شنبه 23 ربیع‌الاول 1448
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
5 سپتامبر 2026

(۱۸۵۹) حکم خواندن نماز در مسجد بدون اذان

(۱۸۵۹) سوال: امام وارد مسجد شد و اذان داده نشده است و این امام نماز را اقامه کرد بدون اذان دادن. نظر شما در مورد این چیست؟

جواب:

اگر در آن بلد مؤذنینی وجود دارند که صدا را به همه جا می‌رسانند پس اذان فرض کفایه است و این فرض با اذان دیگران بجا آمده است و اگر امام نماز را بدون اذان اقامه کرد اشکالی ندارد.

و اگر در این بلد جز این مسجد دیگری نمی‌باشد که اذان داده شود پس باید اذان داده شود هرچند که از اول وقت آن گذشته باشد پس زمانی که حاضر شد اذان بدهد و نماز را اقامه کند.

و در این مناسب امامان و مؤذنین را نصیحت می‌کنم که در این امانت آنچه واجب است را ادا کنند و مؤذن اذان را به بهترین وجه در وقتش بگوید و در آن تأخیر نکند و کلمات اذان را آن طوری که شایسته است بجا آورد و همچنین برخی از امامان از تخلف می‌کنند گاهی با عذر و گاهی از روی سهل‌انگاری و اگر عذر دارد حتما کسی  برای نماز خواندن از جای او باشد تا که مردم منتظر نباشند برای نماز خواندن با آن و کسی را نایب کند که اهلیت امامت در قرائت و دین را داشته باشد.

اما اگر تخلفش از روی سهل انگاری است زیرا که برای پیک نیک یا مانند این به بیرون رفته است پس این غلط می‌باشد و خلاف امانت است پس به مسؤلین امر واگذار می‌شود تا آنچه مطلوب است را انجام دهند و در این امر سهل انگاری جایز نیست.

این نصحیت مهم به برادران امامان و مؤذنین می‌باشد، کسانی اولیٰ ترین مردم در تطبیق آنچه در وظیفه‌ای که بر عهده گرفته‌اند، هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دخل الإمام إلى المسجد ولم يؤذن للصلاة، فأقام هذا الإمام الصلاة وصلى بدون أذان، فما رأيكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان البلد فيه مؤذنون يسمعون في كل البلد، فالأذان فرض كفاية، وقد حصل الفرض بأذان الآخرين، فإذا دخل الإمام وأقام الصلاة بدون أذان فلا حرج.

وأما إذا لم يكن في البلد سوى هذا المسجد الذي يؤذن فيه فلا بد أن يُؤَذِّن وإن فات أول الوقت، فيؤذن متى حضر ويقيم الصلاة.

وإنني بهذه المناسبة أنصح إخواني المؤذنين والأئمة أن يلاحظوا الأمانة ويراعوها في أداء ما يجب عليهم، فيقوم المؤذن بالأذان على الوجه الأكمل فيُؤَذِّنَ في الوقت ولا يتأخر، ويقيم كلمات الأذان على ما ينبغي، كذلك بعض الأئمة يتخلف عن الصلاة، أحيانًا لعذر وأحيانًا تهاونا، فإن كان بعذر فلا بد أن يقيم من يصلي عنه، حتى لا يبقى الناس يتناظرون من يصلي بنا، ولينب عنه من هو أهل للإمامة في قراءته ودينه.

وأما إذا كان تخلفه تهاونا، لأنه خرج إلى البر لنزهة أو ما أشبه ذلك فهذا غلط، هذا خلاف الأمانة، فولاة الأمر أوكَلُوا إليه هذا العمل ليقوم به على الوجه المطلوب، فلا يجوز له أن يتهاون في هذا الأمر.

المهم هذه نصيحتي لإخواني الأئمة والمؤذنين الذين هم أولى الناس بأن يطبقوا ما يجب عليهم نحو الوظيفة.

مطالب مرتبط:

(۱۸۵۱) آیا برای مؤذن جایز است که قبل از وضو گرفتن اذان دهد؟

بله برای مؤذن جایز است قبل از این وضو بگیرد اذان بگوید زیرا طهارت از شروط اذان نمی‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۸۵۸) آیا امکان دارد که با یک اقامه نماز‌های بیشتری بخوانم؟

اقامه برای هر نمازی جدا کرده می‌شود همانطور که در سنت از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده است....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۳) حکم فراموش کردن لفظ (الصلاة خیر من نوم) در اذان صبح

واجب نیست که دوباره اذان بگوید زیرا که این قول واجب نیست، بلکه سنت است که اگر گفت ثواب دارد و اگر آن را نگفت گناهی بر آن نیست....

ادامه مطلب …

(۱۸۵۲) آیا گذاشتن دوست بر گوش‌ها هنگام اذان سنت است؟

بله بعضی از علما گفته‌اند که سنت می‌باشد زیرا گذاشتن انگشتان بر گوش در موقع اذان صدا را تقویت می‌کند و بلدتر بودن صدا برای مؤذن افضل است...

ادامه مطلب …

(۱۸۷۰) حکم تغنی در اذان

اگر تغنی معنی را تغییر دهد جایز نیست و اگر معنی را تغییر ندهد مکروه است...

ادامه مطلب …

(۱۸۹۷) حکم خروج از مسجد بعد از اذان

بله جایز است برای بیدار کردن ایشان برای نماز بعد از اذان از مسجد خارج شود و سپس برای نماز با جماعت برگردد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه