه است و این فرض با اذان دیگران بجا آمده است و اگر امام نماز را بدون اذان اقامه کرد اشکالی ندارد.

و اگر در این بلد جز این مسجد دیگری نمی‌باشد که اذان داده شود پس باید اذان داده شود هرچند که از اول وقت آن گذشته باشد پس زمانی که حاضر شد اذان بدهد و نماز را اقامه کند.

و در این مناسب امامان و مؤذنین را نصیحت می‌کنم که در این امانت آنچه واجب است را ادا کنند و مؤذن اذان را به بهترین وجه در وقتش بگوید و در آن تأخیر نکند و کلمات اذان را آن طوری که شایسته است بجا آورد و همچنین برخی از امامان از تخلف می‌کنند گاهی با عذر و گاهی از روی سهل‌انگاری و اگر عذر دارد حتما کسی  برای نماز خواندن از جای او باشد تا که مردم منتظر نباشند برای نماز خواندن با آن و کسی را نایب کند که اهلیت امامت در قرائت و دین را داشته باشد.

اما اگر تخلفش از روی سهل انگاری است زیرا که برای پیک نیک یا مانند این به بیرون رفته است پس این غلط می‌باشد و خلاف امانت است پس به مسؤلین امر واگذار می‌شود تا آنچه مطلوب است را انجام دهند و در این امر سهل انگاری جایز نیست.

این نصحیت مهم به برادران امامان و مؤذنین می‌باشد، کسانی اولیٰ ترین مردم در تطبیق آنچه در وظیفه‌ای که بر عهده گرفته‌اند، هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دخل الإمام إلى المسجد ولم يؤذن للصلاة، فأقام هذا الإمام الصلاة وصلى بدون أذان، فما رأيكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان البلد فيه مؤذنون يسمعون في كل البلد، فالأذان فرض كفاية، وقد حصل الفرض بأذان الآخرين، فإذا دخل الإمام وأقام الصلاة بدون أذان فلا حرج.

وأما إذا لم يكن في البلد سوى هذا المسجد الذي يؤذن فيه فلا بد أن يُؤَذِّن وإن فات أول الوقت، فيؤذن متى حضر ويقيم الصلاة.

وإنني بهذه المناسبة أنصح إخواني المؤذنين والأئمة أن يلاحظوا الأمانة ويراعوها في أداء ما يجب عليهم، فيقوم المؤذن بالأذان على الوجه الأكمل فيُؤَذِّنَ في الوقت ولا يتأخر، ويقيم كلمات الأذان على ما ينبغي، كذلك بعض الأئمة يتخلف عن الصلاة، أحيانًا لعذر وأحيانًا تهاونا، فإن كان بعذر فلا بد أن يقيم من يصلي عنه، حتى لا يبقى الناس يتناظرون من يصلي بنا، ولينب عنه من هو أهل للإمامة في قراءته ودينه.

وأما إذا كان تخلفه تهاونا، لأنه خرج إلى البر لنزهة أو ما أشبه ذلك فهذا غلط، هذا خلاف الأمانة، فولاة الأمر أوكَلُوا إليه هذا العمل ليقوم به على الوجه المطلوب، فلا يجوز له أن يتهاون في هذا الأمر.

المهم هذه نصيحتي لإخواني الأئمة والمؤذنين الذين هم أولى الناس بأن يطبقوا ما يجب عليهم نحو الوظيفة.

مطالب مرتبط:

(۱۸۹۳) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبل و بعد اذان

صلوات قبل از اذان بر رسول الله مشروع نیست ولی تبعیت از مؤذن در هر وقت مشروع است و صلوات بر رسول الله بعد اذان مستحب است...

ادامه مطلب …

(۱۸۵۲) آیا گذاشتن دوست بر گوش‌ها هنگام اذان سنت است؟

بله بعضی از علما گفته‌اند که سنت می‌باشد زیرا گذاشتن انگشتان بر گوش در موقع اذان صدا را تقویت می‌کند و بلدتر بودن صدا برای مؤذن افضل است...

ادامه مطلب …

(۱۸۶۰)حکم جماعتی در مسجد که در بعضی از نماز‌ها به اذان مسجد دیگر اکتفا می‌کنند

جایز است هنگامی که صدای مؤذن را می‌شنوند هرچند که در همسایگی آنها نباشد اما در مسجدی همیشه در آن نماز جماعت برپا می‌شود و مؤذنی ندارد غیر معمول و غیر متعارف است...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۰) حکم نماز بدون اذان

(۱۸۴۰) سوال: بارک الله فیکم حکم نماز بدون اذان چیست؟ جواب: نماز با اذان ندادن باطل نمی‌شود زیرا که اذان دادن خارج از آن است اما اگر در بلدی می‌باشی و اهل آنجا اذان می‌گویند برای تو کفایت می‌کند و اگر خارج بلد می‌باشی پس برای خود و کسی که همراهت می‌باشد اذان بگو زیرا […]

ادامه مطلب …

(۱۸۸۲) اگر اصوات مؤذنین باهم تداخل داشته باشد، چگونه آن را تکرار کنم؟

اگر اصوات را خلط می‌کنی صوت اولی که می‌شنوی را تبعیت کن و همراه آن به پایان برسان و اگر اذان بعدی صوتش بلندتر بود و اذان اولی صدایش پایین‌تر بود پس همراه این شروع تا به پایان برسانی....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۷) حکم خروج از مسجد بعد از اذان

بله جایز است برای بیدار کردن ایشان برای نماز بعد از اذان از مسجد خارج شود و سپس برای نماز با جماعت برگردد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه