سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۶۳۲) حکم تیمم در سفرهای تفریحی به بیابان با وجود امکان تهیه آب

(۱۶۳۲) سوال: برخی افراد مثلا برای تعطیلات بهار با خودرو‌هایشان به صحراهای خارج شهر می‌روند. آیا برای این افراد جایز است که به خاطر کمبود آب یا هوای سرد، تیمم نمایند در حالی ‌که خودرو دارند و می‌دانند که برای چند روز در صحرا و خارج از شهر خواهند ماند؟

جواب:

اگر آب نداشته باشند، جایز است که به جای غسل جنابت یا وضو، تیمم کنند. در صورتی که از سرما هراس داشتند و می‌توانستند آب را گرم کنند، واجب است که این کار را انجام دهند و با آن آب گرم، وضو یا غسل نمایند اما اگر تهیه‌ی آب گرم برایشان امکان پذیر نبود، تیمم کردن برایشان جایز است؛ در هر دو حالت، هرگاه بعد از آن، به آب دسترسی پیدا کردند، واجب است که اگر به جای غسل جنابت تیمم کرده‌اند، غسل نمایند و اگر به جای وضو تیمم کرده‌اند، وضو بگیرند.

شیخ بزرگوار! چگونه است که این افراد با خودرو به خارج شهر می‌روند اما آب کافی به همراه نمی‌برند؟

جواب: گاهی امکان حمل آب در ماشین وجود ندارد یا سخت و دشوار است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز می‌فرماید: {وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا} [المائدة: ۶] : (اگر بيمار يا در سفر بوديد يا قضاى حاجت نمودید يا با زنان همبستر شديد سپس آبى نيافتيد، تيمم كنيد). حمل آب برای وضو گرفتن با آن، واجب نیست زیرا چه بسا بر انسان سخت و دشوار باشد.

شیخ بزرگوار! مگر شخص نباید آب را خریداری کند؟

جواب: هرگاه وقت نماز فرا رسید، آب را خریداری کند اما قبل از آن، نیاز نیست. هرگاه وقت نماز فرا رسید، واجب است که وضو بگیرد.

شیخ بزرگوار! آیا نباید حمل آب را متحمل شود؟

جواب: نیاز نیست خود را برای حمل آب به سختی بیاندازد.

شيخ بزرگوار! این در صورتی است که شرایط، بسیار سخت و دشوار باشد اما اگر وسیله‌ی نقلیه داشته باشد چطور است؟

جواب: چنان که برای من آشکار است حتی اگر وسیله‌ی نقلیه برای بردن آب داشته باشد نیز حمل آب برای وضو واجب نیست زیرا شخص هرگاه وقت نماز فرا رسید، دستور دارد که وضو بگیرد لذا هرگاه وقت نماز فرا رسید، اگر آب در دسترس داشت، وضو می‌گیرد و در غیر این‌صورت، وضو نمی‌گیرد (تیمم می‌کند).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لمن يخرجون للبرية في عطلة الربيع -مثلا- أن يتيمموا لقلة الماء أو لشدة البرد، وعندهم سيارات يذهبون بها إلى خارج المدينة، ويعرفون أنهم سيقيمون كذا يوما في البرية؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا لم يكن عندهم ماء فإنه يجوز لهم أن يتيمموا عن الجنابة، وعن الحدث الأصغر، وأما إذا كانوا يخافون البرد، وكان عندهم ما يُسخّنون به الماء، وجب عليهم تسخينه واستعماله، وإن لم يكن عندهم ما يسخنون به الماء فإنه يجوز لهم أن يتيمموا. وفي كلتا الحالين إذا وجدوا الماء بعد ذلك وجب عليهم الغُسل إن كان تيممهم عن جنابة، والوضوء إن كان تيممهم عن حدث أصغر.

لكن مثل هؤلاء كيف يخرجون من المدينة ومعهم السيارات، ولا يأخذون ماء؟

فأجاب -رحمه الله تعالى – : قد تكون سيارات غير قابلة لحمل الماء فيها، أو فيها مشقة في حمل الماء، والله -سبحانه وتعالى – يقول: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا ﴾ [النساء: ٤٣]. وحمل الماء من أجل الوضوء به ليس بواجب؛ لأنه قد يشق على الإنسان.

لكن أليس على الإنسان أن يشتري الماء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يشتريه إذا حضر وقت الصلاة، أما قبل ذلك فلا، إذا حضر وقت الصلاة وجب عليه أن يتوضأ .

لكن ألا يُكلف نفسه بحمله؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يُكلف نفسه بحمله.

فضيلة الشيخ: هذا إذا كان فيه كلفة شديدة، لكن إذا كان عنده وسائل نقل؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: حتى إذا كان عنده وسائل نقل فلا يظهر لي وجوب حمله عليه من أجل الوضوء؛ لأنه مأمور بالوضوء إذا حضرت الصلاة، فإذا حضرت الصلاة إن وجد الماء توضأ به وإلا فلا.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۹) حکم تیمم در صورت جنابت و عدم وجود تراب

کسی ‌که برای رفع جنابت تیمم نماید، پاک می‌گردد و همچنان با طهارت است تا این ‌که آب پیدا کند و هرگاه آب پیدا کرد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۸) حکم طهارت و عبادات چوپان دور از آب

اگر بر اثر جنابت، غسل بر وی واجب شد نیز در صورت عدم دسترسی به آب، تیمم می‌کند و جنابتش با انجام تیمم، به طور موقت برطرف می‌شود تا این ‌که آب فراهم شود. هرگاه آب فراهم شد، واجب است که غسل نماید....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۶) حکم تیمم در حال کار چوپانی با محدودیت استفاده از آب برای وضو

اگر در اطرافتان آبی برای وضو یا غسل نداشته باشید، در این حالت می‌توانید تیمم کنید ...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۶) آیا اگر در منطقه‌ای بسیار سرد، دچار جنابت شدم، تیمم کردن برایم جایز است؟

اگر انسان در منطقه‌ای بسیار سرد، دچار جنابت شد، واجب است که آب را گرم کند. اگر نتوانست آب را گرم کند یا توانست آب را گرم کند اما چیزی پیدا نکرد که با استفاده از آن، از سرما در امان باشد، می‌تواند تیمم کند و نمازش را بخواند سپس هرگاه این مانع برطرف شد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۶) حکم نماز کسی ‌که نمازش را در اول وقت با تيمم ادا نموده سپس در آخر وقت به آب دست پیدا کرده است

چنین می‌باشد که نیاز نیست نمازش را دوباره بخواند و نماز اولی درست است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه